Koparki, jako złożone maszyny budowlane, są narażone na różnego rodzaju usterki, szczególnie po długotrwałej eksploatacji. Wśród często zgłaszanych problemów z modelem JCB JS 220 LC, szczególnie tych z rocznika 2004, użytkownicy wskazują na dławienie się silnika, spadek mocy i towarzyszący temu czarny dym. Te objawy mogą wynikać z wielu przyczyn, począwszy od układu hydraulicznego, przez paliwowy, aż po sterowanie elektroniczne.
Diagnostyka problemów z dławieniem silnika i czarnym dymem
Problem dławienia silnika w koparce JCB JS 220 LC często objawia się, gdy operator w pełni wykorzystuje funkcje hydrauliki, na przykład podnosząc ramię. Silnik jest wtedy "duszony", a z wydechu wydobywa się chmura czarnego dymu, co sugeruje, że silnik nie jest w stanie sprostać zapotrzebowaniu układu hydraulicznego. Jeśli funkcje na manetce nie są używane do końca, dławienie jest mniej intensywne. Podobne objawy, tj. przyduszanie silnika, występują także na początku ruchu obrotowego maszyny.
Warto zaznaczyć, że w przypadku takich usterek często podejmowane są kroki naprawcze, takie jak wymiana wszystkich filtrów, w tym filtrów hydrauliki, a także dwukrotna wymiana filtrów paliwowych i sprawdzenie całego układu paliwowego - od wtrysków, aż po zbiornik paliwa. Pomimo tych działań, problemy mogą nadal występować.

Problemy z cewką gaszenia i błędem EMGSTP 234
Po pewnym czasie problemów z dławieniem, na wyświetlaczu maszyny może pojawić się błąd EMGSTP 234, prowadzący do gaśnięcia maszyny. W takiej sytuacji silnik dusi się jeszcze bardziej. Jak się okazało, przyczyną może być spalone uzwojenie w cewce gaszenia. W celu uruchomienia maszyny konieczne jest zablokowanie cewki, na przykład za pomocą patyka, gdyż po jego usunięciu silnik natychmiast gaśnie. Zdarza się, że maszyna pracuje poprawnie do momentu nagrzania, po czym problemy z dławieniem i czarnym dymieniem powracają.
W przeszłości doraźnym rozwiązaniem bywało wyczyszczenie zaworu z cewką znajdującego się nad pompą hydrauliczną, w którym często gromadzi się dużo zanieczyszczeń.
Rola turbosprężarki i powiązane objawy
Turbosprężarka rzadko ulega awarii, a jej usterki są zazwyczaj łatwe do zdiagnozowania. Objawy typowej awarii turbiny to:
- Czarny dym: Wskazuje na brak powietrza, zatarty lub wyboczony wałek turbiny, lub zablokowany wentylator.
- Niebieski dym: Sugeruje wyrzut oleju do kolektora, rozpad łożysk lub uszczelnień wałka turbiny.
- Spadek wydajności: Może być spowodowany zablokowanym zaworem upustowym (wastegate).

Spadek mocy i nieprawidłowe działanie hydrauliki
Aby koparka mogła działać normalnie i płynnie, każdy jej ruch musi być doskonale skoordynowany. Zgłaszane przez klientów usterki często dotyczą słabej pracy i blokowania funkcji. W celu ich wyeliminowania zazwyczaj wymagane są następujące przeglądy i sprawdzenia:
Diagnostyka słabej pracy i blokowania funkcji
- Dźwignia sterowania pieszego: Należy sprawdzić, czy słychać odgłos tankowania silnika. W przypadku braku, należy otworzyć wyjście danych programu konserwacji układu automatycznego sterowania, uruchomić manetkę sterowania kroczącego i sprawdzić przekaźnik ciśnieniowy.
- Niskie ciśnienie oleju pilota jazdy: Należy sprawdzić ciśnienie pilota jazdy za pomocą dźwigni pilota. W razie nieprawidłowości, sprawdzić, naprawić lub wymienić zawór pilotowy.
- Ciśnienie zaworu nadmiarowego wspólnego wtrysku: Podłączyć manometry do portów pomiaru ciśnienia przedniej i tylnej pompy, zablokować gąsienice i użyć joysticka. Jeśli ciśnienie jest nieprawidłowe, wyregulować ciśnienie przelewowe zaworu nadmiarowego.
- Szczelność centralnego złącza obrotowego: Zdemontować dwa złącza rurowe wysokiego ciśnienia, zaślepić je i użyć joysticka jazdy.
- Wycieki silnika: Zdemontować rurę spustową silnika w celu kontroli.
- Zawór wielodrogowy: Jeśli zawór jest zatkany w pozycji półzamkniętej, szczelina montażowa jest zbyt duża, lub występuje poważny wyciek, praca maszyny będzie słaba.

