Dnia 1 stycznia 2019 roku weszła w życie nowelizacja Ustawy o Dozorze Technicznym, wprowadzając istotne zmiany dotyczące wydawania i ważności uprawnień do obsługi oraz konserwacji urządzeń technicznych podlegających dozorowi.
Czasowe Uprawnienia UDT - Nowa Rzeczywistość
Jedną z najważniejszych zmian przewidzianych w nowelizacji Ustawy o Dozorze Technicznym jest wprowadzenie czasowych uprawnień do obsługi i konserwacji. Do tej pory świadectwa kwalifikacyjne, potocznie nazywane uprawnieniami, do obsługi poszczególnych urządzeń wydawane przez Urząd Dozoru Technicznego (UDT), Transportowy Dozór Techniczny (TDT) oraz Wojskowy Dozór Techniczny (WDT), wystawiano bezterminowo.
Zmiana zakłada wprowadzenie ograniczonego terminu ważności uprawnień, który będzie wynosił od 5 do nawet 10 lat. Po tym okresie uprawnienia będą mogły być przedłużone nieodpłatnie na wniosek zainteresowanego, pod warunkiem, że w okresie ostatnich 5 lat przepracował on przynajmniej 3 lata, obsługując dane urządzenie. W przeciwnym razie, aby zachować uprawnienia, należało złożyć pisemny wniosek o przedłużenie ważności lub przystąpić do ponownych egzaminów kwalifikacyjnych. Należy pamiętać, że składanie fałszywych oświadczeń wiąże się z odpowiedzialnością karną.
Uprawnienia Nabyte Przed Nowelizacją - Co Dalej?
Uprawnienia wydane na podstawie poprzedniej wersji Ustawy o Dozorze Technicznym z dnia 21.12.2000 r., na mocy nowych przepisów, również stały się terminowe. Ich posiadacze są zobowiązani do przedłużania ich ważności w UDT, opierając się na oświadczeniach o doświadczeniu zawodowym lub przystępując do ponownych egzaminów kwalifikacyjnych.
Sytuacja ta dotyczy wszystkich uprawnień, które zostały wydane jako bezterminowe, czyli na dokumentach, w formie plastikowej karty, nie podano daty ważności. Zasadniczo, w większości przypadków, są to uprawnienia wydane przed 1 czerwca 2019 roku. Okres ważności takich uprawnień wynosi 5 lat i jest liczony od dnia wejścia w życie nowej ustawy, tj. od 1 stycznia 2019 roku.
Przykład: Jeśli pracownik zdał egzamin UDT i zdobył uprawnienia do obsługi układnic magazynowych w dniu 31 maja 2019 roku (lub wcześniej), to pomimo tego, iż na jego uprawnieniach nie ma podanej daty ważności, zachowują one ważność jedynie do 1 stycznia 2024 roku.
Uzasadnienie Zmian - Bezpieczeństwo Przede Wszystkim
Projektowane zmiany w Ustawie o Dozorze Technicznym wynikają z potrzeby podniesienia poziomu bezpieczeństwa pracy przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych, szczególnie tych zaliczanych do kategorii szczególnie niebezpiecznych. Do takich urządzeń należą między innymi:
- Urządzenia transportu bliskiego (np. dźwigi, podnośniki, wciągniki, żurawie)
- Urządzenia ciśnieniowe (np. kotły parowe, zbiorniki ciśnieniowe)
- Urządzenia do magazynowania paliw i materiałów niebezpiecznych
Wprowadzenie czasowości uprawnień ma na celu zapewnienie, że operatorzy i konserwatorzy systematycznie odświeżają swoją wiedzę i umiejętności, co jest kluczowe dla zapobiegania wypadkom. Często zdarza się, że po zdobyciu uprawnień wiele lat temu, przez dłuższy czas dana osoba nie miała styczności z konkretnym typem urządzenia, co mogło prowadzić do utraty pewności siebie i wiedzy praktycznej. Nowelizacja ma zatem na celu zapewnienie, że osoby obsługujące niebezpieczne urządzenia posiadają aktualne kwalifikacje i są świadome potencjalnych zagrożeń.
Zmiany przewidują również usprawnienie procedur związanych z dozorem technicznym, w tym możliwość przeprowadzania czynności przez UDT w formie elektronicznej, co powinno skrócić czas realizacji wniosków i zmniejszyć biurokrację.
Dodatkowe Zmiany w Ustawie
Nowa ustawa przewiduje wiele innych zmian, w tym:
- Zmianę wysokości opłaty egzaminacyjnej. Ma ona wynosić 3,75% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej (na chwilę obecną w 2021 r. jest to 193,78 zł) i będzie co roku waloryzowana.
- Wprowadzenie nowych definicji pojęć związanych z eksploatacją urządzeń podlegających UDT. Chodzi tu o doprecyzowanie określeń takich jak „modernizacja”, „naprawa”, „konserwacja”. Dookreślenie tych pojęć ułatwi wzajemne kontakty między inspektorami a przedsiębiorcami.
Podsumowując, nie ma powodu, by obawiać się nowelizacji Ustawy o Dozorze Technicznym. Wydaje się, że zmiany zaproponowane w nowelizacji idą w dobrym kierunku i pomogą usprawnić kontakty przedsiębiorców z UDT. Wprowadzenie czasowości uprawnień kwalifikacyjnych do obsługi i konserwacji urządzeń podlegających UDT ma swoje uzasadnienie w bezpieczeństwie obsługi tych urządzeń. Ponadto, ustawodawca zadbał, aby zmiana ta była jak najmniej uciążliwa dla przedsiębiorców i ich pracowników.