Automatyczne kosiarki: Kompleksowy przewodnik po działaniu i technologii

Wiele osób rozważających zakup kosiarki automatycznej może zastanawiać się, co właściwie oferuje robot koszący. Jak działa to urządzenie, ile prądu zużywa? Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w naszym artykule.

Robot koszący, choć wygląda dość niepozornie, to działa w oparciu o najnowocześniejsze technologie umożliwiające mu samodzielne poruszanie się po trawniku i precyzyjne koszenie.

Zautomatyzowana pielęgnacja trawnika: Jak działa robot koszący?

Robot koszący to urządzenie autonomiczne, które samo porusza się po trawniku, nie wymagając podłączenia do sieci elektrycznej. Jest on zasilany akumulatorem umożliwiającym pełną swobodę przemieszczenia się po zakątkach ogrodu. W zależności od modelu bateria może być wbudowana, jak np. w wariantach marki Bosch, lub wyjmowana, z racji bycia częścią systemu akumulatorowego, czego przykładem są roboty koszące marki Worx.

Zasada działania robota polega na regularnym przycinaniu trawy na niewielką wysokość, co eliminuje konieczność zbierania skoszonej masy. Urządzenie porusza się po wyznaczonym obszarze, automatycznie wraca do stacji ładującej i może pracować przez cały sezon wegetacyjny. Kosiarka robot rozpoczyna pracę automatycznie według zaprogramowanego harmonogramu, wyjeżdżając ze stacji dokującej i rozpoczynając koszenie w pozornie chaotycznym, ale efektywnym wzorze. Kluczowa dla działania urządzenia jest zasada mulczowania - robot do koszenia trawy tnie trawę tak często i na tak niewielką wysokość, że skoszona masa natychmiast opada między źdźbła i rozkłada się, stanowiąc naturalny nawóz.

Metody nawigacji robotów koszących

Sposób, w jaki robot koszący rozpoznaje powierzchnię trawnika, zależy od zastosowanej technologii:

1. Przewód ograniczający

Tańsze modele wykorzystują starszą metodę nawigacji, polegającą na poruszaniu się w obszarze ograniczonym przewodem wkopywanym w ziemię. Jest to długi, cienki przewód, którego pole elektromagnetyczne wykrywane przez robota koszącego, wyznacza granicę, jakiej urządzenie nie może przekroczyć. To relatywnie proste rozwiązanie wymaga dobrego zaplanowania trasy kabla, gdyż musi on być poprowadzony jednym ciągiem od stacji ładowania i na niej kończąc. Musi uwzględniać także krzewy, drzewka oraz inne elementy na środku trawnika, które robot ma ominąć. W tym celu należy przewód poprowadzić od granicy murawy najbliższej przeszkodzie do przykładowego pnia drzewa, zatoczyć wokół niego koło i powrócić w to samo miejsce na skraju trawnika.

Jak to się dzieje, że kosiarka nie widzi podwójnych kabli granicznych i może bez przeszkód przejechać? Zgodnie z zasadą prawej dłoni, pole magnetyczne dwóch przewodów blisko siebie, w których prąd płynie w przeciwnych kierunkach, znosi się. W ten sposób roboty koszące ignorują kable doprowadzające prąd do przeszkody na środku ogrodu.

Tradycyjna kosiarka automatyczna wymaga instalacji przewodu ograniczającego, który tworzy niewidzialną barierę elektromagnetyczną wokół obszaru koszenia. Kabel układa się tuż pod powierzchnią ziemi lub przytwierdza specjalnymi kołkami, a z czasem zarasta trawą. Przewód graniczny, wyznaczający teren trawnika robotom koszącym, które wymagają jego montażu, będzie praktycznie niewidoczny i nie zaburzy estetyki ogrodu, jeśli zostanie odpowiednio zainstalowany.

