Współczesne rolnictwo stawia przed producentami maszyn coraz to nowe wyzwania, dotyczące efektywności, precyzji i ekonomiki pracy. Siewniki o szerokości roboczej 4 metrów, w połączeniu z odpowiednio zaplanowanymi ścieżkamiologicznymi, stanowią klucz do optymalizacji wielu zabiegów polowych. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksowy przegląd siewników 4m, ich specyfiki, dostępnych rozwiązań oraz roli ścieżek technologicznych w nowoczesnej agrotechnice.
Wprowadzenie do siewników o szerokości 4 metrów
Siewników o szerokości roboczej czterech metrów jest sporo i ma je praktycznie każda firma. Jednak największym problemem rolników szukających narzędzi o tej szerokości jest brak możliwości złożenia do trzech metrów podczas transportu. Wybierając siewnik szerszy niż przepisowe na drodze 3 metry, musimy liczyć się z kłopotami podczas jego transportu na drodze. Nie ma na rynku siewnika mechanicznego szerszego niż 3 metry, który umożliwiałby jego składanie do transportu poniżej tej granicy szerokości. Żadna z firm produkujących siewniki nie opracowała również ewentualnego transportu wzdłużnie. Jedynym wyjściem jest wybór wśród siewników uniwersalnych lub kombinacji ze zbiornikiem przednim.
Dostępne modele i producenci
Na rynku mamy zatrzęsienie siewników czterometrowych mechanicznych lub pneumatycznych. Wśród czołowych producentów znajdują się takie marki jak Amazone, Kuhn, Kverneland, Poettinger, Maschio czy Unia Group - czyli do koloru do wyboru. Są zwykle wersje identyczne jak siewniki 3-metrowe, ale o szerokości roboczej większej o jeden metr.
Mechaniczne siewniki 4m i ich szersze konfiguracje
Charakterystyka siewników mechanicznych
POZNANIAK to siewnik legenda - najbardziej znany siewnik mechaniczny w Polsce. Produkowany od lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, to obecnie nowoczesna konstrukcja, która spełnia najwyższe standardy jakościowe. Maszyna charakteryzuje się lekką konstrukcją, która jest szczególnie zalecana do współpracy z agregatami uprawowymi zawieszanymi. Siewniki POZNANIAK produkowane są w trzech szerokościach roboczych, a największa skrzynia załadunkowa może pomieścić aż 510 litrów ziarna. Blokada jest pewna i łatwa w obsłudze. Znaczniki przejazdu umożliwiają robienie śladu przejazdu „na środek ciągnika”.
Zwiększanie szerokości roboczej: kombinacje siewników
Z siewników mechanicznych możemy zrobić naprawdę szerokie narzędzie. Siewniki mechaniczne czterometrowe są niewiele droższe od wersji 3-metrowych. Na przykład, Amazone D9 w wersji Super z redlicami Rotec o szerokości 4 metrów jest droższe od wersji 3-metrowej o około 16 000 zł.
Unia Group, jak i Amazone, oferują podwojone lub nawet potrojone kombinacje siewników mechanicznych. Rodzimy Mazur to nic innego jak połączone na wspólnej ramie dwa siewniki mechaniczne. Jego niewątpliwą zaletą jest to, iż w najnowszej wersji zyskał możliwość dzielenia skrzyni nasiennej na część nawozową i część nasienną.
Przykłady szerokich siewników mechanicznych
Nieco inaczej do zwielokrotniania szerokości roboczej podeszli konstruktorzy Amazone. Siewnik D9 60 Super o szerokości roboczej 6 m składa się z dwóch siewników po 3 m szerokości. Są one zamontowane na wspólnej ramie gumowymi kołami jezdnymi. Na gleby lekkie producent oferuje zamiast dwóch, cztery koła. Jego budowa pozwala pracować solo, jako siewnik zawieszany na tylnym TUZ ciągnika o mocy około 180 KM.
Najszerszym mechanicznym siewnikiem jest D9 12000 - 2T Super złożony z trzech D9 4000 Super. Przekłada się to na szerokość roboczą wynoszącą aż 12 m. Każdy z siewników jest zawieszony na własnym układzie trójpunktowym i może się elastycznie dopasować do nierówności pola. Rama łącząca D9 9000-2T Super (9 m szerokości roboczej) zaczepiana jest do ciągników o klasie mocy 240 KM. Do transportu i nawrotów na poprzeczniakach, trzy siewniki podnoszone są systemem „Huckepack”. Bardzo stabilne znaczniki tworzą ślad dla środka ciągnika i po przełączeniu są składane do pozycji pionowej. Środkowy siewnik jest wyposażony w system zakładania ścieżek technologicznych w rytmie 12, 24 albo 36 m. Do transportu boczne maszyny są składane. W stanie złożonym szerokość transportowa wynosi około 6 metrów.
