Problemy z układem obrotu i kierowania w maszynach JCB, takich jak koparko-ładowarki i ładowarki teleskopowe, są częstym wyzwaniem dla operatorów i mechaników. Mogą one objawiać się luzami, zablokowaniem skrętu kół, wolnym obrotem czy wyciekami oleju. Niniejszy artykuł przedstawia kompleksowy przewodnik po diagnostyce i naprawie tych usterek, opierając się na doświadczeniach użytkowników.
Problemy z Obrotem Konika w Koparko-Ładowarkach JCB (Starszy Typ - Na Listwie)
Diagnostyka Luzów w Mechanizmie Obrotu
W starszych modelach JCB 3CX (np. z 1996 roku), problem z obrotem konika często wynika z luzów w mechanizmie. Głównymi elementami do sprawdzenia są listwa zębata i wał. Użytkownicy zgłaszają, że luz może występować zarówno na listwie, jak i na wale.
Wymiana Listwy Zębatej
W przypadku luzów na listwie zębatej, jej wymiana jest jednym z rozwiązań. Jednak sam wał jest elementem drogim i jego wymiana może być nieopłacalna.
Regeneracja Mechanizmu Obrotu
Często konieczna jest bardziej kompleksowa regeneracja mechanizmu. Przypuszcza się, że będzie konieczne wytoczenie i tulejowanie gniazd, w których obraca się konik. Dolna część mechanizmu obrotu, w której siedzi dół konika i mocowane są cylindry siłownika, powinna dać się odkręcić jako stosunkowo niewielki element (w granicach 200 kg). Daje to możliwość zamocowania jej we frezarce i wytoczenia z umiarkowanym nakładem pracy. Górna część wózka przesuwu jest większym problemem, ale również może udać się ją zamontować na stole frezarki.
Konieczne może być dorobienie i wciśnięcie odpowiednich tulei, aby skasować luzy i przywrócić właściwą wysokość konika w stosunku do wózka przesuwu. Konik powinien chodzić w łożyskach ślizgowych wózka przesuwu z jednej strony i obudowy mechanizmu obrotu z drugiej. W wielowypust konika od spodu wchodzi wałek nr 4. Prawdopodobnie zużyty jest każdy z tych współpracujących elementów.
Podstawowa sprawa to rozłożenie całego mechanizmu i ocena stanu poszczególnych części. Szczególną uwagę należy zwrócić na stan wielowypustu wałka i gniazda w koniku, ponieważ jest to element bardzo trudny do zregenerowania. Jeśli luz na połączeniu wielowypustu jest umiarkowany, regeneracja może być nieopłacalna ze względu na wysokie koszty.
Weryfikacja Tulei
Warto również sprawdzić tuleje listwy (te poziome) oraz tuleje w obudowie mechanizmu obrotu (szczególnie ta na samym dole). Oryginalnie tuleje były wykonane z brązu. Należy zmierzyć, czy otwory są jajowate, czy trzymają wymiar.
Problemy z Nieszczelnością Siłowników i Rozdzielacza
Użytkownicy zgłaszają, że luz między kołem zębatym a listwą zębatą nie powinien wpływać na szczelność siłowników. Jeśli po odłączeniu i uruchomieniu z węży cieknie olej, tak jakby przepuszczał zawór rozdzielacza, najprawdopodobniej problemem są wyrobione suwaki i gniazda w rozdzielaczu. W maszynach w takim wieku jest to częste zjawisko. Jeśli wyciek nie jest bardzo duży, nie powinien stanowić poważnego problemu. Uszczelnienie tego jest trudne, ponieważ mechanizm opiera się na dokładnym pasowaniu między suwakiem a gładzią w rozdzielaczu. Teoretycznie można próbować szlifować otwór w rozdzielaczu i dorobić nowy suwak, ale zazwyczaj nie ma to sensu.
W obudowie mechanizmu obrotu powinien znajdować się olej przekładniowy. Element oznaczony numerem 6 na rysunku to odpowietrzenie.
Problemy z Układem Kierowania w Ładowarkach Teleskopowych JCB
Diagnostyka Zablokowanego Skrętu Kół
W ładowarkach teleskopowych JCB, np. model 526-56 z 2012 roku lub 527-58 Agri, problemem może być zablokowany skręt kół. Maszyna może stać z przednią osią skręconą w lewo i tylną również, ale nie do końca, uniemożliwiając dalszy ruch kierownicą. W takiej sytuacji na desce rozdzielczej mogą pojawiać się kontrolki.
