Kombajny zbożowe odgrywają kluczową rolę w rolnictwie, umożliwiając skuteczne i efektywne zbieranie zbóż. Jednym z popularniejszych modeli kombajnów, które zdobyły uznanie wśród rolników, jest kombajn zbożowy Bizon Rekord. Polskie pola w okresie żniw z roku na rok zmieniały swój wygląd, nie tylko ze względu na rodzaje koszonych zbóż, ale także z powodu maszyn zbierających plony.
Historia i rozwój marki Bizon
Fabryka Maszyn Żniwnych (FMŻ) w Płocku to miejsce powstania polskiego kombajnu zbożowego Bizon. Poprzednikiem tej maszyny była Vistula, która cechowała się mocno przestarzałą konstrukcją i technologią. To zmusiło konstruktorów do stworzenia w 1968 roku pierwszego prototypu Bizona. Bazując na niemieckim kombajnie Fahr, stworzyli oni naprawdę udaną jednostkę, której produkcja ruszyła pełną parą od 1970 roku i trwała aż do roku 2004.
Bizon to marka, która stała się ikoną wśród polskich producentów kombajnów zbożowych. Jej korzenie sięgają lat 70. XX wieku, kiedy to pierwsze modele kombajnów tej marki trafiły na polskie pola. W połowie lat 80. z fabryki wyjechało ponad 18 tys. sztuk tych maszyn. Głównym odbiorcą w Polsce były Państwowe Gospodarstwa Rolne (PGR-y), których likwidacja kojarzona jest ze schyłkiem świetności Bizona. Znaczne ilości rodzimych kombajnów można było spotkać również w krajach bloku wschodniego.
Model Bizon Rekord pojawił się nieco później i stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych modeli tej marki. Został on wprowadzony do produkcji seryjnej na początku lat 80. XX wieku jako rozwinięcie wcześniejszych konstrukcji, takich jak Bizon Super oraz Bizon Z056.
Produkcja Bizonów została zaprzestana w maju 2004 roku po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej ze względu na konstrukcję. Kombajny nie spełniały wymagań norm europejskich w zakresie poziomu drgań i hałasu na stanowisku operatora oraz emisji spalin silnika napędowego. Ostatnie 30 sztuk pod nazwą Bizon Rekord ZO58 zostało już wyprodukowane przez Spółkę New Holland Bizon, która przejęła FMŻ. Łącznie wyprodukowano około 75 tys. kombajnów Bizon. Jak podają statystyki, najbardziej popularnym Bizonem był (i pewnie nadal jest) SUPER ZO56, produkowany od 1976 do 1994 roku. W użyciu ponoć ciągle jest około 40 tys. tych maszyn.
Charakterystyka kombajnu zbożowego Bizon Rekord Z058
Bizon Rekord Z058 to kombajn zbożowy, który łączy w sobie wydajność z niezawodnością. Model ten cieszy się zasłużonym uznaniem ze względu na solidną budowę i wszechstronność zastosowania. Można nim zbierać wszystkie podstawowe zboża, rzepak, a także kukurydzę czy ryż. Jego popularność wynika również z faktu, że do tej pory występuje na rynku mnóstwo części zamiennych, dzięki którym maszyna może dalej sprawnie funkcjonować.
Bizon Rekord pełnił istotną rolę podczas zbiorów różnych rodzajów roślin uprawnych, w szczególności zbóż takich jak pszenica, żyto, jęczmień i owies. Dzięki możliwości montażu dodatkowych przystawek mógł być wykorzystywany także do zbioru rzepaku czy nasion roślin strączkowych. Kombajn Bizon Rekord wspierał produkcję pasz poprzez umożliwienie efektywnego zbioru zbóż oraz słomy, która stanowi cenny składnik ściółki i paszy objętościowej dla zwierząt gospodarskich.
Bizon Rekord wywarł znaczny wpływ na lokalną i krajową gospodarkę rolną, umożliwiając gospodarstwom zarówno indywidualnym, jak i spółdzielczym bardziej efektywne prowadzenie zbiorów. Analiza kosztów i korzyści dla rolników wykazuje, że inwestycja w kombajn Bizon Rekord pozwalała na skrócenie czasu zbiorów, zmniejszenie strat plonów oraz obniżenie kosztów usług zewnętrznych.