2. Nawigacja satelitarna (GPS)

W bardziej zaawansowanych modelach stosowana jest technologia GPS, czyli dobrze już znana nawigacja satelitarna. Tego typu roboty koszące działają na obszarze wyznaczonym pierwszym przejazdem sterowanym ręcznie przez właściciela. Zapamiętane pole koszenia, wraz ze wskazanymi w czasie uczenia systemu przeszkodami, pozwala automatowi koszącemu na zaplanowanie trasy i pilnowanie kierunku w oparciu o łączność z satelitami krążącymi wokół Ziemi. W zależności od modelu, GPS może być umieszczony w robocie, w stacji pośredniej lub wzmacniany dodatkowymi odbiornikami. W tym przypadku można także wybrać typ trasy kosiarki spośród dostępnych opcji, jak koszenie równoległe, w kratkę czy po przekątnej.

Systemy bezprzewodowe, jak EPOS stosowany w profesjonalnych modelach Husqvarna Automower, działają na zasadzie precyzyjnej nawigacji satelitarnej RTK-GPS. Stacja referencyjna ustawiona na terenie zapewnia dokładność pozycjonowania, a wirtualne granice określa się w aplikacji bez konieczności zakładania kabli.

3. Sztuczna inteligencja i analiza obrazu z kamery

Najnowsze urządzenia korzystają ze sztucznej inteligencji oraz zapisu kamery. Obraz z kamery jest na bieżąco analizowany przez sieć neuronową, dzięki czemu kosiarka może natychmiast podejmować decyzje o manewrach na danej przestrzeni. Robot wyposażony w tego typu rozwiązanie jest bardzo prosty w instalacji, gdyż wymaga tylko odpowiedniego montażu stacji ładującej i startowej konfiguracji oprogramowania. Dalsze prace opierają się na AI, która odpowiada za odnajdywanie krawędzi trawnika oraz omijanie przeszkód. Wewnętrzne oprogramowanie robota dostosowuje także wysokość koszenia.

Czujniki i zdalne zarządzanie ustawieniami

Wpływ na to, jak działa kosiarka automatyczna, mają także rozmaite czujniki, które wykrywają przeszkody, nadmierne pochylenie lub podniesienie, czy zablokowanie się ostrzy. Specjalne systemy potrafią także wykryć opady deszczu, aby na ten czas urządzenie mogło powrócić do stacji. Wszystkie te mechanizmy umieszczone są pod lub na obudowie robota (niektóre mogą być w formie dodatkowego modułu, który należy dokupić do danego urządzenia), a ich głównym zadaniem jest ochrona wrażliwych elementów przed uszkodzeniem i nadmierną wilgocią.

Czujnik deszczu odpowiada za to, by w przypadku opadów maszyna przerwała pracę i pojechała do stacji ładującej, gdzie będzie czekać na poprawę pogody. Większość automatycznych kosiarek pracuje bez problemu, kiedy jest wilgotno, a nawet gdy siąpi deszcz. Jednak koszenie podczas deszczu nie wpływa korzystnie na kondycję trawnika, dlatego nowoczesne i wydajne modele w takiej sytuacji automatycznie wracają do stacji dokującej i ładują się w oczekiwaniu na poprawę pogody.

W zasadzie każdy z dostępnych na rynku robotów koszących oferuje także monitoring i planowanie prac poprzez aplikację w telefonie. System pozwala na stworzenie harmonogramu koszenia tak, aby uwzględnić codzienny czas korzystania z ogrodu czy imprezy okolicznościowe. Najbardziej zaawansowane ustawienia sprawiają, że robot samodzielnie dostosowuje plan pracy w oparciu o rzeczywisty wzrost trawy, korzystając z danych z chmury obliczeniowej.

Współczesna kosiarka robot zarządzana jest głównie przez aplikację mobilną, która pozwala na pełną kontrolę urządzenia z dowolnego miejsca na świecie. Aplikacja umożliwia programowanie harmonogramów pracy, definiowanie stref koszenia, monitorowanie postępu oraz otrzymywanie powiadomień o statusie urządzenia.

