Koparko-ładowarki JCB 3CX, cenione za swoją wszechstronność i niezawodność, mogą, jak każda maszyna, doświadczać różnego rodzaju awarii. Wśród zgłaszanych problemów często pojawiają się te dotyczące układu napędowego, zwłaszcza rewersu, oraz związane z nimi usterki elektryczne i mechaniczne. Poniżej przedstawiamy najczęściej spotykane scenariusze awarii i sposoby ich diagnostyki oraz naprawy.
Problemy z licznikiem motogodzin
Użytkownicy koparko-ładowarek JCB 3CX z 2001 roku zgłaszali problemy z licznikiem motogodzin, który początkowo mrugał, a następnie całkowicie przestał wyświetlać dane. Po rozebraniu licznika, poszukuje się wskazówek dotyczących lokalizacji awarii.
Możliwe przyczyny i diagnostyka:
- Warto spróbować przelutować piny złącza od licznika. Jeśli jednak problem występuje w dwóch różnych licznikach, wina może leżeć gdzie indziej.
- Należy sprawdzić okablowanie i połączenia przy alternatorze. Wyjście z uzwojenia statora alternatora odpowiada między innymi za obroty i motogodziny.
- Jeśli ładowanie akumulatora jest poprawne, a obroty silnika są wskazywane, problem najprawdopodobniej nie leży w alternatorze, lecz w samym liczniku.
- Usterka może dotyczyć taśmy wyświetlacza lub konwertera w liczniku, który przetwarza impulsy obrotów na motogodziny. Można spróbować podgrzać taśmę przy szkle wyświetlacza - jeśli na chwilę pomoże, będzie to potwierdzenie problemu z taśmą.
Diagnostyka i naprawa awarii rewersu oraz rozruchu
Scenariusz: Brak reakcji na rewers i niemożność odpalenia silnika
Częsty problem to sytuacja, gdy maszyna jedzie do przodu, ale po przełączeniu rewersu na jazdę do tyłu, a następnie z powrotem na przód, całkowicie przestaje reagować, zachowując się, jakby była włączona pozycja neutralna. Dodatkowo, po zgaszeniu silnika, niemożliwe jest jego ponowne uruchomienie - kluczyk przekręca się, ale brak jest reakcji.
W takim przypadku, po sprawdzeniu bezpieczników, często okazuje się, że bezpiecznik od rewersu jest spalony. Po jego wymianie problem z uruchomieniem może nadal występować.
Główną przyczyną niemożności uruchomienia maszyny jest układ zabezpieczający, który blokuje rozruch silnika, jeśli rewers (manetka) nie znajduje się w pozycji neutralnej. Nawet jeśli manetka wydaje się być w pozycji neutralnej, może to być kwestia uszkodzonego gniazda bezpiecznika lub przekaźników.
W jednym z przypadków, problem z niemożnością odpalenia i brakiem reakcji na rewers został rozwiązany poprzez naprawę gniazda bezpiecznika, a nie samego bezpiecznika.
Scenariusz: Sporadyczna utrata jazdy i problemy z odpalaniem
Inny problem, który może dotknąć JCB 3CX Super, to sytuacja, w której maszyna po odpaleniu nie reaguje na rewers do przodu ani do tyłu, lub reaguje sporadycznie (czasem załapuje jazdę do przodu, ale nie do tyłu, lub odwrotnie). Dodatkowo, maszyna może odpalać na włączonym biegu do przodu, ale czasem w ogóle nie chce się uruchomić.
W takiej sytuacji, mimo że bezpieczniki od jazdy wydają się być sprawne, problem może leżeć głębiej. Wstępna diagnostyka powinna obejmować:
- Sprawdzenie poziomu oleju w skrzyni biegów. Niski poziom oleju może wpływać na działanie układu napędowego, ponieważ w skrzyni znajduje się czujnik odcinający, który może uniemożliwiać jazdę.
- Szczegółową kontrolę instalacji elektrycznej, w tym:
- Bezpieczniki (szczególnie A5 i A7).
- Stan blaszek pod bezpiecznikami (mogą być ułamane przewody). Zaleca się demontaż całego panelu bezpieczników i sprawdzenie od spodu.
- Przewody prowadzące do manetki rewersu.
- Przewód idący do czujnika pod hamulcem ręcznym, który musi działać, aby maszyna ruszyła.
W jednym z opisanych przypadków, po rozebraniu pulpitu, stwierdzono brak prądu w manetce. Po doprowadzeniu prądu bezpośrednio z akumulatora do manetki, maszyna zaczęła normalnie odpalać i jeździć. Jednakże, problem może powrócić, nawet po wymianie wszystkich przekaźników, co wskazuje na potrzebę dalszej diagnostyki połączeń między układem rozruchowym a jazdą.
