Przewodnik po kosiarkach bijakowych: Wybór, zastosowanie i rekomendowane modele

Kosiarka bijakowa to narzędzie, które zyskuje na popularności wśród rolników i osób zajmujących się utrzymaniem terenów zielonych. Dzięki swoim cechom, kosiarka bijakowa wyróżnia się na tle innych typów kosiarek, takich jak kosiarki rotacyjne, bębnowe czy dyskowe. Do koszenia wysokiej trawy, chwastów, a nawet niewielkich krzewów i drzew, najlepiej sprawdzają się kosiarki bijakowe. Sprzęt ten pozwala na usunięcie niechcianych fragmentów roślinności nawet na dużych obszarach. Z tego względu są one powszechnie stosowane przy obsłudze miejskich terenów zielonych, a także w gospodarstwach rolniczych i pielęgnacji upraw leśnych. Kosiarka bijakowa będzie jednak spełniać swoje zadanie tylko wtedy, kiedy zostanie odpowiednio dobrana.

Na czym polega działanie kosiarek bijakowych i gdzie się je wykorzystuje?

Kosiarka bijakowa działa na zasadzie rozdrabniania roślinności za pomocą ciężkich bijaków umieszczonych na wirującym wale. Kosiarki bijakowe są niezwykle wydajne w trudnych warunkach - mogą radzić sobie z gęstymi zaroślami, młodymi drzewami i krzewami. Ich zdolność do rozdrabniania roślinności nie tylko ułatwia utrzymanie terenu, ale również przyczynia się do naturalnego nawożenia gleby poprzez mulczowanie.

Kosiarki bijakowe to urządzenia o dość prostej konstrukcji. Są one napędzane mechanicznie - najczęściej za pomocą wałka odbioru mocy traktora (WOM). Oprócz tego, że ścinają one nadziemne części roślin, zajmują się ich mulczowaniem. Z tego powodu często nazywa się je mulczerami. Przewagą takiego sprzętu nad tradycyjnymi kosiarkami jest to, że nie posiada on zwykłych noży, a tak zwane bijaki. Są one umieszczone na wale tnącym, który w trakcie koszenia obraca się wokół własnej osi z niezwykle dużą prędkością. Tym sposobem ścinane fragmenty roślin są jednocześnie rozdrabniane. Dzięki mulczowaniu, później o wiele szybciej się rozkładają, przez co nie ma potrzeby ich sprzątać. Wręcz przeciwnie, warto zostawić je na skoszonym terenie po to, by go użyźniły.

Ponieważ sprzęt ten pozwala na precyzyjne ścięcie nawet wysokich zarośli i krzewów, jego zastosowanie jest niezwykle szerokie. Kosiarka bijakowa to świetny wybór do usuwania chwastów i innych niepożądanych części roślin m.in. na takich obszarach jak:

• Pastwiska
• Łąki
• Rowy i skarpy
• Pobocza dróg
• Miejskie tereny zielone
• Nieużytki
• Parki i tereny rekreacyjne
• Sady
• Młodniki i szkółki leśne

Kosiarki bijakowe ze względu na swoją budowę są droższe w zakupie i utrzymaniu w porównaniu do kosiarek rotacyjnych czy bębnowych, ale w przypadku kosiarek dyskowych ceny mają się podobnie. Wybierając kosiarkę bijakową, inwestujesz w maszynę zdolną do pracy w najtrudniejszych warunkach.

Czym kierować się przy wyborze kosiarki bijakowej?

Na rynku dostępne są kosiarki bijakowe o różnej mocy i wydajności, a także o różnych typach mocowań. Szukając takiego sprzętu w pierwszej kolejności należałoby zastanowić się nad tym, jakie ma być jego konkretne zastosowanie. Wiosna to czas wzmożonych prac w rolnictwie, to także czas powrotu do walki z nieużytkami oraz miedzami czy rowami. Maszyny tego typu lepiej radzą sobie z gęsto zarośniętymi terenami, a przy tym nie uszkadzają się tak często jak kosiarki bębnowe czy dyskowe, których zwyczajnie szkoda do tego typu prac.