Jak kosi robot koszący? Manewrowanie, cięcie i mulczowanie

W czasie koszenia robot jeździ do przodu, a po napotkaniu przeszkody, przewodu granicznego lub zgodnie z zaprogramowaną trasą wykonuje skręt poprzez przeciwstronny ruch kół napędowych. Urządzenie (w większości przypadków) ma dwa, tylne koła napędowe z własnymi silnikami działającymi niezależnie. Dodatkowe koła przednie są skrętne lub wykonane w taki sposób, by nie stawiać bocznych oporów przy obrocie urządzenia wokół własnej osi. Dzięki temu kosiarka może zawrócić niemal w miejscu niczym pojazd gąsiennicowy i precyzyjnie ciąć trawę.

Za strzyżenie trawy odpowiedzialny jest zespół tnący, najczęściej w postaci dysku z kilkoma małymi nożykami zamocowanymi na pojedynczym trzpieniu. Wirujący dysk z nożami może być umieszczony centralnie, jak np. w Gardena SILENO city 400, lub bliżej jednego boku, jak w modelach Landroid wyposażonych w funkcję Cut to Edge. Tak zaprojektowane ostrze pozwala na cięcie blisko krawędzi, co zmniejsza czas potrzebny na dokaszanie trawy za pomocą podkaszarki przy murkach, rabatach czy drzewkach ogrodowych. Z kolei największe warianty kosiarek automatycznych mają dwa zespoły tnące, zapewniające większą szerokość koszenia.

Tak skonstruowany system tnący jest wyznacznikiem tego, jak kosi robot koszący. Urządzenie ścina trawę na niewielkiej wysokości, a tym samym mieli na drobne kawałki organicznej materii, więc można powiedzieć, że ją mulczuje. Darń ścinana regularnie użyźnia trawnik, zmniejszając konieczność jego nawożenia. Jednocześnie należy pamiętać, że takie koszenie może sprzyjać powstawaniu filcu. To też wertykulacja trawnika wiosną lub jesienią jest punktem obowiązkowym w każdym ogrodzie strzyżonym robotem koszącym.

O czym jeszcze warto wiedzieć?

Znamy już podstawowe zasady działania kosiarki automatycznej, ale dodatkowo warto wiedzieć, że zużywają one niezwykle mało energii elektrycznej, są bardzo ciche i mobilne oraz dbają o żyzność murawy. Odpowiedź na pytanie, ile prądu zużywa robot koszący, zależy od konkretnego urządzenia, ale warto pamiętać, że są to niskie wartości. Na przykład model M500 Plus Worx WR165E pobiera zaledwie ok. 0,036 kWh energii na jedno koszenie, co jest bardzo efektywne w porównaniu do tradycyjnych kosiarek spalinowych.

Inne cechy wynikające z konstrukcji bezprzewodowej to wyjątkowo niski poziom hałasu i brak spalin oraz znikoma konserwacja w trakcie sezonu. Roboty koszące poruszają się spokojnie i „z gracją” nawet po zboczach o pochyleniu do 35% (w zależności od modelu). Są one wręcz niezauważalne, dlatego warto regularnie kontrolować stan trawnika, np. niedokoszone przestrzenie mogą wskazywać na konieczność skorygowania harmonogramu, poprzez wydłużenie cyklów pracy.

Robot samokoszący z instalacją czy bez?

W zdecydowanej większości przypadków opcja z instalacją jest lepszym rozwiązaniem. Instalacja to sieć przewodów rozmieszczonych wokół trawnika i występujących na nim przeszkód (a nie na trawie!), które wytyczają robotowi-kosiarce obszar pracy i pozwalają mu efektywnie radzić sobie z manewrowaniem na wyznaczonym terenie - w tym takim z przewężeniami czy przeszkodami. Są jednak takie sytuacje, które uzasadniają zakup automatycznej kosiarki w wersji bez instalacji, gdy urządzenie ma być mobilne.

