Problemy z układem hydraulicznym są jednymi z najczęściej występujących usterek w maszynach roboczych, w tym w koparko-ładowarkach i ciągnikach Massey Ferguson. Mogą objawiać się na wiele sposobów - od całkowitego braku działania po spadek mocy czy niestabilną pracę. Poniższy artykuł przedstawia typowe objawy, potencjalne przyczyny oraz metody diagnostyki i rozwiązywania problemów z hydrauliką w maszynach MF.
Częste objawy problemów z hydrauliką
Brak siły i wolna praca
- Wiele maszyn boryka się z problemem, gdzie hydraulika jest szybka, ale nie ma siły.
- Przednia łyżka nie podnosi wyżej niż 1,5-2 metry nawet po nabraniu pełnej ładowności, mimo że maszyna typu 60 hx powinna podnosić dwie tony na przedzie i tonę na tyle, jeśli ma odpowiednią ilość oleju.
- Tylna łyżka jest w stanie kopać jedynie w miękkiej ziemi.
- W kombajnie MF 620 motowidła obracają się wolno, mimo że hydraulik uszczelniał pompę i stwierdził, że jest w porządku. Może to wskazywać na uszkodzony silnik hydrauliczny.
- W ciągniku MF z podnośnikiem, pod obciążeniem nie podnosi maksymalnie pługa obrotowego do góry, tylko do połowy swoich możliwości, co utrudnia jego obracanie.
Niestabilna praca i drgania
- Maszyna może zachowywać się, jakby miała ograniczony przepływ oleju, ponieważ nie ma obciążenia na silnik, podczas gdy w normalnym trybie pracy czuć, że silnik jest obciążony.
- Osprzęt roboczy może działać raz normalnie, a raz czynności zwalniają i słabną, by wrócić do normy po ruszeniu wysuwem ramienia lub kilkukrotnym odpuszczeniu dźwigni od podnoszenia ramienia (np. w MF 860 z 1996 r.).
- Może występować sprężystość całej hydrauliki - podczas jazdy maszyna jest pływająca, a podczas kopania wszystkie siłowniki sprężynują, co przypomina zapowietrzenie układu.
- Początkowo mogą pojawiać się tylko drgania i skokowe podnoszenie tylnego podnośnika, szczególnie na zimnym ciągniku.
- W MF 2640, po nagrzaniu oleju, maszyna ma "naloty", że raz podnosi, raz nie.
Problemy z działaniem na zimnym oleju
- Kiedy ciągnik jest zimny (np. w temperaturach od 1 do 5 stopni C), hydraulika w zasadzie nie działa - TUZ nie działa, nie można skręcić kołami, kontrolka ciśnienia oleju skrzyni załącza się na chwilę i gaśnie, po czym kontrolki półbiegów skaczą, nie da się załączyć półbiegu.
- Dopiero po wstępnym nagrzaniu ciągnika, jak popracuje ok. 30-40 minut na wolnych obrotach, można coś zrobić - załączyć skrzynię, skręcić kołami. Zwykle nadal nie ma pełnej wydajności, tzn. kiedy zaczynamy podnosić tylny TUZ, nie pracuje płynnie, a w tym momencie przestaje być możliwe skręcanie kół.
Przegrzewanie się oleju hydraulicznego
- W Massey Ferguson 2640 i podobnych modelach może występować problem przegrzewania się oleju w hydraulice. Skutkuje to tym, że maszyna podnosi na zimnym oleju, ale jak już trochę popracuje w polu, ma naloty, że raz podnosi, raz nie.
Specyficzne problemy z osprzętem
Ładowarka czołowa
- Nie podnosi powyżej 1,5-2m z pełną łyżką.
Tylny podnośnik (TUZ)
- Nie podnosi pługa obrotowego do pełnej wysokości.
- W przypadku pługa obrotowego w MF 6265, w jedną stronę (w lewo) obraca szybko i płynnie do końca, pozostając w pozycji roboczej. Zaś na prawo obraca dosyć wolno, a po obróceniu się do końca i puszczeniu wajchy od hydrauliki, pług obraca się powoli w stronę lewą. Może to wskazywać na zawór, który nie zamyka się do końca i przepuszcza olej.
Sterowanie i napęd
- W MF 3680 po wymianie pompy kierownica dobrze kręciła tylko przez około 2 godziny, potem nie szło nim skręcać.
- W MF 3060 zaświeca się kontrolka "ciśnienia oleju", a co za tym idzie, przedni napęd sam się włącza podczas zdjęcia nogi z gazu. Sugeruje to konieczność wymiany pompy hydraulicznej, prawdopodobnie z powodu opiłków metalu z hamulców.
