Zakładanie w zbożach ścieżek technologicznych to kluczowa praktyka rolnicza, która pomaga precyzyjnie wykonywać zabiegi pielęgnacyjne. Dzięki nim można uniknąć nakładek i mijaków z chemią oraz nawozami, co przekłada się na oszczędności materiału i efektywność pracy. Jest to szczególnie ważne przy dużych szerokościach opryskiwaczy, gdzie bez ścieżek łatwo jest zgubić orientację, zwłaszcza podczas pracy w nocy.
Zasady Dopasowywania Szerokości Ścieżek
Podstawową zasadą jest to, że ścieżki technologiczne należy zawsze dopasować do szerokości roboczej opryskiwacza, który będzie używany do ochrony roślin i pogłównego nawożenia azotem. Dlatego najlepiej jeszcze przed przystąpieniem do tworzenia ścieżek ustalić parametry maszyn, które będą wykorzystywane na polu.
Metody Tworzenia Ścieżek
Zakładanie ścieżek za pomocą systemu GPS jest prostsze i bardziej niezawodne. Jednak wielu rolników, zwłaszcza mniejszych, nie korzysta jeszcze z takich możliwości i wyznacza ścieżki przez siebie opracowanymi metodami. Zasada funkcjonowania takich ścieżek jest prosta, szczególnie na płaskim terenie i polu przypominającym regularny prostokąt.
Obliczenia i Przykłady Szerokości Roboczych
Aby ścieżki były założone prawidłowo, należy skoordynować działania maszyn. Przykładowo, jeśli siewnik ma szerokość 2,70 m, a opryskiwacz 14 m, można uzyskać odpowiednią szerokość roboczą, zatykając po jednej głowicy z każdej strony opryskiwacza. W przypadku siewnika o szerokości 2 m i opryskiwacza 10 m, szerokość ścieżek wychodzi ładnie. Popularnym rozwiązaniem jest posiadanie siewnika o szerokości 3 m i opryskiwacza 15 m (5x3=15).
W praktyce, ścieżki można tworzyć przez zamykanie rurek siewnika. Na przykład, aby uzyskać ścieżki dla opryskiwacza 10 m, można zamknąć rurki za kołami na trzecim przejeździe od miedzy, a później co piąty przejazd (5x2=10, zakładając siewnik 2m). W przypadku opryskiwaczy o dużej szerokości belki i znacznej pojemności zbiornika na ciecz, masa maszyny jest duża, co wymaga odpowiedniej szerokości ogumienia.
Poradnik „ABC Wysiewu Zbóż” autorstwa dr Grażyny Hołubowicz-Kliza z IUNG-PIB w Puławach opisuje metody wyliczeń ścieżek technologicznych.
Wpływ Szerokości Ścieżki i Opon
Z danych zawartych w poradniku wynika, że im większa jest szerokość ścieżki technologicznej, tym mniejsza jest długość odcinka. Dla najmniejszej szerokości ścieżki wynoszącej 15 m, droga wynosi 666,7 m, natomiast dla szerokości 44 m, droga to jedynie 227,3 m.
Opona 600/65R38 jest 2,2 razy szersza od opony 227,27270/95R44. Jednak powierzchnia ścieżki technologicznej dla opony wąskiej przy szerokości ścieżki 21 m i opony szerokiej dla ścieżek 44 m jest porównywalna. Oznacza to, że przy odpowiednio dużej szerokości ścieżki i używaniu ogumienia szerokiego można uzyskać taką samą powierzchnię ścieżek jak przy stosowaniu ogumienia wąskiego i małej szerokości ścieżek. Wraz ze zwiększeniem szerokości ścieżki zmniejsza się także różnica powierzchni ścieżek między stosowaniem opony wąskiej i szerokiej.
Korzyści z Prawidłowo Wykonanych Ścieżek
Stosowanie popularnej szerokości ścieżki technologicznej 18 m i kół wąskich może przynieść przyrost zysku około 200 zł z hektara. Przemnożenie tej wartości przez liczbę hektarów uprawy zbóż w gospodarstwie pozwala rolnikowi oszacować roczny zysk oraz okres zwrotu inwestycji w dodatkowy komplet kół do ciągnika czy opryskiwacza. Teoretyczne obliczenia pozwalają oszacować potencjalne korzyści z zastosowania kół wąskich w porównaniu do szerokich.
Ścieżki technologiczne nie są robione tylko dla oszczędności materiału, ale przede wszystkim po to, aby zapobiegać nakładkom i mijakom podczas stosowania środków chemicznych i nawozów. Niezastosowanie ścieżek przy opryskiwaczu o szerokości ponad 20 m jest bardzo utrudnione, a koszty chemii są znaczne. Ponadto, brak ścieżek może prowadzić do uszkodzeń zboża i powstawania zielonki, która trafia do zbiornika podczas żniw.