Rozwiązania techniczne w modelu Bizon Rekord Z058
Pierwszym elementem, który najbardziej rzuca się w oczy w Bizonie Rekord Z058, jest duża, przestronna kabina. Bizon Rekord Z058 posiada wyciszoną kabinę, wyposażoną w wydajny system wentylacji z dużą przednią szybą, dzięki której jest dużo lepsza widoczność. Ponadto występuje w nim szereg udogodnień i zaawansowanych rozwiązań technicznych, takich jak:
- komputer pokładowy, dzięki któremu można lepiej sterować pracą maszyny (opcjonalnie w późniejszych latach produkcji),
- wyjątkowy zespół żniwny o szerokości 4,2 m,
- bezstopniowa przekładnia napędu młocarni,
- nowoczesny napęd nagarniacza,
- napęd zwrotny dla zespołu żniwnego.
Dodatkowo ten model wyposażono w pojemny zbiornik paliwa, który mieści ponad 240 litrów. Zbiornik na ziarno ma pojemność 3,5 m³, co oznacza, że jest w stanie zgromadzić do 3 ton plonów. Praca kombajnu pozwala na uzyskanie ziarna o stosunkowo wysokiej czystości.
Kombajny zbożowe dla małych gospodarstw: Dlaczego Bizon Rekord?
Dla wielu małych gospodarstw wybór odpowiedniego kombajnu zbożowego jest kluczowy. Biorąc pod uwagę ograniczone zasoby i potrzebę optymalizacji kosztów, kombajn zbożowy Bizon Rekord okazuje się idealnym rozwiązaniem. Jego kompaktowe wymiary, wysoka wydajność i konkurencyjna cena czynią go doskonałym wyborem dla tych, którzy chcą maksymalizować zwrot z inwestycji w sprzęt.
Porównanie Bizon Z056 Super i Bizon Z058 Rekord
Kombajny Bizon Z056 i Z058 to już prawdziwe legendy polskiej wsi. Choć powoli wypierane, nadal są licznie reprezentowane na polskich polach. Maszyny, choć zasadniczo podobne, różniły się pomiędzy sobą.
Zacznijmy od stanowiska operatora: Bizon Super takowym nie dysponował. Pod tym względem Rekord stanowił spory krok do przodu; już w standardzie bowiem montowano w nim kabinę z układem filtracji. Rekord w późniejszych latach produkcji mógł dysponować także komputerem pokładowym wskazującym podstawowe parametry pracy. Z czasem Z058 otrzymał zmodernizowany układ chłodzenia, eliminując „chorobę wieku dziecięcego” z pierwszych lat produkcji. Obydwa kombajny dysponowały przekładniami mechanicznymi 4+1, choć układ przeniesienia napędu w Rekordzie uznawany jest za o wiele mniej awaryjny.
Zwiększenie mocy i modyfikacje w układzie omłotu i separacji (m.in. powiększenie sit) przełożyły się na realne zwiększenie wydajności w modelu Rekord. Wydajność roboczą określano odpowiednio na 1,6 ha na godzinę dla Supera wobec 2 ha na godzinę dla Rekorda. Znacznie większy był zbiornik Rekorda; miał 3,5 metra sześciennego pojemności wobec 2,5 m³ w Suprze. Pierwszy z kombajnów pozwalał na wygodniejsze pozbycie się zboża ze zbiornika; rura wyładowcza rozkładana była za pomocą siłownika hydraulicznego. Bizon Super produkowany był od roku 1976 do 1992, natomiast Rekorda produkowano od roku 1980 do 2004, stąd różnic znajdziemy całkiem sporo.
