Komintern był ciężkim gąsienicowym ciągnikiem artyleryjskim konstrukcji radzieckiej, pochodzącym z okresu przed II wojną światową. Był kluczowym elementem wsparcia dla ciężkiej artylerii Armii Czerwonej, zdolnym do holowania szerokiej gamy dział.
Historia rozwoju i konstrukcji
Początki projektu
Projektowanie ciągnika Komintern rozpoczęto na zlecenie Głównego Zarządu Artylerii w Charkowskiej Fabryce Parowozów (ChPZ) w 1930 roku. Pojazd opracowano w Biurze Konstrukcyjnym Charkowskiej Fabryki Parowozów w latach 1930 - 1931. Do listopada 1931 roku zbudowano trzy prototypy, lecz pierwotny projekt okazał się niezadowalający.
Wśród głównych wad początkowej wersji wymieniano małą siłę pociągową i prędkość wynikającą ze słabego silnika (65 KM), brak zakrytej kabiny oraz platformy ładunkowej. W tym wczesnym etapie wykorzystano elementy podwozia czołgu T-12.
Modyfikacje i przyjęcie do uzbrojenia
Konstrukcja ciągnika podlegała następnie istotnym zmianom. Otrzymał on nowo skonstruowany silnik o większej mocy. Podwozie wykorzystywało elementy czołgu T-24. Zastosowano również zamkniętą kabinę załogi oraz skrzynię ładunkową. Po raz pierwszy radziecki ciągnik został wyposażony w wyciągarkę.
W 1934 roku, po zmianie podwozia na pochodzące z czołgu T-24, został przyjęty do uzbrojenia Armii Czerwonej jako ciężki ciągnik artyleryjski.
Produkcja
Od kwietnia 1934 do końca roku, została wyprodukowana seria próbna 50 sztuk. Od 1935 roku w ChPZ rozpoczęto produkcję seryjną, która osiągnęła poziom od 25 do 32 ciągników miesięcznie.
Budowa i cechy techniczne
Ogólna konstrukcja
Ciągnik Komintern miał układ klasyczny, zbliżony do ciężarówki. Konstrukcja oparta była na spawanej zamkniętej ramie prostokątnej. W przedniej części pojazdu umieszczony był wzdłużnie silnik, pod długą maską, z chłodnicą umieszczoną przed nim.
Silnik ciągnika był trwały i odporny na trudne warunki eksploatacji oraz słabą jakość benzyny. Osiągany przebieg międzyremontowy wynosił 2000 km.
Kabina i platforma ładunkowa
Tuż za silnikiem znajdowała się zamknięta, dwuosobowa kabina załogi, wykonana z drewna i obita blachą. Była ona zaadaptowana z ciężarówki ZiS-5. W tylnej części znajdowała się skrzynia ładunkowa o powierzchni 5,36 m², mogąca pomieścić obsługę holowanego działa na trzech poprzecznych ławkach (do 12 osób) lub ładunek do 2000 kg. Pod ławką w przedniej części platformy znajdowały się dwa zbiorniki paliwa po 275 litrów każdy.
Podwozie i układ napędowy
Przy budowie ciągnika Komintern wykorzystano elementy podwozia czołgu T-24. Koła napędowe znajdowały się z tyłu. Napęd przenoszony był przez dwutarczowe sprzęgło główne i sprzęgła boczne. Skrzynia biegów miała pięć przełożeń o rozpiętości 7,61.
Wyciągarka
Pod skrzynią ładunkową znajdowała się wyciągarka z pionowym bębnem, o uciągu do 10 ton i długości liny 30 metrów, napędzana od silnika.
Zastosowanie operacyjne
Służba w Armii Czerwonej
Ciągniki typu Komintern w dużej ilości znalazły się w uzbrojeniu artylerii ciężkiej Armii Czerwonej. Po raz pierwszy zaprezentowano je publicznie na defiladzie z okazji 1 maja 1937 roku.
Były one używane do ciągnięcia praktycznie wszystkich typów cięższych dział radzieckich, w tym:
- armat przeciwlotniczych 76 mm wz. 31 i 85 mm wz.39,
- haubic 122 mm wz. 38 (M-30),
- armat 122 mm wz. 31/37 (A-19),
- haubic 152 mm wz.34/36,
- haubicoarmat 152 mm wz. 37 (MŁ-20),
- armat 152 mm wz. 35 (BR-2),
- najcięższych haubic 203 mm wz. 22 (B-4).
American Artillerymen using Holts tractors to move heavy field guns during World ...HD Stock Footage
Użycie w konfliktach i liczebność
Ciągniki te stanowiły wyposażenie jednostek artylerii ciężkiej i najcięższej podczas radziecko-fińskiej "wojny zimowej" oraz wojny radziecko-niemieckiej (1941-1945). Na dzień 22 czerwca 1941 roku w Armii Czerwonej znajdowało się 1500 ciągników tego typu. Pod koniec wojny, ich liczba spadła do 568 sztuk.
Co najmniej 30 sztuk zostało, w listopadzie 1937 roku, wysłanych do Chin. Po II wojnie światowej wycofywano je z uzbrojenia.
Ocena konstrukcji
Ciągnik Komintern był uważany za ogólnie udaną konstrukcję. Pomimo przestarzałości niektórych rozwiązań (np. zawieszenia) i wad typowych dla pojazdów radzieckich (np. szybkie zużywanie się elementów przeniesienia napędu), był względnie szybki i miał dużą siłę uciągu.
tags: #komintiern #ciagnik #altyletyjski