Pochodzenie i jakość wykonania

Jeśli oferowana Państwu maszyna cenowo jest tańsza o 40-60% ceny od innych maszyn o podobnych parametrach, to znaczy, że maszyna ta pochodzi z Chin, bez względu na jej nazwę i deklaracje sprzedawcy. Maszyna taka różni się przede wszystkim jakością stali, z jakiej została wyprodukowana, w stosunku do maszyn powstających w Europie. Często nie posiada dokumentów CE lub są one delikatnie mówiąc "naciągane". Chińszczyzna ma swoje miejsce na rynku, ale zdanie klientów profesjonalnych jest oczywiste i jednoznaczne w kwestii jakości tego typu sprzętu.

Zastosowanie i warunki pracy

Przy wyborze każdy użytkownik powinien zadać sobie pytanie, jak często użytkuje maszynę i w jakich warunkach nią pracuje. Czy zna teren, na jakim przychodzi mu użytkować maszynę (czy chodzi o własne pole, czy świeżo wygrany przetarg na wykaszanie rowów wzdłuż jakiejś drogi powiatowej). Należy również rozważyć, jaką trawę się kosi: niską, średnią czy wysoką. Wysokość często ma duży wpływ na wybór. Słabe konstrukcje nie przerabiają dużej ilości materiału i wtedy przydaje się np. otwierana klapa tylna, która pozwala trawie szybciej opuszczać bęben koszący i nie stanowi ona wtedy tak dużego obciążenia dla silnika.

Do wykaszania nieużytków, ściernisk czy łąk wystarczająca będzie kosiarka bijakowa lekka. Natomiast do ścinania wysokich chwastów czy usuwania krzewów i niewielkich drzewek, konieczne będzie zastosowanie sprzętu średniego, a nawet ciężkiego. Głównym zastosowaniem kosiarki bijakowej u wielu użytkowników jest usuwanie niedojadów na koniec sezonu pastwiskowego - robota lekka, teren w miarę równy i trawiasty, bez krzaków, kamieni itp.

Moc silnika ciągnika i szerokość robocza

Należy pamiętać, że kosiarki bijakowe to dość mocożerne maszyny. Obciążają one w dość dużym stopniu silnik ciągnika, co powoduje, że źle dobrana maszyna może przyczynić się w dłuższej perspektywie do szybszego zużycia tegoż silnika. Szerokość roboczą najbardziej determinuje oczywiście moc samego silnika, ale nie może to być jedyne kryterium oceny. Tym, o czym nie można zapomnieć, jest też kompatybilność ze sprzętem, do którego kosiarka bijakowa ma być podłączana. W zależności m.in. od swojej wagi, będzie ona wymagała innej minimalnej mocy silnika.

Wielu użytkowników zastanawia się nad szerokością roboczą, np. czy ciągnik C-330 daje radę z szerokością 155 cm, co bywa uznawane za "naciągane". Jeżeli masz zamiar używać mulczera z nożami Y, to spokojnie 155 czy 165 cm "ciągnik typu Ciapek" (C-330) uciągnie. Mulczery czy bijaki mają to do siebie, że aby materiał był dobrze rozdrobniony, trzeba się wlec i "pałować do odcinki" silnik, jeśli jest tylko jeden bieg niezależny WOM-u. Przy drugim biegu WOM-u (1000 obr.) nie trzeba "pałować", ale mamy do dyspozycji mniejszy moment. Jeżeli ma kosić łąki, a nie tereny "buszowate" z krzaczorami i kamieniami, to obciążenie będzie mniejsze.