Szczegółowe dane techniczne Bizon Z058 Rekord ('80)
| Parametr techniczny | Wartość |
|---|---|
| Informacje ogólne | |
| Marka (producent) | Bizon |
| Model kombajnu | Z058 Rekord ('80) |
| Lata produkcji | od 1980 do 1984 r. |
| Silnik | |
| Producent silnika | Leyland |
| Typ silnika (model, wersja) | 6CT107/R2 |
| Pojemność skokowa | 6555 cm³ (6,6 l.) |
| Liczba cylindrów | 6 |
| Turbina / turbodoładowanie | nie |
| Moc znamionowa (kW/KM) | 92 kW / 125 KM |
| Pojemność zbiornika paliwa | 240 l. |
| Zbiornik AdBlue | brak |
| Zespół żniwny (heder) | |
| Szerokość robocza zespołu żniwnego | 420 cm |
| Inne szerokości | 360 - 500 cm |
| Automatyczna kontrola położenia wysokości hedera | nie |
| Przechylanie boczne (hedera na boki) | nie |
| Wyrównanie pochylenia wzdłużnego / poprzecznego | nie |
| Średnica nagarniacza | 100 cm |
| Regulacja prędkości nagarniacza | układ hydrauliczny |
| Odwracanie kierunku pracy hedera (rewers) | hydrauliczny |
| Zespół młucący | |
| Średnica bębna zespołu młucącego | 60 cm |
| Szerokość bębna zespołu młucącego | 125 cm |
| Wytrzęsacze | |
| Liczba wytrzęsaczy | 5 wytrzęsaczy |
| Powierzchnia separacji wytrzęsaczy | 5 m² |
| Długość wytrzęsacza | 400 cm |
| Sita | |
| Powierzchnia sita wstępnego | b.d. |
| Powierzchnia sita dokładnego (dolnego) | b.d. |
| Całkowity obszar przesiewania (powierzchnia zespołu przesiewowego objęta działaniem wentylatora) | 2,92 m² |
| Rodzaj dolnego sita | nastawne |
| Osiągi | |
| Wydajność rozładunku | b.d. |
| Pojemność zbiornika na ziarno | b.d. |
| Prędkość maksymalna | 20 km/h |
| Wskaźnik utraty ziarna | opcjonalnie |
| Skrzynia biegów | |
| Przekładnia | przekładnia hydrauliczna |
| Liczba biegów do przodu | 3/4 * w zależności od wersji |
| Układ hamulcowy | |
| Hamulce | hydrauliczne, tarczowe |
| Wymiary | |
| Długość całkowita (z hederem) | 8,77 m |
| Szerokość całkowita (z hederem) | 4,63 m |
| Szerokość bez hedera | 3,2 m |
| Wysokość całkowita (z kabiną) | 3,95 m |
| Całkowita masa (z kabiną) | 8200 kg |
| Opony na koła napędowe (przód) | 23,1-26 |
| Opony na koła skrętne (tył) | 11,5-15 |
| Komfort operatora | |
| Klimatyzacja | opcjonalnie |
| Ogrzewanie | opcjonalnie |
ŻNIWA 2023! | Bizon Rekord Z058 poszedł w ruch ! Świętokrzyskie !
Wady kombajnu Bizon Rekord Z058 i sposoby ich rozwiązania
Jednym z problemów dostrzeganych przez posiadaczy Bizona Rekord Z058 jest jego system chłodzenia silnika, który okazuje się niewystarczający dla tak mocnej maszyny. Rozwiązanie z bębnem do filtrowania pyłów działa zbyt słabo, a w chłodnicy często dochodzi do nagłych zmian temperatury wody. To może znacznie podnosić temperaturę silnika.
Na szczęście rolnicy mają na to sposoby. Dobrym pomysłem jest wyposażenie kombajnu w dodatkową chłodnicę, wymaga to jednak pewnych przeróbek i wycięcia tunelu na słomę. Po umieszczeniu drugiej chłodnicy należy ją podłączyć z pierwszą, aby system działał w pełni wydajnie. Łączenie chłodnic jest możliwe poprzez trójniki, które instaluje się na górze i na dole - w ten sposób można zbudować wydajny obieg w układzie chłodniczym. Ponadto trzeba zamontować dodatkowe elementy:
- dodatkowy wentylator do drugiej chłodnicy - jego napęd może pochodzić z koła pasowego pompy wodnej,
- obudowę dla chłodnic z siatki.
Jest to jedna z metod na trwałą poprawę funkcjonalności kombajnu Bizon Rekord.
Konserwacja kombajnu Bizon Rekord przed sezonem
Bizon Rekord Z058, tak jak każdy inny kombajn, wymaga regularnego czyszczenia i usuwania resztek po żniwach. Pozostawianie zabrudzeń na metalowych częściach maszyny może doprowadzić do rozwoju korozji oraz uszkodzenia bardziej wrażliwych części. Po umyciu niezbędne jest smarowanie. Smar musi dokładnie wypełnić wszystkie te miejsca, które są narażone na siły tarcia. Dzięki temu poszczególne komponenty maszyny będą optymalnie chronione przed korozją, a także niekorzystnym wpływem zmiennych warunków pogodowych. Okres przed sezonem jest również najlepszym czasem na to, aby dokonać wszystkich niezbędnych napraw oraz wymienić zużyte części.