Wycieki z Siłowników
Widoczne uszczelniacze na tylnym siłowniku mogą być jedną z przyczyn problemu. Warto to sprawdzić i ewentualnie wymienić uszczelnienia.
Sprawdzenie Przekaźników
Przekładanie przekaźników jest często podejmowaną próbą rozwiązania problemu, jednak często nie przynosi to rezultatu.
Diagnostyka Czujników Skrętu
Szczególną uwagę należy zwrócić na czujniki skrętu kół. W nowszych typach maszyn JCB, szczególnie w przypadku zablokowania skrętu na pozycji "circle" (jazda w okręgu), problem często leży w czujnikach przy siłownikach. W starszych typach czujniki były 3-przewodowe z kontrolką, co ułatwiało diagnostykę. Nowsze czujniki mają 6 przewodów i ich zasada działania jest bardziej złożona.
Aby układ kierowania mógł zmienić tryb, koła muszą być ustawione na wprost. Czujniki są dwa, zbliżeniowe. Bez schematu układu kierowania trudno sprawdzić ich sprawność. Można jednak wykonać pomiary porównawcze we wtyczkach czujników i wtyczkach wiązek. Jeżeli obydwa czujniki mają takie same parametry, a problem nadal występuje, można spróbować zamienić czujniki miejscami (tył/przód). Jeśli po zamianie funkcja kierowania zostanie przełączona, oznacza to, że jeden z czujników jest uszkodzony.
9 objawów uszkodzenia czujnika kąta skrętu kierownicy (i NAPRAWY)
Użytkownicy zgłaszają, że uszkodzony czujnik tylny uniemożliwia zmianę skrętu z trybu "krab" i "circle" na skręt tylko przednimi kołami. Czujniki działają w oparciu o zbliżanie się elementu metalowego. Jeżeli koła są ustawione na wprost, zarówno przy przednim, jak i tylnym czujniku powinien znajdować się ruchomy element metalowy, sygnalizujący to ustawienie. Element ruchomy znajduje się na siłowniku.
Często konieczny jest zakup nowego czujnika. Oryginalny czujnik może być droższy niż zamiennik, jednak jego jakość i kompatybilność są gwarantowane. Po wymianie i wyregulowaniu, skręt powinien działać prawidłowo.
Problemy z Wolnym Obrotem w Minikoparkach JCB
W minikoparkach JCB (np. model 804) problemem może być bardzo wolny obrót, zwłaszcza pod kątem i pod górkę z pełną łyżką. Gdzie szukać przyczyny, posiadając końcówki do mierzenia ciśnień, ale bez wiedzy, gdzie je badać?
Możliwe Przyczyny Wolnego Obrotu
- Hydromotor: Jeśli maszyna była zimna i obrót pracował słabo, a po rozgrzaniu zanikł całkowicie, a koparka sama się obracała bez możliwości sterowania, przy próbie obrotu słychać syk spod podłogi, a po przełączeniu zaworem na obrót konika wszystko działa prawidłowo - może to wskazywać na problem z hydromotorem.
- Układ hydrauliczny: Obrót jest napędzany olejem hydraulicznym pod ciśnieniem. Istnieje wiele możliwości usterek "po drodze" w układzie hydraulicznym, a każda marka i typ maszyny ma swoje specyficzne rozwiązania i potencjalne awarie.
Wymiana Oleju w Maszynach JCB
Właściwa wymiana oleju jest kluczowa dla prawidłowego funkcjonowania maszyny. Użytkownicy zgłaszają problemy z mieszaniem olejów hydraulicznych, co może prowadzić do powstawania "kleju" lub małych, żółtych, twardych grudek, przypominających siarkę. Zaleca się stosowanie oleju jednego typu i producenta. Najlepiej spuścić stary olej i zalać nowy, niż dolewać i mieszać. Wymiana olejów powinna odbywać się regularnie: w zwolnicach co 2000 mtg, w obrocie co 1000 mtg, w układzie hydraulicznym zgodnie z zaleceniami producenta, a nie co 10 lat.