Problemy z regulacją wydajności pompy i ciśnienia
Jednym z kluczowych elementów wpływających na wydajność hydrauliki jest zawór umieszczony nad pompą główną. Jest on zespolony z cewką i odpowiada za regulację wydajności pompy, a nie za ustalanie ciśnienia. Ciśnienie w układzie hydraulicznym nie może przekroczyć wartości ustawionej na zaworze bezpieczeństwa (np. MRV lub ARV). Problemy z tym zaworem, zwłaszcza jego zabrudzenie, mogą prowadzić do dławienia koparki. W przypadku uszkodzonej cewki w tym zaworze ciśnienie może wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu dla układu hydraulicznego.
Kolejną przyczyną problemów ze spadkiem mocy, objawiającą się spadkiem obrotów do jałowych po dodaniu gazu, może być zapchany filtr odpowietrzający zbiornik oleju hydraulicznego, co prowadzi do wzrostu ciśnienia w zbiorniku. Należy upewnić się, że ten filterek jest nowy i czysty. Po całkowitym przeglądzie oraz wymianie wszystkich filtrów i olejów, warto jeszcze raz sprawdzić te elementy.
Sesja 1: Kontrola i rozwiązywanie problemów układu hydraulicznego
W niektórych przypadkach, trzpień cewki wykonany z innego materiału niż jej obudowa może prowadzić do jego "zacinania się" pod wpływem temperatury. Różne współczynniki rozszerzalności cieplnej materiałów mogą spowodować blokowanie trzpienia, np. gdy materiał trzpienia rozszerza się bardziej niż obudowa.
Problemy z układem sterowania przepustnicą
Problemy z układem sterowania przepustnicą objawiają się brakiem reakcji silnika na przekręcenie przepustnicy, niezależnie od trybu pracy, co skutkuje brakiem wzrostu prędkości obrotowej silnika. W menu zaawansowanym EMS można sprawdzić potencjometr przepustnicy; prawidłowo działający powinien płynnie zmieniać wartość opornika przy przekręcaniu. Podobnie należy zweryfikować czujnik położenia przepustnicy, którego wartość na wyświetlaczu powinna zmieniać się "ręcznie" zmieniając położenie przepustnicy.
Jednym z podejrzanych elementów jest cewka proporcjonalna sterująca zaworem, który porusza przepustnicą. Do sprawdzenia cewki można użyć miernika, aby sprawdzić, czy dochodzi do niej napięcie i czy nie ma zwarcia. Jeśli cewka gaszenia uległa awarii, koparka może nie odpalać wcale lub od razu gasnąć po uruchomieniu.

Warto również sprawdzić przycisk LOW IDLE, który pozwala na włączenie wolnych obrotów bez użycia pokrętła. Jeśli ta funkcja jest włączona, potencjometrem nie będzie można zwiększyć obrotów. Układ sterowania prędkością obrotową silnika jest w uproszczeniu zbudowany z potencjometru, cewki, linki i pompy wtryskowej.
Biały dym z układu wydechowego (dodatkowe informacje)
Biały dym z układu wydechowego maszyn JCB (koparek, ładowarek, teleskopów) może być naturalnym efektem zimnego rozruchu i wtedy zwykle jest to para wodna. Jednak często wskazuje on na poważniejsze problemy, jeśli utrzymuje się podczas pracy. Najczęściej przyczyną jest przedostawanie się płynu chłodniczego do cylindrów. W takim przypadku konieczna jest szybka diagnostyka, ponieważ problem może dotyczyć:
- Uszczelek pod głowicą.
- Wtryskiwaczy.
- Chłodnicy.
- Świec żarowych.
Problemy z rozruchem i układem paliwowym
Problemy z uruchomieniem koparki, takie jak wolne kręcenie i zbyt niskie napięcie w instalacji podczas rozruchu, mogą świadczyć o wielu usterkach. Mimo wymiany akumulatora na nowy, maszyna może nadal nie odpalać bez prostownika i natychmiast gasnąć po uruchomieniu. W takich sytuacjach należy sprawdzić:
- Akumulator i rozrusznik: Niskie napięcie lub uszkodzony rozrusznik mogą uniemożliwić prawidłowy rozruch. Zimą, pojemność akumulatora spada, co potęguje problem.
- Świeca żarowa / płomieniowa: W silniku Perkinsa, często stosowanym w tych maszynach, należy sprawdzić działanie płomieniówki.
- Układ paliwowy: Jedną z najczęstszych przyczyn jest cofanie się paliwa na skutek nieszczelności w układzie paliwowym, co uniemożliwia zapłon. Przed próbą rozruchu należy podpompować paliwo ręczną pompką i sprawdzić, czy wstępny filtr paliwa (odstojnik) jest szczelny i wypełniony paliwem.
- Pompka paliwa: Jeżeli pompka paliwa daje słabe ciśnienie z powodu wyeksploatowania, nie będzie podawała paliwa na świecę płomieniową. Nie zaleca się montażu zamienników od ciągników rolniczych.
