Od 2019 roku wszystkie uprawnienia na wózki widłowe w Polsce mają jednolity wzór i są wydawane w formie plastikowych kart kwalifikacyjnych UDT. Zrozumienie zasad ich wydawania, ważności oraz procedur związanych ze szkoleniem jest kluczowe dla każdego operatora urządzeń transportu bliskiego.
Nowy wzór uprawnień na wózki widłowe
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 21 maja 2019 r., wygląd zaświadczeń został ujednolicony w całym kraju. Każdy operator, który pomyślnie zda egzamin przed Urzędem Dozoru Technicznego (UDT), otrzymuje plastikową kartę kwalifikacyjną. Dokument ten zastąpił dawne papierowe świadectwa oraz zaświadczenia wewnętrzne wydawane przez pracodawców.
Jak wygląda plastikowe zaświadczenie UDT?
Aktualne uprawnienia mają postać karty formatu zbliżonego do prawa jazdy. Na przedniej stronie znajdują się:
- Imię i nazwisko posiadacza
- Numer ewidencyjny UDT
- Data wydania i data ważności uprawnień
- Zakres kwalifikacji
- Nazwa organu wydającego (np. UDT, TDT, WDT)
Na odwrocie karty widnieje opis kategorii uprawnień oraz informacje o podstawie prawnej. Warto pamiętać, że karta jest ważna tylko w połączeniu z dokumentem tożsamości.
Ważność uprawnień i wymogi prawne
Starsze papierowe dokumenty oraz zaświadczenia wewnętrzne utraciły ważność 1 stycznia 2024 r. Osoby, które do tego czasu nie wymieniły swoich uprawnień, muszą złożyć wniosek o ich odnowienie i zdać egzamin UDT.
Okresy ważności dokumentów:
- 10 lat: wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia (z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem oraz wózków z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem).
- 5 lat: wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia z wysięgnikiem oraz wózki z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem.
Jak przedłużyć uprawnienia?
Aby przedłużyć ważność, należy złożyć wniosek do odpowiedniej jednostki dozoru technicznego przed upływem daty ważności wskazanej na karcie. Egzamin nie jest wymagany, o ile operator może udokumentować ciągłość pracy przy obsłudze urządzeń technicznych. Wniosek można złożyć maksymalnie na 3 miesiące przed wygaśnięciem karty.
Szkolenie i egzamin na operatora wózka widłowego
Obecnie jedynym sposobem na uzyskanie uprawnień jest zdanie egzaminu przed komisją UDT. Profesjonalny kurs przygotowawczy łączy teorię z praktyką.
Program szkolenia obejmuje:
- Poznanie budowy i zasad działania wózków widłowych
- Omówienie przepisów BHP oraz zasad dozoru technicznego
- Ćwiczenia praktyczne w prowadzeniu i manewrowaniu wózkiem
- Przygotowanie do testu teoretycznego i egzaminu praktycznego
Egzamin praktyczny część 1
Przebieg egzaminu:
Egzamin składa się z dwóch części:
- Teoretycznej: test złożony z 15 pytań, z czego 11 musi być prawidłowych. Pytania dotyczą m.in. budowy wózka, piktogramów, funkcji akumulatorów oraz kwestii prawnych dozoru technicznego.
- Praktycznej: trwa około godziny i polega na indywidualnym wykonywaniu zadań wyznaczonych przez instruktora.
Zastosowanie i konserwacja wózków (dozór techniczny)
Wózki jezdniowe z mechanicznym napędem podnoszenia są urządzeniami poddozorowymi. Każdy wózek musi być zgłoszony i zarejestrowany w UDT. Eksploatacja możliwa jest wyłącznie po uzyskaniu decyzji zezwalającej na użytkowanie. Wymaga to prowadzenia księgi rewizyjnej, w której przechowuje się dokumentację techniczno-ruchową (DTR) oraz wyniki badań technicznych (odbiorczych, okresowych i doraźnych).
| Rodzaj wózka | Zastosowanie |
|---|---|
| Systemowe | Magazyny, niewielki ciężar i zwrotność |
| Podnośnikowe | Ładunki o większej masie |
| Boczne | Nietypowe wymiary, wąskie pomieszczenia |
| Przeciwwybuchowe | Niebezpieczne materiały |
Karta szkolenia wstępnego BHP
Oprócz uprawnień UDT, każdy nowy pracownik musi przejść szkolenie wstępne BHP. Należy przygotować kartę szkolenia wstępnego, na której odnotowuje się instruktaż ogólny. Podpisuje go osoba prowadząca (BHP-owiec lub pracodawca) oraz przeszkolony pracownik. Ważne jest, aby w przypadku nowego pracownika wypełniać tylko instruktaż ogólny, a instruktaż stanowiskowy przeprowadzać w zależności od zmian warunków techniczno-organizacyjnych.