Pytanie o szerokość roboczą kosiarki do C-360 również jest częste. Między 160 cm a 180 cm. Producenci twierdzą, że 180 cm jest lepsza, bo ciągnik nie gniecie nieskoszonej trawy. Z kolei słychać opinie, że przy 180 cm i gęstej trawie C-360 będzie miała bardzo ciężko na wałku i trzeba będzie pełzać. Ważną informacją jest, że w przypadku maszyn do C-330 czy C-60, musi mieć przełożenie 1:2 (mniej więcej), a przy ciągnikach posiadających WOM 1000 obr. mają 1:1 - na to trzeba zwrócić uwagę.

Wał koszący i bijaki

Sercem kosiarki bijakowej jest wał koszący i jego noże. Przy zakupie należy zwrócić szczególną uwagę na średnicę tego wału oraz masę samej kosiarki. Te dwa elementy mówią o tym, z jakich materiałów jest wykonana maszyna i do jakiego typu prac się nadaje. Noże są różne. W tanich kosiarkach noże są często kiepskiej jakości, ze słabego stopu. Takie noże zdecydowanie częściej się zużywają niż noże wysokiej jakości. Nóż (bijak) jest częścią eksploatacyjną. Częsta ich wymiana bardzo podwyższa koszty eksploatacji maszyny.

Z racji na to, że wiele terenów to nieużytki, gdzie jest dużo kamieni w ziemi i nierówności, użytkownicy skłaniają się ku ciężkim młotkom. Jest to dobry wybór dla ciągników takich jak C-360, ponieważ ciężkie młotki lepiej radzą sobie z twardszymi przeszkodami i trudniejszą roślinnością.

Opcje dodatkowe i stosunek kosztów do eksploatacji

Każdy model kosiarki posiada sporą liczbę opcji dodatkowych, które zawsze należy przemyśleć. Indywidualne, specyficzne warunki pracy lub długość tej pracy mogą wymagać np. konieczności zastosowania chłodnicy oleju, która chronić będzie maszynę przed przegrzaniem. Opcje dodatkowe są podyktowane doświadczeniem producenta i klientów. Zawsze należy pamiętać, że najtańsza maszyna w zakupie nigdy nie oznacza najtańszej eksploatacji.

Kwestia hydraulicznego przesuwu jest również istotna. Czy warto do niego dopłacać? Czy to realnie rozwiązuje problem gniecenia trawy przy mniejszej szerokości kosiarki (np. 160 cm)? Doświadczenia bywają różne; jeden z użytkowników zauważył, że przy zakupie kosiarki do Kuboty L5040 z bocznym przesuwem, funkcja ta nie była używana i nie okazała się potrzebna, pomimo że kosiarka kosiła dobrze/bardzo dobrze.

Przegląd rekomendowanych modeli kosiarek bijakowych

Szukając sprzętu fabrycznie nowego, ale taniego z uwagi na niewielkie zastosowanie, wielu przegląda oferty relatywnie tanich kosiarek bijakowych typu Stark, Fagros, GEO EFG, których opinie są bardzo różne. Wiadomo, tymi tanimi nie skosisz nawet połowy z tego, co droższymi, ale na kilka hektarów posłużą ładnych parę lat bez naprawy.

Kosiarki do mniejszych powierzchni i lekkich zastosowań

• 4Farmer EF 95: Kosiarka renomowanego producenta, wyposażona w noże typu Y (18×2). Szerokość koszenia wynosi 95 cm, waga 135 kg, a wydajność 0,35 ha/h. Maksymalna dopuszczalna prędkość sprzętu to 10 km/h.
• 4Farmer EF 115: Kosiarka tej samej marki. Posiada większą szerokość koszenia - 115 cm. Jej waga to 1545 kg, a wydajność około 0,5 ha/h. Maksymalna prędkość transportowa tego sprzętu to również 10 km/h.

