Zakup nowoczesnego sprzętu rolniczego, w tym ciągników, to znaczące wyzwanie finansowe dla wielu rolników. Istnieją jednak liczne fundusze wspierające inwestycje w gospodarstwach rolnych, które mogą znacząco odciążyć budżet. W Polsce dostępne są zarówno krajowe programy wsparcia, jak i fundusze unijne na modernizację gospodarstw, oferujące dotacje dla sektora rolniczego na zakup maszyn.
Program Rozwój Małych Gospodarstw 2025
W ramach programu „Rozwój małych gospodarstw 2025” rolnicy mogą ubiegać się o dofinansowanie na zakup ciągnika, które sięga nawet 120 tys. zł. Nabór wniosków potrwa od 1 października do 28 listopada 2025 roku. Interwencja I.10.5 umożliwia finansowanie inwestycji materialnych i niematerialnych potrzebnych do produkcji rolnej i przygotowania produktów do sprzedaży.
Dotacja w systemie wsparcia na rozwój małych gospodarstw wynosi od 100 do 120 tys. zł, co stanowi maksymalnie 85% kosztów inwestycji. Pieniądze wypłacane są w formie ryczałtu. Program skierowany jest do rolników prowadzących małe gospodarstwa, czyli o wielkości ekonomicznej poniżej 25 tys. euro.
Aby upewnić się, czy dany ciągnik kwalifikuje się do dotacji, warto skorzystać ze Słownika inwestycji dostępnego na stronie ARiMR. Dokument ten zawiera spis maszyn i urządzeń, które są możliwe do sfinansowania w ramach programu. Dofinansowanie można przeznaczyć na zakup wyłącznie nowego ciągnika rolniczego - maszyny z drugiej ręki, które były wcześniej zarejestrowane, są wyłączone z tego programu.
Pomoc w wysokości 100 tys. zł będzie przysługiwała każdemu, kto się do niej kwalifikuje. Aby uzyskać kwotę o 20 tys. zł wyższą (120 tys. zł), trzeba spełnić dodatkowe kryteria, jednym z nich jest prowadzenie lub deklaracja prowadzenia gospodarstwa ekologicznego.
W przypadku tego programu, rokiem bazowym jest 2023, względem którego docelowo należy osiągnąć wzrost przychodów o 30% i to udowodnić, np. za pomocą dokumentów księgowych (faktury VAT, faktury RR lub umowy kupna sprzedaży zapłacone przelewami).
Kto może ubiegać się o dotację w programie Rozwój Małych Gospodarstw?
- Rolnicy, którzy posiadają mniejsze gospodarstwa, tj. o wielkości ekonomicznej poniżej 25 tys. euro.

Restrukturyzacja małych gospodarstw (dofinansowanie 60 tys. zł)
Program restrukturyzacji małych gospodarstw (wsparcie 60 tys. zł, obecnie w odniesieniu do naborów z lat ubiegłych, np. 2022) zakłada dotację w wysokości 60 tysięcy zł na prowadzoną działalność rolniczą. Wsparcie można uzyskać również na modernizację w zakresie przetwarzania produktów rolnictwa i przygotowania do ich sprzedaży.
Wniosek może złożyć osoba ubezpieczona zarówno w KRUS-ie, jak i w ZUS-ie. Nie ma zakazu jednoczesnego prowadzenia działalności gospodarczej lub pracy na etacie, ważne jest natomiast, by dochód lub przychód z działalności rolniczej stanowił co najmniej 25%.
Wsparcie otrzymane w ramach restrukturyzacji małych gospodarstw ARiMR w całości należy przeznaczyć na prowadzoną działalność rolniczą lub przygotowanie do sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych w gospodarstwie. Co najmniej 80% kwoty powinno być wydane na środki trwałe, w tym zakup nowych maszyn rolniczych, urządzeń i wyposażenia. Można je także przeznaczyć na budowę, przebudowę lub remont budynków służących produkcji rolniczej, a także nabyć grunty rolne. Dobrym pomysłem jest zakup niewielkich maszyn, jak nowe mini traktorki.
Wnioski o przyznanie pomocy należy składać do oddziału regionalnego ARiMR właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa. Wielkość ekonomiczna gospodarstwa, która w 2023 roku nie może przekroczyć 25 tys. euro, to duża zmiana w porównaniu do lat ubiegłych (gdzie próg wynosił 13 tys. euro), co zwiększyło liczbę gospodarstw, które mogą skorzystać z programu. Kolejnym kryterium jest udokumentowanie przychodów ze sprzedaży produktów rolnych - minimum 5 tys. zł za okres 12 miesięcy przed złożeniem wniosku. Osoby, które skorzystały z tego programu, mogą ponownie wnioskować o 100 lub 120 tys. zł w innych programach.
