Niskie temperatury, zwłaszcza w nocy, mogą prowadzić do problemów z rozruchem silnika pojazdu. Jednym z kluczowych elementów odpowiedzialnych za prawidłowe działanie układu elektrycznego i bezproblemowy start jest akumulator oraz jego zaciski, czyli klemy. Zrozumienie, jak prawidłowo dbać o te elementy, podłączać kable rozruchowe czy odłączać baterię, jest niezwykle ważne dla każdego kierowcy, w tym również dla posiadaczy ciągników siodłowych.
Zaciski akumulatora: newralgiczne punkty instalacji elektrycznej
Zaciski akumulatora, potocznie nazywane klemami, są jednym z najbardziej newralgicznych miejsc w instalacji elektrycznej każdego pojazdu. Aby układ ładowania działał bez zarzutu, konieczne jest zapewnienie właściwego kontaktu w połączeniach elektrycznych, a to właśnie zaciski są najbardziej wrażliwe na zakłócenia.
Minimum obsługowe i czyszczenie klem
Co pewien czas konieczne jest dokładne oczyszczenie ołowianych biegunów baterii oraz współpracujących z nimi skręcanych klem. Do czyszczenia służą specjalne szczotki. Niczym nieosłonięty akumulator łatwo się brudzi, a zanieczyszczenia osiadające na jego powierzchni to mieszanina kurzu, drobinek parującego elektrolitu i produktów reakcji chemicznych. Zdjęcie klem jest dobrą okazją do dokładnego posprzątania, zwłaszcza w bezpośrednim sąsiedztwie ołowianych biegunów akumulatora. Należy to robić nie tylko ze względów estetycznych, ale przede wszystkim dla prawidłowego działania.
Ostrożnie z czyszczeniem
Czyszczenie ołowianych biegunów akumulatora powoduje, że po każdej takiej czynności stają się one cieńsze. Natomiast ten sam zabieg wykonywany na zacisku powiększa jego otwór. W rezultacie rozcięcie zacisku po zamocowaniu na biegunie baterii zmniejsza się. W skrajnym przypadku skręcenie do oporu śruby zacisku doprowadza do zetknięcia się rozciętych krawędzi, a mimo to zacisk daje się jeszcze obrócić na biegunie. Takie mocowanie nie gwarantuje prawidłowego przepływu prądu. Po czyszczeniu klem trzeba je bardzo dokładnie wysuszyć.
Gwint do kontroli
Podczas okresowej kontroli stanu zacisków warto przyjrzeć się śrubom, którymi są one skręcane, ponieważ od ich kondycji w dużej mierze zależy stopień zamocowania zacisków. Po wyjęciu śruby należy dokładnie sprawdzić jej gwint, szczególnie w miejscu, w którym nakrętka styka się z powierzchnią oporową zacisku. Tam najczęściej dochodzi do uszkodzeń - zerwania części zwoju gwintu lub wyraźnego przewężenia rdzenia śruby, będącego rezultatem tzw. płynięcia materiału. Śruby z takimi wadami należy od razu wymienić.
Poprawianie zasilania
Bardzo często zaciski akumulatora wykorzystuje się jako stałe zasilanie (niezależne od włączenia zapłonu) dodatkowych odbiorników prądu. Jest to dopuszczalne, ważne jednak, aby mocowanie takich przewodów było wykonane fachowo. Podłożenie odizolowanej części przewodu pod jedną ze śrub zacisku nie jest prawidłowym rozwiązaniem, gdyż taki przewód łatwo może się urwać. Należy to poprawić i np. zamocować na przewodzie rozciętą końcówkę oczkową.
Podłączanie i odłączanie akumulatora
Prawidłowa kolejność podłączania i odłączania akumulatora jest kluczowa dla bezpieczeństwa i uniknięcia uszkodzeń instalacji elektrycznej pojazdu.
Jak odłączyć akumulator w samochodzie?
