Bizon to polska marka kombajnów rolniczych, które od lat odgrywają kluczową rolę w mechanizacji zbioru plonów. Kombajn Bizon stanowi złożoną maszynę żniwną, przeznaczoną do zbioru zbóż, nasion roślin strączkowych, kukurydzy oraz innych upraw. Produkcja kombajnów Bizon rozpoczęła się w latach 60. XX wieku w Zakładach Mechanicznych „Bizon” w Płocku. Wprowadzenie do produkcji pierwszego krajowego kombajnu zbożowego Bizon Z050 zapoczątkowało nową erę w polskim rolnictwie. W trakcie rozwoju wprowadzano specjalistyczne warianty tej maszyny.
Kombajn Bizon to maszyna samobieżna, której konstrukcja opiera się na stalowej ramie, podwoziu z napędem własnym oraz zespole urządzeń umożliwiających ścinanie, młócenie i czyszczenie ziarna. Kombajny Bizon pełnią istotną rolę w zbiorze płodów rolnych, umożliwiając przeprowadzenie żniw w krótkim czasie i na dużych powierzchniach. Wprowadzenie kombajnów Bizon przyczyniło się do wzrostu efektywności gospodarstw rolnych, umożliwiając szybkie i mniej pracochłonne zbiory. W trakcie rozwoju kombajnów Bizon wprowadzano liczne ulepszenia technologiczne, odpowiadające na wymagania użytkowników i postęp w konstrukcji maszyn rolniczych.
Eksploatacja kombajnów Bizon, podobnie jak innych maszyn rolniczych z napędem spalinowym, wiąże się z emisją spalin i zużyciem paliw kopalnych. Zwiększone zużycie części podczas pracy w trudnych warunkach polowych stanowi wyzwanie dla użytkowników tych maszyn.
Kombajn Bizon to jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich maszyn rolniczych, która przyczyniła się do modernizacji zbioru plonów i rozwoju krajowego rolnictwa. Bizon - kombajn rolniczy produkcji polskiej służący do zbioru zbóż, rzepaku, kukurydzy, słonecznika i innych roślin nasiennych. Kombajny zbożowe pod marką Bizon, produkowane były przez Fabrykę Maszyn Żniwnych w Płocku w latach 1970-2004. Wyprodukowano około 70 tysięcy sztuk kombajnów Bizon w różnych modelach. Były one również eksportowane do wielu krajów na całym świecie, m.in. do Białorusi, Brazylii, Czechosłowacji, Danii, Finlandii, Grecji, Iranu, Irlandii, Hiszpanii, Pakistanu, Stanów Zjednoczonych, Syrii, Szwecji, Ukrainy, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch.
Historia produkcji i rozwój
Zanim Fabryka Maszyn Żniwnych w Płocku zaczęła produkować Bizony, wytwarzała kombajny Vistula - które nawet w latach 60. można było uznać już za lekko przestarzałe. Ponieważ nie było zbyt wielkiego popytu na ten sprzęt, firma musiała natychmiast wymyślić projekt nowego kombajnu, który byłby konkurencyjny w stosunku do sprzętu pochodzącego z zagranicy. Tak w 1968 roku powstały pierwsze prototypy Bizona, bazujące na niemieckim kombajnie Fahr (późniejszym Deutz-Fahr). Okazało się, że inżynierowie stworzyli naprawdę wspaniałą maszynę i w 1970 roku produkcja Bizonów ruszyła pełną parą. Sukces polskiego Bizona był ogromny. Fabryka zaczęła produkować coraz to nowsze i ulepszone modele. W latach 1981-1984 produkcja doszła do niemal 18000 sztuk. Bizony były chętnie kupowane nie tylko w Polsce, ale również we wszystkich krajach bloku wschodniego. Mogły śmiało konkurować z zachodnimi kombajnami podobnej klasy.
Zmiany ustrojowe doprowadziły jednak do upadku firmy. Na światowym rynku na przełomie XX i XXI wieku Bizony były już starymi i niewydolnymi konstrukcjami, które nie mogły konkurować z nowoczesnymi kombajnami, które dotarły do Polski z Zachodu. Rolnicy chętniej kupowali używany, nowoczesny sprzęt, niż poczciwe Bizony. Ciosem dla firmy była też likwidacja Państwowych Gospodarstw Rolnych, które były jednym z głównych odbiorców tych legendarnych kombajnów.
Produkcja Bizonów została zaprzestana w maju 2004 roku, po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, ze względu na przestarzałą konstrukcję. W roku 2006 firma Case New Holland, m.in. po naleganiach samej załogi, powróciła do nazwy Bizon dla kombajnu TC54.