Premia dla młodych rolników (do 200 tys. zł)
Jeszcze lepsze warunki mogą uzyskać młodzi rolnicy, dla których przewidziano dotację w wysokości nawet do 200 tysięcy złotych, wypłacaną w dwóch transzach. Co najmniej 70% tej kwoty powinno być przeznaczone na środki trwałe, w tym m.in. na zakup ciągnika rolniczego.
Dotacja dla młodego rolnika przyznawana jest w formie płatności ryczałtowej w wysokości 200 tys. zł. Pomoc trafia do rolników na operacje dotyczące produkcji ekologicznej, które obejmują również inwestycje zakupu lub leasingu, zakończone przeniesieniem prawa własności - nowych maszyn.
Inwestycje w gospodarstwach zwiększające konkurencyjność (dla dużych rolników)
Na pomoc w zakupie ciągnika rolniczego mogą liczyć również tzw. duzi rolnicy, którzy prowadzą gospodarstwo o wielkości ekonomicznej od 25 do 250 tysięcy euro. Maksymalny poziom wsparcia to 65% kosztów kwalifikowanych, a dofinansowanie może wynieść do 1,3 miliona złotych w całym okresie realizacji programu.
Nabór wniosków na „Inwestycje w gospodarstwach rolnych zwiększające konkurencyjność (tylko obszary A i D)” w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 rusza w listopadzie, a katalog inwestycji jest szeroki. ARiMR podaje szczegółowe informacje na temat możliwych do zrealizowania inwestycji.
W ramach tego naboru będzie można kupić samojezdne lub przyczepiane maszyny służące do zbioru ziemiopłodów wytwarzanych w gospodarstwie. ARiMR zaznacza, że nie będą wspierane maszyny służące wyłącznie do transportu lub załadunku.
W obszarze D maksymalna wysokość pomocy na jednego rolnika wynosi 300 tys. zł. Pomoc jest przyznawana w formie refundacji części kosztów kwalifikowalnych, a operacja musi mieć planowaną wysokość kosztów kwalifikowalnych powyżej 50 tys. zł. Pomoc może być przyznana na inwestycje w gospodarstwach prowadzących produkcję rolniczą:
- inną niż rolnictwo ekologiczne,
- w krajowym systemie jakości.
Kto może ubiegać się o dofinansowanie w ramach Inwestycji w Gospodarstwach Zwiększających Konkurencyjność?
ARiMR zaznacza, że o pomoc może ubiegać się wyłącznie grupa rolników, złożona co najmniej z trzech osób, gdzie:
- wielkość ekonomiczna gospodarstwa każdego z rolników w roku wyjściowym wynosi co najmniej 25 tys. euro i nie więcej niż 250 tys. euro;
- każdy z rolników prowadzi działalność rolniczą, z której uzyskał roczny przychód ze sprzedaży produktów rolnych wytwarzanych w jego gospodarstwie w wysokości co najmniej 75 tys. zł.
Dofinansowanie w ramach „Rolnictwa 4.0”
Wsparcie w zakresie rolnictwa 4.0 jest częścią inwestycji A1.4.1 KPO i obejmuje maszyny rolnicze wyposażone w funkcje przewodowej lub bezprzewodowej komunikacji, wymiany danych lub sterowania (w szczególności w czasie rzeczywistym). Aby ciągnik można było uznać za element rolnictwa 4.0, musi on posiadać co najmniej możliwość dwukierunkowej wymiany danych z systemami wspomagania decyzji/zarządzania gospodarstwem posiadanymi w danym gospodarstwie lub nabytymi w ramach przedsięwzięcia. Optymalnie byłoby, gdyby posiadał tryb pracy autonomicznej.
Jakie maszyny kwalifikują się do wsparcia w ramach Rolnictwa 4.0?
- Ciągnik rolniczy: musi posiadać co najmniej możliwość dwukierunkowej wymiany danych z systemami wspomagania decyzji/zarządzania gospodarstwem. Optymalnie tryb pracy autonomicznej. Sam ciągnik tylko z GPS - nie.
- Moduł sterowania do ciągnika: tak, o ile ciągnik ma moduł dwukierunkowej komunikacji bezprzewodowej, umożliwiającej wymianę danych z systemami wspomagania decyzji/zarządzania gospodarstwem.
- Opryskiwacz polowy i rozsiewacz nawozów:
- wyposażony w urządzenie sterujące automatycznie precyzyjną dawką środków ochrony roślin/nawozów w zależności od prędkości jazdy (komputer, GPS) - tak, o ile ma bezprzewodowy moduł komunikacji dwukierunkowej (dopuszczalny przewodowy z ciągnikiem, jeśli ten ostatni ma wbudowaną komunikację bezprzewodową), tak by zapewniona była współpraca z systemem wspomagania decyzji/zarządzania gospodarstwem.