Przed odłączeniem akumulatora należy najpierw wyłączyć silnik i poczekać aż będzie zimny, aby uchronić się przed ewentualnym poparzeniem. Następnie należy wyłączyć wszystkie elementy pobierające prąd z akumulatora - światła, radio itp. W samochodowych instalacjach elektrycznych nadwozie (masa) pełni rolę przewodu powrotnego dla większości obwodów elektrycznych. Dlatego zawsze najpierw odpinamy minus, później plus.
Jeśli podczas odłączania akumulatora biegun ujemny odłączymy jako pierwszy, przypadkowe dotknięcie kluczem nadwozia podczas manipulowania przy obejmie bieguna dodatniego niczym nie grozi. Jeśli natomiast minus jest podpięty, a my odpinając kluczem obejmę plusa dotkniemy masy (nadwozia), pewne jest pojawienie się iskier, a możliwe nawet eksplozja akumulatora.
Jak podłączyć akumulator w samochodzie?
W przypadku ponownego podłączania akumulatora w samochodzie postępujemy odwrotnie - najpierw podpinamy plus, później minus. Przed podłączeniem akumulatora warto oczyścić klemy i podstawę mocowania akumulatora, co można zrobić zwykłą wodą. Jednym z powodów spadku wydajności akumulatora jest jego niepełne połączenie z instalacją elektryczną. Upraszczając - im większy brud na stykach, tym mniejsze napięcie.
Jak bezpiecznie odłączyć i podłączyć Akumulator Samochodowy 12V | ForumWiedzy
Rozruch awaryjny za pomocą kabli
Zimowe przymrozki to zawsze jedna z większych prób dla akumulatora, co często skutkuje porannymi problemami z rozruchem. W takiej sytuacji pomocne okazują się kable rozruchowe.
Co jest potrzebne do odpalenia samochodu na kable?
Do odpalenia samochodu na kable konieczne są dwie rzeczy: same kable rozruchowe, które wielu kierowców posiada w bagażniku, oraz drugie auto ("dawca"). O pomoc można poprosić sąsiada, właściciela przejeżdżającego pojazdu lub taksówkarza. Niezależnie od wybranej opcji, kluczowa staje się kolejność podłączenia poszczególnych przewodów.
Jak podłączyć kable rozruchowe?
- W pierwszej kolejności należy podłączyć czerwony przewód rozruchowy do plusowej klemy sprawnego akumulatora ("dawcy").
- Drugi koniec czerwonego przewodu podpinamy do dodatniego zacisku w baterii "biorcy". Warto uważać, by w tym czasie któraś z końcówek nie zetknęła się z metalowym elementem, co mogłoby doprowadzić do zwarcia i uszkodzenia układów elektrycznych.
- Czarny przewód podłączamy do minusa w aucie "dawcy".
- Drugi koniec czarnego przewodu podłączamy do masy w samochodzie oczekującym na możliwość rozruchu ("biorcy"). Masą w samochodzie jest nie tylko biegun ujemny na akumulatorze, ale także karoseria pojazdu lub nielakierowany element pod maską (np. krawędź blachy, głowica cylindrów). Ważne, by nie próbować łączyć czarnego przewodu z rozładowanym akumulatorem bezpośrednio.
Najważniejsze w tym punkcie jest to, aby nie podłączyć przewodów krzyżowo. To doprowadzi bowiem do zwarcia, które uszkodzi obydwie baterie i układy elektryczne w obydwu pojazdach. Naprawa oznacza koszt sięgający co najmniej kilku tysięcy złotych.
Odpalanie samochodu z kabli
Po prawidłowym podłączeniu kabli wyłączamy odbiorniki prądu (nagrzewnicę, radio, klimatyzację, ładowarkę do telefonu) w samochodzie "dawcy" i włączamy silnik. Pod żadnym pozorem nie można zgasić silnika w aucie dawcy, w przeciwnym razie dojdzie do rozładowania obydwu baterii. Dopóki pracuje silnik, pracuje też alternator, który na bieżąco uzupełnia dodatkowy pobór energii.