Jak sprawdzić bezpiecznik multimetrem? Zrób To Sam
Problemy z manetką zmiany kierunku jazdy
Częstym objawem problemów z układem napędowym jest sytuacja, w której po włączeniu dowolnego biegu i uruchomieniu dźwigni manetki (np. do jazdy przód), maszyna w ogóle na to nie reaguje i stoi w miejscu, niezależnie od dodawania gazu. Taka awaria, choć nie zawsze stała, wskazuje na problem w samej manetce.
Główną przyczyną takiego zachowania są zazwyczaj uszkodzone mikroprzełączniki znajdujące się wewnątrz obudowy mocowania manetki. W większości przypadków (99%) to właśnie one ulegają awarii. W zależności od typu skrzyni:
- W skrzyniach manualnych w manetce znajdują się dwa mikroprzełączniki.
- Manetka do skrzyni PowerShift jest bardziej skomplikowana.
Oryginalne mikroprzełączniki są często produkowane przez firmę CHERRY, oznaczone jako DC2 i zgodne z RoHS o oznaczeniu 290-0508. Koszt nowej manetki może wynosić około 800 zł.
Utrata siły napędowej i usterki skrzyni biegów
Scenariusz: Nagła utrata siły i opóźniona reakcja na jazdę
Maszyna, która wcześniej działała bez zarzutu, nagle traci siłę do jazdy. Objawia się to tym, że po odpaleniu i włączeniu biegu do przodu, maszyna rusza po kilku sekundach zwłoki, ale bardzo słabo i nie ma siły. Z kolei na bieg do tyłu może w ogóle nie reagować. Po zgaszeniu i ponownym uruchomieniu, problem może dotyczyć jazdy do tyłu.
W takim przypadku, często winny jest zabrudzony filtr na smoku w skrzyni biegów. Po spuszczeniu oleju, cały smok jest zabrudzony. Rozwiązaniem jest jego dokładne wyczyszczenie, wymiana filtra i zalanie oryginalnego oleju do skrzyni (około 14 litrów). Po tej operacji ciśnienie na manometrze powinno wskazywać ponad 11 bar, a przy lekkim dodaniu gazu - 12 bar.
Scenariusz: Całkowity brak reakcji na jazdę (skrzynia manualna)
Problem może objawiać się także tym, że po zatrzymaniu maszyny (np. podczas jazdy na 4. biegu w skrzyni manualnej), koparka już nie rusza. Po włączeniu biegu do tyłu lub do przodu, koła jedynie lekko drgną. Hydraulika działa, żadne kontrolki się nie świecą. Wstępna diagnostyka elektryki (cewka jazdy, przekaźniki, bezpieczniki) może wykazać, że wszystko jest sprawne, a maszyna przed awarią nie wykazywała żadnych oznak osłabienia.
Ważnym krokiem diagnostycznym jest sprawdzenie ciśnienia w skrzyni biegów. Jeśli ciśnienie jest prawidłowe (około 13 bar, porównywalne ze sprawną maszyną), problem leży gdzie indziej. Warto zwrócić uwagę na jakość używanego sprzętu pomiarowego, gdyż niedokładne odczyty mogą prowadzić do błędnych wniosków. Należy także sprawdzić, czy silnik "odczuwa" włączenie jazdy (czy przydusza go).
Jeśli elektryka jest sprawna, ciśnienie w skrzyni również, a maszyna nadal nie jedzie, należy rozważyć usterki mechaniczne. W jednym z przypadków, po demontażu skrzyni biegów i zmiennika momentu obrotowego, stwierdzono opiłki (zadziorów) w oleju. Ostatecznie okazało się, że przyczyną był zerwany kosz w skrzyni biegów, uszkodzony wałek oraz zużyte tarczki. Maszyna otrzymywała ciśnienie, ale nie było elementu, który przeniósłby je na napęd kół. Rozwiązaniem była naprawa wałka w koszu lub jego wymiana na używany. Koszt takiej naprawy wraz z robocizną wyniósł ponad 3000 zł.
Jak sprawdzić bezpiecznik multimetrem? Zrób To Sam
Dodatkowe potencjalne przyczyny utraty napędu
Poza wymienionymi, warto również sprawdzić:
- Wyłącznik zaworów jazdy (sprzęgło), który może znajdować się w dźwigni biegów, joysticku (joju) lub nawet w hamulcu ręcznym. Rozpięcie kostek od wszystkich tych wyłączników może pomóc w identyfikacji problemu.
- Przekaźniki od jazdy - można je sprawdzić, zamienić miejscami lub wyczyścić wszystkie złącza i kostki na głównych wiązkach za pomocą preparatu WD40.
- Cewka "nie ma siły" do załączenia jazdy, co może być przyczyną braku reakcji maszyny.