Pneumatyczne siewniki 4m i kombinacje uprawowo-siewne
Zalety i możliwości składania do transportu
W siewnikach pneumatycznych znajdziemy jednak sprzęt, który ma możliwość składania z 4 na 3 metry do transportu. Jednak mówimy tu już o siewnikach uniwersalnych bądź kombinacjach uprawowo-siewnych ze zbiornikiem zawieszonym na przednim TUZ. Niemniej zaletą tych siewników jest to, iż są to narzędzia tak naprawdę półzawieszane.
Wymagania dotyczące mocy ciągnika i udźwigu TUZ
Dzięki temu minimalna moc ciągnika potrzebnego do pracy z Terrasemem C4 wynosi już 140 KM. Natomiast Kuhn określa maksymalną moc dla Speedlinera 4000 na 201 KM. W przypadku kombinacji z przednim zbiornikiem moc ciągnika nie ma takiego znaczenia jak udźwig przedniego TUZ. Na nim bowiem będziemy zawieszać pełny zbiornik ziarna. W przypadku większego ze zbiorników z kombinacji Avant firmy Amazone potrzebujemy udźwigu z przodu rzędu niemal 5 ton. Więc chcąc nie chcąc musimy zaprzęgnąć do takiego zestawu duży ciągnik.
Ścieżki technologiczne - definicja i znaczenie
Cel i funkcja ścieżek technologicznych
Ścieżki technologiczne to stałe przejazdy, po których poruszają się maszyny rolnicze podczas wykonywania zabiegów ochrony roślin oraz nawożenia. Ich odległość od siebie odpowiada szerokości belki roboczej opryskiwacza oraz szerokości równomiernego rozrzucenia nawozu przez rozsiewacz.
Dostosowanie rozstawu ścieżek do szerokości sprzętu
Aby poprawnie zaplanować ścieżki technologiczne, kluczowe jest dostosowanie ich rozstawu do szerokości roboczej używanego sprzętu: siewnika, opryskiwacza oraz rozsiewacza. Szerokość belki opryskiwacza musi być wielokrotnością szerokości siewnika, żeby nie powstały obszary niechronione, a cała plantacja była równomiernie nawożona. I tak w przypadku belki o szerokości 15 metrów, szerokość siewnika powinna być 3 metry (3m x 5 = 15m). Inaczej wygląda sytuacja z belką o szerokości 36 metrów, tutaj siewnik może mieć szerokość 3, 4, 6, a nawet 9 metrów. Ścieżki technologiczne zakładane są w połowie szerokości roboczej opryskiwacza i rozsiewacza. W przypadku, kiedy ich szerokość jest nieparzystą wielokrotnością szerokości siewnika, założenie pierwszej ścieżki jest proste. W przypadku 36 metrów i siewniku o szerokości 4 albo 6 metrów, drugi przejazd siewnika musi być wykonany na połowę szerokości przy ścieżkach zakładanych od granicy pola.
Implementacja i korzyści ze ścieżek technologicznych
Wyznaczanie ścieżek: systemy nawigacyjne vs. ręczne
Wyznaczenie ścieżek może odbyć się za pomocą sygnału GPS, jak również w trakcie siewu roślin. Przy użyciu systemu nawigacyjnego siew odbywa się w sposób niezależny i nie musi być w jednakowej linii do późniejszych przejazdów opryskiwacza. Nowoczesne siewniki wyposażone są w system zamykania odpowiednich wylotów nasion oraz w licznik przejazdów. Wtedy na komputerze sterującym ustawia się odpowiednią liczbę uniesień siewnika, po której powinien on załączyć blokadę. Powstają w ten sposób pasy nieobsiane, które wyznaczają ślady przejazdu dla ciągnika podczas ochrony chemicznej albo nawożenia. Prostsze siewniki wymagają większej uwagi od operatora, musi on sam liczyć przejazdy i odpowiednio zamykać zasuwy.
Jak zrobić ścieżki technologiczne za 200zł !!!
Regulacja sekcji wysiewających
Żeby ścieżki spełniały swoje zadanie, należy odpowiednio ustawić ilość i rozstaw zamykanych sekcji. Muszą one być dostosowane do rozstawu kół ciągnika, najczęściej jest to 1,8 metra. Źle dobrany rozstaw spowoduje, że koła ciągnika będą zgniatały rośliny w którymś śladzie. Podobnie sytuacja wygląda z doborem ilości zamykanych sekcji. Zależą one od szerokości opon, w jakie jest wyposażony ciągnik. I tak przy oponie o rozmiarze 540 i rozstawie rządków w siewniku 12,5 cm, na każdy ślad powinny się zamykać 4 sekcje wysiewające.
Znaczniki ścieżek przedwschodowych
Decydując się na zakup siewnika, warto też wyposażyć go w znaczniki ścieżek przedwschodowych. Są to mechaniczne znaczniki pozostawiające ślady na glebie. Pozwalają one wykonywać przejazdy, zanim rośliny wzejdą, w odpowiednich miejscach. Istotnym elementem pozwalającym uniknąć niepotrzebnego ugniatania gleby jest zakładanie ścieżek technologicznych co roku w tych samych miejscach.