Jeśli akumulator nie został rozładowany do końca, po kilku sekundach powinno udać się uruchomić jednostkę napędową "biorcy" prądu. Przy każdym przekręcaniu kluczyka w aucie "biorcy" warto w sprawnym samochodzie podwyższyć obroty do około 1200-1500 obr./min, dzięki czemu alternator zacznie ładować baterię, co zminimalizuje ryzyko jego rozładowania. Rozrusznikiem należy kręcić nie dłużej niż 10 sekund. Po kilku nieudanych próbach warto przerwać operację. Niesprawny akumulator może po prostu nie nadawać się do dalszej eksploatacji. W takiej sytuacji pozostaje jedynie jego wyjęcie i podpięcie na kilkanaście godzin do prostownika.
Po uruchomieniu silnika: odłączanie kabli
W sytuacji, w której rozruch silnika na kable powiedzie się, kierowcy powinni najpierw odłączyć przewody. Kolejność odłączania jest odwrotna niż podłączania: najpierw odłączamy masę "biorcy" i minus "dawcy", a następnie plus "biorcy" i plus "dawcy".
Co ważne, rozruch jednostki napędowej nie oznacza, że stan naładowania baterii nagle stał się optymalny. Po pomyślnej próbie uruchomienia silnika przy pomocy kabli rozruchowych, nie należy od razu wyłączać jednostki napędowej, bo bateria potrzebuje czasu na podładowanie. Przed ponownym zgaszeniem, pojazd powinien pokonać co najmniej kilkanaście kilometrów. W czasie przejażdżki dobrze jest utrzymywać prędkość obrotową silnika na poziomie 2-3 tysięcy obr./min. W sytuacji, w której kierowca ma problem z porannym rozruchem z powodu akumulatora, powinien sprawdzić stan baterii. Czasami konieczna może być jej wymiana.
Kable rozruchowe - solidny produkt
Kable rozruchowe to obowiązkowe wyposażenie każdego przezornego kierowcy. Solidne kable rozruchowe pozwolą szybko, sprawnie i bezpiecznie uruchomić pojazd z wyładowanym akumulatorem. Słabej jakości kable rozruchowe nie tylko nie pomogą uruchomić rozładowany akumulator, ale również mogą być przyczyną poważniejszych nieszczęść, takich jak pożar, zniszczenie instalacji elektrycznej lub całego silnika.
Kluczowe elementy dobrych kabli rozruchowych:
- Rdzeń: To najważniejszy element kabli rozruchowych. Od niego w głównej mierze zależy, czy przewodzony prąd będzie wystarczający do uruchomienia rozładowanej baterii. Rdzeń powinien być wykonany z miedzi, która bardzo dobrze przewodzi prąd. Jego grubość jest równie ważna. Dobre kable rozruchowe powinny być wykonane z jak najgrubszego przewodu miedzianego (16 mm2 lub 25 mm2), który gwarantuje odpowiednie przewodzenie prądu. Należy pamiętać, aby nie dać się zwieść grubości kabla wraz z izolacją - liczy się grubość samego rdzenia.
- Jakość szczypiec: Powinny być bardzo solidnie wykonane, najlepiej z metalu. Miejsce styku z klemami akumulatora powinno być miedziane. Samo mocowanie rdzenia do szczypiec powinno być solidne. Gruba, masywna sprężyna zapewnia trwały uścisk oraz dużą powierzchnię styku szczypiec z klemami.
- Długość kabli: Kable nie powinny być ani za długie, ani za krótkie. Im dłuższe kable, tym większy opór, co oznacza większe spadki napięcia. Z drugiej strony, za krótkie kable mogą nie sięgnąć baterii. Optymalne rozwiązanie to około 4 metry.
Dostępne są dwie wersje kabli rozruchowych: 600 A (przekrój rdzenia 16 mm2) oraz 900 A (przekrój rdzenia 25 mm2), które są solidnym i sprawdzonym produktem.