Rozsiewacz nawozów N-015 „Kos”, mimo swojego archaicznego wyglądu, nie jest konstrukcją tak wiekową, jak mogłoby się wydawać. Zaprojektowany na przełomie lat 1971/72 w zakładach „Agromet Kraj”, stał się na tyle udaną i popularną maszyną, że jego seryjną produkcję kontynuowano od 1973 roku aż do połowy lat dziewięćdziesiątych. Urządzenie to, oparte na rozwiązaniach większego rozsiewacza RCW-2, było przeznaczone dla rolnictwa indywidualnego.
Budowa i zasada działania
Budowa modelu „Kos” jest stosunkowo prosta. Maszyna porusza się na dwukołowym podwoziu, wykorzystując koła pneumatyczne 6,00×16, zapożyczone z kosiarki K-1,4.
- Napęd taśmy: Przenoszony jest z lewego koła za pośrednictwem przekładni łańcuchowej. Można go rozłączyć dźwignią, która przesuwa tuleję sprzęgła kłowego. W pozycji włączonej sprzęgło jest dociskane sprężyną.
- Napęd tarczy: Realizowany jest od kół jezdnych za pośrednictwem przekładni stożkowej i zestawu kół pasowych.
- Zbiornik: Wykonany z tworzywa epoksydowego o pojemności 200 litrów (mieści ok. 250 kg nawozu).
Nawóz przesuwa po dnie zbiornika taśma, kierując go na wirującą tarczę wysiewającą wyposażoną w sześć łopatek. Ilość wysiewu reguluje się poprzez zmianę szczeliny wylotowej za pomocą zasuwy ustawianej według podziałki.
Ustawienie szerokości rozsiewacza do nawozu Unia Brzeg 850MX
Eksploatacja i najczęstsze problemy
Użytkownicy „Kosa” często stają przed wyzwaniami związanymi z konserwacją maszyny po latach nieużywania. Częstym problemem jest demontaż tarczy zapadek kłowych. W przypadku trudności z jej ściągnięciem, należy zwrócić uwagę na poprzeczny sworzeń - jego wybicie często pozwala na demontaż, jednak należy to robić ostrożnie, aby nie uszkodzić elementu.
Typowe usterki przekładni
Podczas intensywnej eksploatacji mogą pojawić się problemy z przekładnią napędzającą talerz, objawiające się dźwiękami słabo zazębiających się trybów oraz skokową pracą tarczy. Znaczący luz na wałku z kołem pasowym (sięgający nawet centymetra) nie jest pożądany i może być przyczyną nierównej pracy przekładni. Warto regularnie kontrolować napięcie paska oraz stan sprzęgła kłowego.
| Parametr | Dane techniczne |
|---|---|
| Masa własna | ok. 270 kg |
| Masa z ładunkiem | 400-520 kg |
| Pojemność zbiornika | 200 l / 250 kg |
Modernizacja i współpraca z ciągnikiem
Choć „Kos” był projektowany jako maszyna konna (wyposażona w siodełko), szybko okazało się, że znacznie lepiej współpracuje z ciągnikiem. W 1976 roku wprowadzono elementy umożliwiające łatwe sczepianie z ciągnikami, takie jak zaczep transportowy oraz układ sprzęgu dostosowany do TUZ, co przekształciło „Kosa” w rozsiewacz zawieszany. Bezpośrednim następcą tej konstrukcji stał się rozsiewacz N-031 „Motyl”, który posiadał masywniejszą ramę i napęd z wałka WOM.