Sprawne przycinanie trawy to zasługa właściwego sprzętu, a duży ogród otwiera przed właścicielem wiele możliwości. Koszenie bardzo dużego ogrodu - o powierzchni od 1 200 m² wzwyż - to zadanie dedykowane dla traktorów ogrodowych STIGA. W przypadku trudnego terenu, gęstych zarośli czy nieużytków, tradycyjne rozwiązania mogą okazać się niewystarczające. Rozwiązaniem jest kosiarka bijakowa, czyli prawdziwy tytan pracy, który eliminuje nie tylko gęste kępy trawy, lecz także chwasty, krzewy, niewielkie gałęzie, a nawet mniejsze drzewka.

Czym są kosiarki bijakowe?
Kosiarka bijakowa, często nazywana mulczerem, to maszyna rolnicza, komunalna lub ogrodnicza, zbudowana z cięższych elementów tnących aniżeli konwencjonalna kosiarka rotacyjna. Dzięki swojej specyficznej budowie doskonale radzi sobie na terenach zaniedbanych, porośniętych gęstą roślinnością. Sposób pracy kosiarki bijakowej nasuwa skojarzenie z mulczowaniem trawy (rozdrobnienie i rozrzucenie skoszonej trawy), a jej zdolność do ścinania nawet gęstych zarośli spowodowała, że zyskała ona miano „kosiarki do zadań specjalnych”.
Budowa i zasada działania kosiarek bijakowych
Sercem maszyny jest poziomo umieszczony wał (rotor), na którym osadzone są liczne, swobodnie obracające się elementy tnące, zwane bijakami. Bijaki mogą mieć różną formę:
- Ciężkie młotki - przeznaczone do najtrudniejszych zadań, takich jak rozdrabnianie gałęzi i zarośli.
- Noże typu „Y” - idealne do trawy i lżejszych zarośli.
Najistotniejszym elementem odróżniającym kosiarkę bijakową od jej rotacyjnej odpowiedniczki są właśnie bijaki zamocowane na wale tnącym. W zależności od typu i wielkości kosiarki, liczba bijaków (młotków) przypominających kształtem literę „L” bądź „T” wynosi od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu sztuk. Podczas pracy wał z bijakami obraca się w płaszczyźnie pionowej z bardzo dużą prędkością, często przekraczającą 2000-3000 obrotów na minutę.
Siła odśrodkowa powoduje, że bijaki rozkładają się na zewnątrz. Gdy maszyna porusza się do przodu, uderzają one w roślinność z ogromną siłą, rozdrabniając ją na drobne kawałki. To działanie bardziej przypomina „młócenie” niż precyzyjne cięcie znane z urządzeń rotacyjnych. Napęd realizowany jest zazwyczaj w sposób mechaniczny za pośrednictwem wałka odbioru mocy (WOM) lub systemów hydraulicznych, co pozwala na płynną pracę w najtrudniejszych warunkach terenowych.
Kompatybilność z traktorami ogrodowymi STIGA
Wybór odpowiedniego traktora STIGA ma kluczowy wpływ na efektywność pracy z kosiarką bijakową. Poszczególne serie maszyn oferują różne możliwości:
Traktory STIGA Park
Modele te, wyposażone w przedni agregat tnący, zostały zaprojektowane z myślą o bezpiecznej i płynnej jeździe po nierównym czy pochyłym terenie oraz w skomplikowanych ogrodach. Charakterystyczna budowa pozwala na montaż osprzętu z przodu, co gwarantuje nieograniczony widok obszaru roboczego i doskonałą zwrotność, ułatwiając koszenie wokół drzew i w trudno dostępnych miejscach.
Serie Estate i Tornado
Maszyny z tych serii charakteryzują się mocnymi silnikami, wysoką wydajnością i solidną konstrukcją. Traktory Tornado zostały stworzone z myślą o szybkim koszeniu z wyrzutem bocznym, co jest istotne przy dłuższej trawie. Z kolei traktory Estate posiadają funkcję mulczowania w standardzie i masywne podwozie, które umożliwia komfortową jazdę w każdych warunkach.

Zalety i zastosowanie kosiarek bijakowych
Podstawowym zadaniem kosiarki bijakowej jest nie tylko ścinanie roślin, ale także ich intensywne rozdrabnianie. Maszyny tego typu znajdują zastosowanie w wielu obszarach:
- Wykaszanie łąk, pastwisk, nieużytków i terenów rekreacyjnych.
- Pielęgnacja poboczy dróg, rowów, skarp oraz miejskich terenów zielonych i parków.
- Koszenie i rozdrabnianie resztek pożniwnych (np. po kukurydzy) oraz pielęgnacja sadów.
Główne korzyści:
- Bezpieczeństwo: Konstrukcja bijakowa minimalizuje ryzyko wyrzucania kamieni i twardych przedmiotów na duże odległości - materiał kierowany jest w dół.
- Naturalne nawożenie: Rozdrobniona materia organiczna pozostaje na miejscu, tworząc naturalny nawóz, co wzmacnia darń i poprawia strukturę gleby.
- Odporność: Dzięki swojej budowie kosiarki bijakowe dobrze radzą sobie na nierównym i lekko zakamienionym terenie.
Kryteria wyboru odpowiedniej kosiarki bijakowej
Dobór kosiarki musi uwzględniać warunki, w jakich będzie wykorzystywana, oraz parametry techniczne posiadanego traktora:
| Kryterium | Opis |
|---|---|
| Zapotrzebowanie na moc | Kosiarki bijakowe cechuje wysokie zapotrzebowanie na moc. Niewłaściwie dobrana maszyna może przyspieszyć zużycie silnika traktora. |
| Szerokość robocza | Musi być dopasowana do mocy silnika i wielkości terenu. Przykładowo, modele 1,2 m wymagają około 20-30 KM. |
| Rodzaj bijaków | Młotki do ciężkich zadań i gałęzi, noże "Y" do trawy i lżejszych prac. |
| Parametry techniczne | Należy uwzględnić średnicę wału oraz masę własną kosiarki (ocena jakości materiałów). |
Przy wyborze kosiarki bezpośredni wpływ na wydajność ma silnik traktora. W przypadku dużych powierzchni powyżej 3000 m² rekomendowane są silniki dwucylindrowe (V-twin), które zapewniają większą moc, stabilny moment obrotowy i lepsze osiągi bez ryzyka przegrzania. Moc podawana w kilowatach (kW) może być łatwo przeliczona na konie mechaniczne (1 kW = 1,36 KM).

Konserwacja i serwisowanie
Pewne prace konserwacyjne, takie jak utrzymanie urządzenia w czystości czy wymiana oleju przy użyciu odsysarki, można wykonać samodzielnie. Jednak większość prac serwisowych, w tym profesjonalne ostrzenie noży czy przeglądy elementów roboczych, powinien wykonać autoryzowany serwis marki STIGA. Niepoprawnie wykonane ostrzenie może zdecydowanie obniżyć komfort i jakość pracy maszyny. Regularna wymiana części eksploatacyjnych, takich jak paski napędowe czy filtry, jest niezbędna do prawidłowego działania traktora pracującego pod dużym obciążeniem.