- W ładowarce MF 8947 XTRA wystąpił nagły brak jazdy, a po wyciągnięciu hydromotoru i dalszych poszukiwaniach usterki zniknęła możliwość pracy ze strony hydrauliki - łyżka nawet nie drgnie, świeci się na stałe kontrolka hamulca postojowego.
Wyjścia zewnętrzne
- W MF 6255 ze sterowaniem wyjść hydraulicznych na elektrozawór, jedna para działa normalnie, a druga tylko rozłoży siłownik, ale nie chce go złożyć. Dodatkowo, na jednym z wyjść z tej pary jest tak wysokie ciśnienie, że złącza hydrauliczne ciężko odpiąć.
- W ciągniku MF 255 ustawionym na podnośnik nie obsługuje wyjść hydrauliki.
- Brak ciśnienia roboczego na hydraulikę zewnętrzną, mimo ciśnienia LS 22 bar w układzie zamkniętym (closed center) z pompą tłoczkową (np. w MF 6290).
Potencjalne przyczyny i diagnostyka
Poziom i jakość oleju hydraulicznego
Poziom oleju hydraulicznego jest podstawą. Często problemem jest brak odpowiedniego stanu oleju hydraulicznego. W maszynach takich jak 60 hx, które dźwigają dwie tony na przedzie i tonę na tyle, kluczowa jest odpowiednia ilość oleju.
Należy również zwrócić uwagę na typ i jakość oleju. Niewłaściwy olej (np. LH48, który ciekł, zastąpiony przez LH64) może nie rozwiązać problemu, a nawet go pogorszyć.
Sprawdź, kiedy olej w hydraulice był zmieniany. Regularna wymiana oleju i filtrów hydraulicznych jest kluczowa dla żywotności układu.
Filtry hydrauliczne
Zanieczyszczone filtry hydrauliczne są bardzo częstą przyczyną problemów z ciśnieniem i przepływem. Należy sprawdzić stan filtra hydrauliki znajdującego się np. po prawej stronie za kołem.
W przypadku MF 3060 problem z ciśnieniem oleju i włączającym się napędem 4x4 mógł być spowodowany dużą ilością opiłków metalu z wytartych okładzin hamulcowych, które dostały się do układu. Wszystkie filtry powinny być wymienione - zarówno filtry hydrauliczne, jak i ssawny, a także mały filtr serwa.
Pompa hydrauliczna
Pompa hydrauliczna, nawet nowa i oryginalna, nie zawsze gwarantuje rozwiązanie problemu. W niektórych przypadkach (np. MF 3680) po wymianie pompy kierownica mogła działać prawidłowo tylko przez krótki czas. Aby sprawdzić pompę, należy podpiąć manometr w punkt kontrolny.
W MF 8140 z 1996 roku, wyposażonym w dwie pompy (tłoczkową zmiennego wydatku i zębatą), przytarta pompa tłoczkowa została zregenerowana, a wyrobiona pompa zębata wymieniona na nową.
Rozdzielacze i zawory
Rozdzielacz przepuszczający ciśnienie jest częstą przyczyną utraty siły. W MF 860, gdzie występują dwa rozdzielacze (duży i mały, z wysuwem ramienia i łap), umiejscowione są 3 zawory, które mogą być przyczyną problemów. Uszkodzony może być blok zaworowy, który kierował małym i dużym ciśnieniem, w którym gniazdo o 17 bar się wyrobiło.
W przypadku problemów z zewnętrznymi wyjściami, na rozdzielaczu, nad szybko-złączami, znajdują się okrągłe trzpienie lub pokrętełka (coś w kształcie litery T), które można wcisnąć gwoździem lub śrubokrętem, aby sprawdzić ich działanie, a także dokręcić, jeśli są poluzowane (powoduje to działanie rozdzielacza jak jednostronnego działania).
Zawory LS (Load Sensing)
W układach typu closed center z pompą tłoczkową (np. MF 6290), gdzie za sterowanie odpowiedzialny jest LS, problemem może być brak ciśnienia roboczego na hydraulikę zewnętrzną, mimo stałej wydajności z pompy głównej i ciśnienia LS 22 bar na punktach pomiarowych.
W MF 8140 problemem był rozdzielacz LS, który steruje kwadratowy podwójny rozdzielacz nad filtrem od hydrauliki. Zawory wyrobiły się i nie mogły utrzymać ciśnienia.