Teren działania i wymagania wobec urządzenia

Na jakim terenie będzie działał Twój robot do koszenia trawy? Na prostym i kwadratowym trawniku z małą liczbą nasadzeń i bez konieczności przejeżdżania przez ścieżki? Czy na obszarze z nierównościami, pochyłościami lub wystającymi korzeniami? Im „trudniejszy” teren, tym wyższe wymagania wobec właściwości jezdnych urządzenia. Odpowiada za nie między innymi konstrukcja układu jezdnego i kół. Znaczenie mają: wzór i wysokość bieżnika, materiał, z którego je wykonano, rozmiar, a także ich liczba. Dla przykładu, roboty do koszenia trawy rosnącej na terenach z tendencją do podmakania lub przeznaczone do pracy na trawnikach, gdzie występuje duży opad liści, są wyposażone w koła pneumatyczne i samoczyszczące.

Robot koszący radzi sobie z nachyleniami terenu dzięki napędowi na koła i odpowiedniej konstrukcji. Większość modeli pokonuje wzniesienia, choć ich możliwości różnią się w zależności od konstrukcji i mocy silników. Istnieją modele kosiarek automatycznych, które świetnie radzą sobie nie tylko na równych powierzchniach, ale także na stokach o znacznym nachyleniu - nawet do 55 stopni.

Technologia koszenia i jakość noży

To, jak robot samokoszący poradzi sobie z grubszymi źdźbłami trawy, opadającymi liśćmi, szyszkami czy drobnymi gałęziami i owocami, sunąc po trawniku, zależy między innymi od szerokości i prędkości obrotowej noża. To, na jaką technologię koszenia się zdecydujesz, będzie wpływało nie tylko na moc cięcia, ale także na bezobsługowość automatycznej kosiarki, jej wydajność i bezpieczeństwo użytkowania. Na rynku znajdziesz urządzenia z różnorodnymi typami mechanizmu koszenia - może to być na przykład jeden, długi nóż cztero-, ośmio- lub nawet dwunastoramienny, albo zestaw trzech takich noży. Systemy z nożami wieloramiennymi sprawdzają się lepiej na większym terenie oraz tam, gdzie trawa jest gęstsza i twardsza. W tym kontekście bardzo istotna jest również jakość stali, z której wykonane są ostrza.

Obsługa wielu trawników i rozbudowa

Jeśli chcesz użyć automatycznej kosiarki na większej posesji lub na terenie parku bądź w otoczeniu siedziby firmy, przyda się model, który obsłuży jednocześnie kilka trawników. Chodzi o każdą powierzchnię, która jest oddzielona alejkami, podjazdem, krawężnikami, rabatami kwiatowymi i tym podobnymi elementami. Prawidłowe ustalenie obszaru koszenia gwarantuje, że kosiarka automatyczna nie zniszczy Państwa rabatek ani nie wjedzie w żadne niepożądane miejsce, jak piaskownica, parking albo oczko wodne. Każdą kosiarkę można zaprogramować w ten sposób, by kosiła nie tylko jeden zwarty obszar trawnika, ale nawet aż osiem odrębnych trawników.

Możliwość dalszej rozbudowy i doposażenia robota samokoszącego to kolejna zaleta. W ofercie znajdują się m.in. domki ochronne do stacji dokujących, części zamienne (noże, koła, akumulatory) oraz profesjonalne środki do czyszczenia i konserwacji urządzeń.

