Kombajn zbożowy Bizon to bez wątpienia symbol polskiego rolnictwa, który przez dziesiątki lat zrewolucjonizował żniwa w kraju. Choć lata świetności ma już za sobą, maszyna ta stała się nieodłącznym elementem polskiego krajobrazu rolniczego, a jej niezawodność i wydajność zyskały jej miano „króla polskich pól”. Na polskich polach wciąż pracuje kilkadziesiąt tysięcy tych maszyn, zarówno modeli Super, jak i Rekord.
Historia powstania i rozwój produkcji
Historia Bizona sięga 1968 roku, kiedy to w Fabryce Maszyn Żniwnych (FMŻ) w Płocku rozpoczęto prace nad pierwszym polskim kombajnem zbożowym. Powstały wówczas pierwsze prototypy o oznaczeniu fabrycznym KZS-3 BIZON. Konstruktorzy, bazując na rozwiązaniach niemieckiego kombajnu Fahr, stworzyli udaną jednostkę, której produkcja ruszyła pełną parą od 10 marca 1970 roku, na mocy uchwały Rady Ministrów.
Ważnym momentem w historii fabryki była data 1 września 1971 roku, kiedy to z taśmy montażowej zjechała ostatnia Vistula (numer 19 000), a na jej miejsce trafił Bizon. Szybko zyskał on uznanie rolników, stając się symbolem postępu technologicznego. Lata 80. były okresem największej świetności marki - w latach 1981-1984 z fabryki wyjechało 17 810 kombajnów, w tym aż 15 603 sztuki modelu Bizon Super.
Kondycja FMŻ zaczęła się pogarszać po przemianach ustrojowych, gdy na polski rynek zaczęły wkraczać zachodnie maszyny. W 1998 roku New Holland wykupił FMŻ, rozpoczynając produkcję modeli pod nazwą New Holland Bizon. Ostatecznie produkcja została zakończona w maju 2004 roku, tuż po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, głównie ze względu na niespełnianie norm europejskich w zakresie poziomu hałasu, drgań oraz emisji spalin.
Charakterystyka techniczna i wydajność
Kluczowym elementem maszyny jest zespół żniwny, czyli heder, wyposażony w motowidła (nagarniacze) oraz kosę z licznymi nożami umieszczonymi między bagnetami. Ścięte kłosy trafiają przez podajnik pochyły do zespołu młócącego, który oddziela ziarno od słomy.
Najpopularniejsze modele
| Model | Przepustowość (nominalna) | Lata produkcji |
|---|---|---|
| Bizon Super Z056 | 5,5 kg/s | 1976-1994 |
| Bizon Rekord Z058 | 6,5 kg/s | lata 90. |
Warto pamiętać, że podane w prospektach wartości dotyczące przepustowości dotyczyły fabrycznie nowego sprzętu. Praktycy wskazują, że w warunkach polowych, przy dobrym plonie i grubej słomie, realna wydajność wynosi około 80 arów na godzinę, a „przerób” ziarna oscyluje w granicach 5-6 ton na godzinę.
Masa i aspekty eksploatacyjne
Masa kombajnu ma istotne znaczenie dla jego pracy na polach o słabej strukturze gleby oraz dla logistyki transportu. Standardowy Bizon Z056 waży około 7 ton. Ze względu na gabaryty, transport maszyny wymaga demontażu hedera i przewożenia go osobno na wózku. Średnie spalanie dla modelu Super Z056 wynosi od 12 do 17 l/h w zależności od warunków terenowych i rodzaju zbiorów.
Bizon dzisiaj: czy warto go kupić?
Dla wielu rolników zakup Bizona to kwestia niezależności. Choć nowe maszyny oferują wyższy komfort i wydajność, ich cena często przekracza możliwości finansowe mniejszych gospodarstw. Bizon pozostaje atrakcyjny cenowo, a dostępność części zamiennych jest bardzo dobra.
- Zalety: Niska cena zakupu, niezależność od usługodawców, prosta budowa umożliwiająca samodzielne naprawy.
- Wady: Ryzyko awarii wynikające z wyeksploatowania sprzętu, niższa wydajność w porównaniu do nowoczesnych maszyn zachodnich, brak nowoczesnych systemów komfortu.
Zakup Bizona jest wciąż rozważany przez właścicieli mniejszych i średnich gospodarstw, którzy szukają sprawdzonych rozwiązań. Zadbane egzemplarze, regularnie przeglądane i konserwowane, mogą służyć jeszcze przez wiele lat, stanowiąc świadectwo trwałości polskiej myśli technicznej.