Najważniejsze modele kombajnów Bizon
Bizon Z050
Wprowadzenie do produkcji pierwszego krajowego kombajnu zbożowego Bizon Z050 (lata 60.) stanowiło przełom w polskim rolnictwie. Był to początek seryjnej produkcji kombajnów tej marki.
Bizon Super Z056
Kombajn Z-056, opracowany jako następca kombajnu Z-050 w typie „Super”, jest przeznaczony do zbioru z pnia czterech podstawowych zbóż, rzepaku i niektórych roślin strączkowych. Zastosowanie podbieracza pokosów umożliwia zbiór metodą dwufazową. Kombajn jest przystosowany do montowania odpowiednich adapterów, co rozszerza zakres zastosowania kombajnu do zbioru innych kultur nasiennych, jak kukurydza, słonecznik, trawy i koniczyna. Model ten, pochodzący z 1989 roku, charakteryzował się ulepszeniami w stosunku do poprzedników.
Bizon Z057
Kombajn zbożowy Z057 jest przeznaczony do zbioru zbóż i innych kultur nasiennych. Kombajn ma nadbudowane na ramie młocarni urządzenie 4-rozsypowe do odbioru ziarna na worki. Napełniane worki zsuwa się rynną na pole. Koło kierownicy o nastawnym pochyleniu oraz regulowany i dobrze amortyzowany fotel operatora zapewniają wygodną pracę. Zespół żniwny jest odciążony hydraulicznie i całkowicie sterowany podczas biegu maszyny. Odciążenie zespołu żniwnego akumulatorem hydraulicznym i gazowym ułatwia kopiowanie nierówności terenu. Nagarniacz o specjalnej konstrukcji listew jest napędzany przekładnią bezstopniową sterowaną hydraulicznie, co umożliwia dobranie najkorzystniejszych obrotów w zależności od warunków polowych i prędkości jazdy. Pomost kierowcy i stanowisko workowania są osłonięte daszkami przeciwsłonecznymi. Hydrauliczny system sterowania oraz bezstopniowa regulacja prędkości jazdy zapewniają kierowcy lekką pracę i jazdę nawet w najcięższych warunkach polowych. Przepustowość kombajnu wynosi 5 kg/s, a czystość ziarna przekracza 98,5%.
Bizon Rekord Z 058
Bizon Rekord Z 058, to najpopularniejszy kombajn z rodziny Bizon. Od 1995 roku malowany na niebiesko, w tym roku zmodernizowano także system chłodzenia silnika (duża chłodnica). Był gruntownie modernizowany na przełomie 1999 i 2000 roku przez NH. Przeznaczony jest do zbioru podstawowych zbóż, kukurydzy, rzepaku, słonecznika, ryżu oraz traw i koniczyny. W późniejszych modelach montowano komputer pokładowy na bieżąco informujący m.in. o: stratach ziarna, poślizgach pasów, prędkości jazdy, wielkości skoszonej powierzchni oraz innych istotnych parametrach. Na życzenie, na tylnej części osłony wylotowej kombajnu montowany jest rozdrabniacz, który tnie słomę na odcinki długości 30-100 mm.
Bizon America
Kombajnów Bizon America zostało wyprodukowanych zaledwie dwadzieścia kilka sztuk. Wszystkie wyjechały do Skandynawii. Kombajn był produkowany w 1975 roku, miał już rozkładaną hydraulicznie rurę wysypową, czujniki strat, szerokie ogumienie, kabinę z przesuwanymi drzwiami, a przede wszystkim charakterystyczny duży zbiornik ziarna, mieszczący 3 tony pszenicy, czyli prawie dwukrotnie więcej niż w Bizonie Super.
Współpraca międzynarodowa i późniejsze losy
W 1997 roku na Ukrainie w Kowlu powstało Wspólne Ukraińsko-Polskie Przedsiębiorstwo „Bizon-Ukraina” (Спільне українсько-польське підприємство „Бізон-Україна”). Spółkę założyła Bizon sp. z o.o. w Płocku oraz OTA „Kowelselmasz” (ВАТ „Ковельсільмаш”), na obszarze której powstała montownia. Docelowo spółka miała montować 2000 kombajnów Bizon Ukraina Z058 (Бізон Україна Z058) z części dostarczanych przez BIZON Sp.z o.o. w Płocku.
15 faktów o kombajnach Bizon FMŻ HISTORIA BIZONA #15 [Matheo780]
Pierwszy egzemplarz kombajnu Bizon był długo przechowywany przez producenta, lecz zezłomował go dopiero nowy właściciel, gdy przejął fabrykę. Chociaż po polskich polach jeżdżą obecnie przeróżne kombajny zbożowe, najwięcej z nas myśląc o kombajnie ma przed oczami starego, poczciwego Bizona. Ten kombajn polskiej produkcji produkowany niegdyś przez Fabrykę Maszyn Żniwnych w Płocku stał się legendą polskiego rolnictwa.