Częstotliwość pracy i czas dostępności ogrodu

Wspomnieliśmy o tym, jak ważną rolę w pracy autonomicznej kosiarki odgrywa regularność prowadzonych przez nią działań. Jednak równie ważne jak czas pracy urządzenia są okresy, w których po Twoim trawniku „nie kręci się” robot-kosiarka. Ogród jest przecież przestrzenią do wypoczynku, rekreacji oraz zabawy dzieci i czworonogów. Nowoczesne modele są wprawdzie wyposażone w czujniki bezpieczeństwa, które zatrzymują pracę urządzenia w newralgicznych sytuacjach, jednak takie nieplanowane przerwy mogą niekorzystnie wpływać na jego ogólną efektywność, zwłaszcza gdy często do nich dochodzi. Dlatego przed zakupem robota warto zastanowić się, przez jaki czas potrzebujesz mieć swój trawnik do wyłącznej dyspozycji. Orientacyjne określenie tego czasu ułatwi dobór modelu robota samokoszącego o optymalnych parametrach (nie sposób jest go określić precyzyjnie, bo wiele zależy od ukształtowania terenu, liczby przeszkód, gatunku trawy, a nawet warunków pogodowych). W tym kontekście należy również zwrócić uwagę na moc baterii litowo-jonowej i czas jej ładowania (biorąc pod uwagę, że po ok. 1000 cyklach jej wydajność zacznie spadać). Trzeba mieć też na względzie, że regularne koszenie trawnika robotem zagęści trawę. A to oznacza, że obciążenie spoczywające na urządzeniu będzie stopniowo wzrastać.

Robot koszący pracuje automatycznie według ustalonego harmonogramu. Nie każdy model. Wiele modeli jest przystosowanych do pracy w wilgotnych warunkach, jednak intensywne opady nie są zalecane.

Bezpieczeństwo i ochrona

Roboty koszące posiadają systemy bezpieczeństwa zapewniające ochronę użytkowników i zwierząt domowych. Czujniki uniesienia i przechylenia natychmiast zatrzymują noże, a automatyczne wyłączenie następuje po kontakcie z przeszkodą. Noże umieszczone są głęboko pod obudową, co minimalizuje ryzyko kontaktu. Kosiarki automatyczne są całkowicie bezpieczne zarówno dla użytkowników, zwierząt domowych, jak i elementów infrastruktury ogrodowej. Producenci przywiązali bowiem wielką wagę do kwestii bezpieczeństwa. Każda automatyczna kosiarka posiada czujniki, które błyskawicznie unieruchamiają wykonane z nierdzewnej stali noże tnące, kiedy zostanie podniesiona. W górnej części urządzenia znajduje się też duży przycisk służący do awaryjnego wyłączenia kosiarki automatycznej. Gdy urządzenie najedzie na przeszkodę, taką jak drzewko, donica czy meble ogrodowe, po prostu delikatnie się odbija, zmieniając tor jazdy.

Zaawansowane modele kosiarek samojezdnych wyposażone są w GPS, który nie tylko służy nawigacją, ale także zabezpiecza przed kradzieżą poprzez śledzenie lokalizacji i blokadę urządzenia po nieuprawnionej próbie uruchomienia. Funkcje alarmowe i kody PIN dodatkowo chronią inwestycję.

Wsparcie serwisowe i wybór dystrybutora

Sama kosiarka autonomiczna, jej atrybuty i funkcjonalności to jeszcze nie wszystko. Bardzo ważnymi elementami oferty, na które powinieneś zwrócić uwagę, kupując tego typu sprzęt, są warunki gwarancji oraz obsługa serwisowa. Szukaj dystrybutorów, którzy specjalizują się w robotyce, mają sprawdzone rozwiązania do ogrodów o nietypowych i „trudnych” układach (np. z przewężeniami, przejazdami, trampolinami itp.) i dysponują specjalistycznym sprzętem do instalacji kosiarek samojezdnych.

Czynników wpływających na to, jak bardzo będziesz zadowolony z pracy robota do koszenia trawy, jest bardzo wiele. Dlatego warto ją dobrze przemyśleć, najlepiej przy eksperckim wsparciu autoryzowanego dystrybutora takiego sprzętu. Profesjonalny doradca przyjedzie na Twoją posesję, dokładnie przeanalizuje specyfikę i potrzeby ogrodu, a następnie wskaże modele urządzeń, które spełnią swoją rolę zgodnie z Twoimi oczekiwaniami. Takie świadome podejście zaprocentuje.

tags: #kosiarka #automatyczna #sprzeadajemy