Optymalizacja pracy i oszczędności
Założenie ścieżek technologicznych bez GPS wymaga dokładności i planowania. Odpowiednio wytyczone ścieżki pozwalają na bardziej efektywną uprawę, oszczędność paliwa. Jednak, co najważniejsze, przełoży się na lepsze wykorzystanie nawozów oraz środków ochrony roślin. Dodatkowo przynoszą oszczędności w materiale siewnym, ponieważ i tak poprzez kilkukrotny przejazd rośliny zostaną zniszczone.
Rola ścieżek w minimalizacji uszkodzeń roślin i redukcji chorób
Również poprzez mniejsze uszkodzenia roślin zmniejsza się presja chorób. W trakcie żniw przejazdy technologiczne mogą też wyznaczyć sposób poruszania się ciągników z przyczepami odbierającymi zebrany plon z kombajnów. Założenie uprawy wymaga odpowiednich warunków, uwzględniających wybraną technologię uprawy gleby oraz panujące warunki pogodowe.
Siewnik SN 4.0 - przykład nowoczesnego rozwiązania
Cechy konstrukcyjne i zastosowanie
Siewnik SN to siewnik przeznaczony do nabudowy na agregacie uprawowym lub talerzowym. Można nim z powodzeniem wysiewać zboża oraz rośliny o małych nasionach, np. rzepak. Siewnik SN występuje w połączeniu z agregatem przedsiewnym. Konstrukcja siewnika zaprojektowana do nabudowy na agregacie uprawowym lub talerzowym ułatwia implementację w gospodarstwie z istniejącym agregatem. Siewnik zaprojektowano jako nakładkę na agregat/talerzówkę, co pozwala gospodarstwom, które już posiadają uprawiarkę, na rozszerzenie jej funkcji o siew bez konieczności zakupu oddzielnej maszyny.
Dane techniczne i wyposażenie
Maszyna dostarczana jest w szerokościach roboczych: 2,5 m, 3,0 m oraz 4,0 m. Mechanizm wysiewu obejmuje redlice talerzowe z napędem przez przekładnię bezstopniową czerpaną z koła ostrogowego, co zapewnia stabilne dozowanie nasion.
| Model | Szerokość [m] | Waga [kg] | Pojemność [l] | Redlica | Wyposażenie standard | Wyposażenie dodatkowe |
|---|---|---|---|---|---|---|
| SN 2.5 | 2.5 | ~1000 | 550 | talerzowe | siewnik do nabudowy, przekładnia bezstopniowa, oświetlenie LED, wskaźnik poziomu nasion, podest załadunkowy, sito zbiornika, redlica dwutalerzowa z kołem kopiującym | nadstawka skrzyni 220l, ścieżki przedwschodowe z komputerem, ścieżki technologiczne załączane elektrycznie, ścieżki technologiczne z komputerem |
| SN 3.0 | 3.0 | ~1200 | 700 | talerzowe | ||
| SN 4.0 | 4.0 | ~1600 | 950 | talerzowe |
Kompaktowość i elastyczność konfiguracji
Siewnik SN cechuje się kompaktową i lekką konstrukcją przy dużej uniwersalności. Zapewnia stabilny i precyzyjny siew dzięki redlicom talerzowym i napędowi bezstopniowemu. Dodatkowo oferuje elastyczność konfiguracji i łatwą integrację z agregatem uprawowym.
Praktyczne aspekty wyboru sprzętu i ścieżek
Dopasowanie siewnika do opryskiwacza
W przypadku planowania zakupu opryskiwacza 15m i siewnika 2,7m, warto rozważyć pewne optymalizacje. Rekomendowane jest, aby nie kupować siewnika o szerokości 2,7m, ponieważ może to prowadzić do problemów z synchronizacją ze ścieżkami technologicznymi. Jeśli jednak siewnik o szerokości 2,7m zostanie zakupiony, można zatkać po jednej skrajnej dyszy w opryskiwaczu (skracając belkę do 14m), a siewnikiem siać tak, jakby się robiło ścieżki 3m siewnikiem pod 15m, czyli co trzeci siewnik to ścieżka, a później co piąty. W ten sposób uzyskuje się ścieżki na 14m, a siewnik niemalże zgrywa się z opryskiwaczem. Jest to kluczowe dla efektywnego planowania zabiegów opryskiwania i nawożenia.
Dyskusja o wąskich kołach do ciągnika
Wąskie koła do ciągnika to inwestycja rzędu 16 tys. zł, nad którą wielu rolników się zastanawia. Alternatywą jest zamykanie o 2 lejki więcej na każdej ścieżce. Jednak wąskie opony, zwłaszcza w mokrych warunkach, mogą pozostawiać znaczne koleiny, co jest problemem dla ciągników o masie około 5 ton. Ta decyzja często zależy od planów na przyszłość - czy w przyszłości będzie używany większy opryskiwacz, np. 21m, gdzie przekładanie kół może stać się uciążliwe. Kluczowe jest, by ścieżki technologiczne co roku były zakładane w tych samych miejscach, aby uniknąć niepotrzebnego ugniatania gleby i uszkodzeń roślin.