- tylko z systemem GPS - nie, jeśli nie ma sterowania dawką i urządzenia nie są wyposażone w moduły bezprzewodowej komunikacji dwukierunkowej.
- musi posiadać możliwość zmiennego nawożenia na podstawie przygotowanych map aplikacyjnych i dwukierunkową wymianę danych (bezprzewodową lub przewodową z ciągnikiem wyposażonym w komunikację bezprzewodową).
- Siewnik ze zmiennym wysiewem: tak, o ile ma bezprzewodowy moduł komunikacji dwukierunkowej (dopuszczalny przewodowy z ciągnikiem, jeśli ten ostatni ma wbudowaną komunikację bezprzewodową), tak by zapewniona była współpraca z systemem wspomagania decyzji/zarządzania gospodarstwem.
- Bezzałogowy statek powietrzny (BSP - dron): służący do lustracji stanu plantacji (weryfikacja zachwaszczenia, niedobór składników pokarmowych, ocena kwalifikacji plantacji do zbioru) - tak, o ile dron sprzężony jest z systemem oceny i identyfikacji stanu upraw (system wspomagania decyzji lub system zarządzania gospodarstwem).
- Robot udojowy i systemy zarządzania stadem/gospodarstwem: jeśli współpracują ze sobą, gromadzą informacje i ułatwiają podejmowanie decyzji, co wpływa na wyższy wynik ekonomiczny gospodarstwa.
- Maszyny do sortowania owoców z systemem zbierania danych: jeśli produkt jest zaliczony do urządzeń rolnictwa 4.0 i jest wyposażony w dwukierunkową wymianę danych z użyciem otwartego standardu wymiany danych oraz umożliwia rejestrację wyników dla każdej partii owoców.
- Sadzarka do ziemniaków, opryskiwacz, rozsiewacz nawozów: tak, przy czym sprzęt musi być skomunikowany z systemem wspierania decyzji/zarządzania gospodarstwem (współpraca z cyfrową infrastrukturą gospodarstwa) posiadanymi lub nabytymi w ramach przedsięwzięcia.
Ważne kryteria dla Rolnictwa 4.0:
- Maszyny muszą współpracować z systemami wspomagania decyzji/systemem zarządzania gospodarstwem posiadanym w gospodarstwie lub nabytym w ramach przedsięwzięcia.
- Konieczne jest sterowanie dawką z poziomu komputera pokładowego (mapy zasobności, zagrożenia, czujniki NDVI, moduły rozpoznawania obrazu identyfikujące niedobory składników lub porażenie patogenami).
- Urządzenia muszą być wyposażone w moduły dwukierunkowej komunikacji (przewodowej lub bezprzewodowej).
- Maszyny rolnicze wspomagane komputerowo pracujące w trybie off-line nie kwalifikują się, z wyłączeniem maszyn operujących na podstawie bezpośredniego pomiaru stanu roślin w uprawie (np. czujnik NDVI na urządzeniu).
- Posiadanie dostępu do Internetu nie jest warunkiem koniecznym, jednak rolnik powinien wykazać posiadanie systemów wspierania decyzji do maszyn, które chce zakupić i/lub abonamentu systemu zarządzania gospodarstwem.
- Wsparcie dotyczy wdrożenia systemów teleinformatycznych i rozwiązań cyfrowych do obsługi procesów produkcji i wprowadzania do obrotu artykułów rolno-spożywczych. Do kosztów kwalifikowalnych zalicza się między innymi zakup oprogramowania, czy sprzętu informatycznego.
Debata: Jakie technologie Rolnictwa 4.0 mają największy potencjał w warzywnictwie? Radom 6.11.2024 r
Inne możliwości dofinansowania
Oprócz wymienionych programów, istnieją również inne fundusze na nowoczesny sprzęt rolniczy, które mogą znacząco odciążyć budżet gospodarstw rolnych. Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) jest głównym programem wspierającym inwestycje w rolnictwie, w tym zakup ciągników.
Dostępne programy dotacyjne dla gospodarstw rolnych oferują różne poziomy wsparcia finansowego dla rolników na zakup ciągników. Zwykle pokrywają one część kosztów zakupu, często od 40% do 60% wartości inwestycji. W niektórych przypadkach, np. dla młodych rolników lub gospodarstw ekologicznych, poziom wsparcia może być wyższy.
Fundusze na nowoczesny sprzęt rolniczy najczęściej wspierają zakup nowych, ekologicznych i energooszczędnych maszyn. Wiele programów dotacyjnych oferuje specjalne wsparcie dla młodych i nowych rolników.
tags: #jaki #ciagnik #przysluguje