Zawory priorytetowe
Na zaworze pierwszeństwa (dystrybucyjnym) pełne ciśnienie jest dopiero po poruszeniu kierownicą. Warto sprawdzić ciśnienie oleju na tym zaworze (spoczynkowe) oraz ciśnienie pilotowe z orbitrola.
Zawory jednokierunkowe i bezpieczeństwa
Problem z cofającym się pługiem w MF 6265, obracającym się wolno w jedną stronę, może wskazywać na zawór, który nie zamyka się do końca i przepuszcza olej.
Układ sterowania
Elektrozawory i czujniki
W maszynach z hydrauliką sterowaną elektronicznie i elektrycznie, problemem mogą być elektrozawory. Należy sprawdzić zasilanie wtyczek przy elektrozaworach, najlepiej żarówką 12V. W MF 3680 przed wymianą pompy czasami działały funkcje z elektrozaworów, a czasami nie.
Zapowietrzenie układu
Sprężystość całej hydrauliki i "pływająca" przednia łyżka podczas jazdy, a także sprężynowanie wszystkich siłowników podczas kopania, przypomina zapowietrzenie układu. Usunięcie powietrza jest kluczowe, ale bywa trudne do osiągnięcia.
Uszkodzenia mechaniczne
W niektórych przypadkach, np. w MF 3060, przyczyną uszkodzenia pompy hydraulicznej mogła być duża ilość opiłków metalu z wytartych okładzin hamulcowych, co doprowadziło do uszkodzeń mechanicznych.
Kroki rozwiązywania problemów
Zacznij od podstaw
- Sprawdź poziom oleju hydraulicznego. Upewnij się, że jest w odpowiednim zakresie.
- Sprawdź stan i czystość filtrów hydraulicznych - zarówno głównego, jak i ssawnego oraz małego filtra serwa. Wymień je, jeśli są zanieczyszczone.
- Sprawdź jakość oleju. Upewnij się, że używasz odpowiedniego typu oleju (np. UTTO 10W-40) i że nie jest on zanieczyszczony.
Kontrola ciśnienia
- Podepnij manometr do punktów kontrolnych, aby zmierzyć ciśnienie w różnych sekcjach układu, w tym na pompie i zaworze pierwszeństwa.
- Sprawdź ciśnienie LS w układach zamkniętych.
- W przypadku problemów ze wspomaganiem, wyczyść rozgałęzienie hydrauliki pod maską z przodu ciągnika.
Sprawdzenie rozdzielaczy i zaworów
- Przetestuj działanie trzpieni lub pokrętełek nad szybko-złączami na rozdzielaczach. Możesz je popchnąć gwoździem lub śrubokrętem, aby sprawdzić, czy działają, a także przeczyścić w ropie lub WD40.
- Zdiagnozuj problemy z rozdzielaczami i zaworami (np. zaworami LS) poprzez zaślepianie kolejnych wyjść za rozdzielaczem, aby zidentyfikować miejsce utraty ciśnienia. W MF 8140 wymiana rozdzielacza LS, w którym zawory się wyrobiły, rozwiązała problem braku utrzymania ciśnienia.
Testowanie elementów elektrycznych
- Sprawdź zasilanie wtyczek przy elektrozaworach, np. za pomocą żarówki 12V, aby wykluczyć problemy elektryczne.
Usuwanie zapowietrzenia
Jeśli hydraulika "sprężynuje" lub "pływa", układ może być zapowietrzony. Może to być trudne do usunięcia, ale warto spróbować metody, np. wężem z wyjścia na zewnętrzną hydraulikę wrócić olej do zbiornika.
Przykłady rozwiązań z praktyki
- W jednym przypadku w MF uszkodzony był blok zaworowy, który kierował małym i dużym ciśnieniem (kwadratowy, z dwoma zaworkami), a gniazdo o 17 bar się wyrobiło. Po zakupie używanego rozdzielacza z zaworkami problem został rozwiązany.
- W MF 8140 problemem był rozdzielacz LS, który steruje kwadratowy podwójny rozdzielacz nad filtrem od hydrauliki. Wyrównane zawory nie mogły utrzymać ciśnienia. Po interwencji wszystko zaczęło działać jak należy.
- W MF 698 4x4 problem z "przegrzebaną i zdrutowaną" hydrauliką udało się rozwiązać, odkrywając, że pewien zawór stale utrzymuje ciśnienie oleju dla napędu 4x4 oraz WOM.
- W przypadku problemów z opadaniem pługa obrotowego w MF 6265, zalecano dokręcenie pokrętełka nad szybko-złączami na rozdzielaczu, które odpowiada za tryb jednostronnego działania.