Budowa opryskiwacza polowego: mechanizm i kluczowe elementy

Opryskiwacze są niezbędnym sprzętem znajdującym zastosowanie w rolnictwie, sadownictwie i ogrodnictwie, pełniąc rolę w ochronie roślin, nawożeniu upraw, a nawet podlewaniu w okresach suszy. Budowa opryskiwacza rolniczego zdradza jego zadanie, jakim jest rozprowadzanie cieczy. To, jakiego rodzaju ciecz umieścimy w zbiorniku, zależy od naszego zapotrzebowania - mogą to być pestycydy, nawozy sztuczne lub woda. Stosowanie opryskiwaczy ma swoje zalety, takie jak szybkość i wydajność pracy, oszczędność środków chemicznych oraz możliwość stosowania w różnych sezonach.

Ilustracja przedstawiająca schemat budowy opryskiwacza rolniczego z zaznaczonymi kluczowymi elementami

Podstawowe elementy konstrukcyjne opryskiwacza

Pod względem konstrukcji niektóre części do opryskiwaczy są wspólne i obowiązkowe dla każdego modelu. Należą do nich zbiornik, pompa oraz rozpylacz. Budowa opryskiwacza polowego pozwala na czerpanie płynu ze zbiornika dzięki działaniu różnicy ciśnień. Płyn jest tłoczony przez pompę do rozpylacza, który odpowiada za rozbijanie kropli płynu do postaci mgiełki. Zapewnia to równomierne rozprowadzanie i jest bezpieczniejsze nawet dla najdelikatniejszych roślin. Strumień może być kierowany również na glebę.

Ponieważ większość nawozów czy pestycydów ma postać zawiesiny i po pewnym czasie składniki aktywne wytrącają się z wody w postaci osadu, obecnie stosuje się opryskiwacze, których budowa pozwala na umieszczenie w zbiorniku mieszadła oraz filtrów. Elementy opryskiwacza, takie jak zestaw rozpylaczy, filtry czy uszczelki, wymagają okresowej konserwacji i wymiany.

Zbiornik na ciecz

Pojemności zbiornika mogą różnić się w zależności od rodzaju opryskiwacza, od mniejszych dla modeli ogrodniczych, po duże w opryskiwaczach polowych.

Pompa przeponowa (membranowa)

W opryskiwaczach polowych powszechnie stosowane są pompy przeponowe (membranowe). Powstająca podczas pracy pompy pulsacja ciśnienia wpływa niekorzystnie na trwałość układu cieczowego oraz równomierność dawkowania cieczy. Zapobiega temu powietrznik lub inny system tłumienia pulsacji.

Rola powietrznika

Powietrznikiem jest specjalna komora, połączona z kolektorem tłocznym i podzielona elastyczną membraną na dwie części. W jednej z nich znajduje się ciecz użytkowa, a w drugiej - powietrze pod odpowiednim ciśnieniem, które powinno wynosić od 1/3 do 2/3 ciśnienia roboczego wskazywanego przez manometr. Zbyt wysokie ciśnienie w powietrzniku może uszkodzić membranę pompy, natomiast zbyt niskie nie zapewnia prawidłowego tłumienia pulsacji i zakłóca pracę manometru.

Oprawy i antykapacze

Większość użytkowanych opryskiwaczy ma zamontowane oprawy z tzw. antykapaczami. Są to urządzenia zapobiegające wykapywaniu cieczy po wyłączeniu zasilania.

Rozpylacze: typy i zastosowania

Rozpylacz jest kluczowym elementem odpowiadającym za formowanie i dystrybucję cieczy. W zależności od rodzaju upraw, warunków pogodowych i typu stosowanego środka, wybiera się odpowiedni rodzaj rozpylacza.

Rozpylacze z wkładką wirową

Rozpylacze z wkładką wirową rozpylają ciecz pod ciśnieniem 1-2,5 MPa. Ciecz, zanim dostanie się do wylotu płytki, musi przepłynąć przez spiralne kanały wkładki wirowej lub wichrowatych otworów w płytce wirowej. Kanaliki powodują zawirowanie strumienia cieczy, który z dużą prędkością wypływa przez otwór wylotowy. Powstający stożek rozpylonej cieczy ma kąt rozwarcia zależny od odległości wkładki od otworu wylotowego.

Rozpylacze eżektorowe (inżektorowe)

Rozpylacze eżektorowe, często nazywane "ostatnim krzykiem mody" w technice ochrony roślin, wykorzystują zwężkę Venturiego. Dzięki specjalnej budowie, w której strumień cieczy zasysa zewnętrzne powietrze w stosunku zbliżonym do 1:1, następuje zwiększenie energii kinetycznej kropel, co umożliwia głębsze wnikanie w łan. W specjalnej komorze następuje spadek ciśnienia cieczy, co niemal całkowicie eliminuje drobne krople. W wyniku mieszania cieczy i powietrza następuje napowietrzenie kropel przed ich formowaniem w dyszy wylotowej.

Rozpylacze eżektorowe DB to rozpylacze z napowietrzaną kroplą, która pękając po uderzeniu w roślinę, zapewnia dobre pokrycie. Dzięki napowietrzeniu kropli jest ona bardzo odporna na znoszenie i umożliwia wykonywanie oprysków na wietrze do 8 m/s. Te urządzenia pracują przy dość wysokich, jak na rozpylacze płaskostrumieniowe, ciśnieniach - od 3 do 8 barów.

Jakie dysze wybrać do opryskiwacza!? 🚜🚜

Duże i ciężkie krople tworzone przez rozpylacze eżektorowe nie poddają się oddziaływaniu wiatru, a więc nie są znoszone. Pozwala to na opryskiwanie przy dość silnym wietrze (dochodzącym nawet do 6 m/s). Jednak w praktyce okazało się, że reklama producentów była nieco przesadzona. Rozbijanie się kropli nie jest tak idealne, toteż i pokrycie opryskiwanej powierzchni roślin nie jest w pełni satysfakcjonujące, szczególnie w przypadku fungicydów o działaniu kontaktowym. Badania przeprowadzone w Danii wykazały, że skuteczność oprysków rozpylaczami eżektorowymi przeciwko chorobom grzybowym jest o kilkanaście procent niższa w stosunku do drobnokroplistych rozpylaczy szczelinowych.

Wniosek stąd jest następujący: jeżeli nie ma wiatru, to lepiej jednak opryskiwać tradycyjnymi rozpylaczami szczelinowymi, natomiast w sytuacji agrotechnicznej konieczności wykonania zabiegu pomimo wiatru, dobrze jest skorzystać z rozpylaczy eżektorowych.

Wersje rozpylaczy inżektorowych

Wśród znanych rozwiązań rozpylaczy inżektorowych są tzw. wersje „długie” i „krótkie”. Pierwsze z nich charakteryzują się mniejszym spadkiem ciśnienia w rozpylaczu, ponieważ mają one krótszą komorę wewnętrzną niż wersje „długie”.

Typy opryskiwaczy ze względu na sposób poruszania się

Podstawowy podział opryskiwaczy dotyczy sposobu ich poruszania się.

Opryskiwacze zawieszane

Budowa opryskiwacza zawieszanego umożliwia jego mocowanie do TUZ (Tylnego Układu Zawieszenia) ciągnika. Podstawowym parametrem jest długość belki roboczej, która może wynosić od 6 m do nawet 24 m. Budowa belki różni się w przypadku starych i nowych modeli. Liczące sobie kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat maszyny mają sztywną ramę, podczas gdy w nowych opryskiwaczach najczęściej występuje hydraulicznie składana i rozkładana belka, znacznie zwiększająca jego mobilność.

Zdjęcie opryskiwacza zawieszanego z hydrauliczną belką

Opryskiwacze ciągnione

Prostym modelem przeznaczonym dla najmniejszych gospodarstw jest opryskiwacz ciągniony, przyczepiany do ciągnika i poruszający się dzięki własnym kółkom. Duże opryskiwacze polowe to maszyny o imponujących rozmiarach, ale mało zwrotne.

Opryskiwacze samojezdne

Rolnicy posiadający duże gospodarstwa i spore środki decydują się często na nowoczesne opryskiwacze samojezdne. Jako samodzielny pojazd z silnikiem i układem kierowniczym, opryskiwacz samojezdny jest łatwy w operowaniu i efektywny.

Opryskiwacze sadownicze

Z kolei budowa opryskiwacza sadowniczego musi pozwalać na wykonywanie prac w specyficznych warunkach, z ograniczonymi możliwościami manewru.

tags: #korpus #mechanizm #opryskiwacz