Kosiarki do dużych obszarów i użytku profesjonalnego

• 4Farmer AG 200: Dwustronna kosiarka bijakowa z przesuwem hydraulicznym. Jej szerokość robocza to aż 195 cm. Ze względu na znacznie większą wagę, wymaga znacznie większej mocy silnika - minimalna to 100 KM.
• 4Farmer AG 180: Podobny model do poprzedniego, co oznacza, że również może być mocowana na przód, jak i tył ciągnika. Jej szerokość robocza wynosi jednak 178 cm, a minimalna wymagana moc ciągnika to 80 KM.
• SaMasz MIDO 160: Propozycja z górnej półki. Choć oczywiście C-360 spokojnie poradzi sobie z PIKO i NANO, to w serii MIDO są maszyny w sam raz, by wykorzystać potencjał 50 KM. MIDO160 jest optymalnym wyborem, gdyż im wyższe i gęściej porośnięte są nieużytki, tym większe będzie obciążenie. Szerokość transportowa tej kosiarki to 1,9 m, liczba noży to 20 sztuk, do tego 2 rzędy po 3 przeciwnoże. Napęd realizowany jest jednostronną przekładnią pasową o 4 pasach, średnica rotora to 133 mm, a kosiarka oferuje 400 mm przesuwu bocznego. Sprzęgło jest wbudowane w przekładnię, a kosiarka jest typu tylno-czołowego. Cena to około 24 tys. zł netto, a za przesuw boczny trzeba dopłacić od 3,5 do 4,5 tys. zł.

  Jeden z użytkowników serwisuje kosiarkę Mamut 300 z Samaszu, oceniając ją jako sprzęt twardy, ale przy intensywnym użytkowaniu (około 400ha/rok) wymaga średnio 2x do roku wymiany łożysk na wale głównym i 3x na kopiującym, pomimo intensywnego smarowania. Nawet Fendt 140 koni potrafi stanąć przy kilka lat niekoszonej łące i dużej trawie (kosząc na młotkach typu T).

• Orkan KTKS/C PUMA 160-180: Orkan to młoda firma, która kładzie nacisk na ciągłe ulepszanie produktów, szczególnie w zakresie wykaszania nieużytków i frezowania. W grę wchodzą modele 160 i 180 serii KTKS/C. Można by też pokusić się o model 200, którego zapotrzebowanie na moc oscyluje w granicy 55 KM. Niskie wymagania mocy Orkana wynikają z dużej komory wewnętrznej oraz możliwości uchylenia tylnej klapy, co znacząco zmniejsza obciążenie silnika. W przypadku uchylonej klapy, trudno mówić o dobrym mulczowaniu materiału, ale gdy warunki stają się trudne, jest to deska ratunku dla niedomagającego ciągnika. Kosiarka bazuje na włoskiej przekładni CMR, posiada 5 pasów napędowych, rotor o średnicy 160 mm, bijaki ułożone w spirali, co również odciąża silnik. W przypadku KTKS/C 160 mamy 14 młotków, w modelu 180 są dwa więcej (lub 42/48 noży). Opcjonalny przesuw boczny to około 400 mm, zaś masa kosiarek to odpowiednio 596 i 624 kg. Kosiarka z racji tylnej klapy, która może być opcjonalnie hydrauliczna, jest kosiarką typowo tylną. Modele 160-180 kosztują odpowiednio 12,6 i 13,2 tys. zł.
• FPM Agromehanika RM160: Propozycja z Serbii. Maszyna jest przedstawicielem wersji wyłącznie tylnej, o znacznie prostszej konstrukcji, choć posiada przeciwnoże. Producent podkreśla, że konstrukcja jest naprawdę odporna. Wariant 1,6 m waży aż 700 kg, a rotor ma aż 194 mm średnicy. Na nim są 32 noże typu Y w standardzie, choć naturalnie można założyć także młotki o różnej budowie i masie. W standardzie znajdziemy regulowane skokowo ślizgi oraz wał. Kosiarki FPM również mają uchylną tylną klapę.
• Agrostar AM175: Polska firma oferuje model AM175 o nietypowej szerokości 172 cm, co pozwoli wyjść poza 1,6 m, jednocześnie nie przeciążając ciągnika C-360. Jest to kosiarka z gatunku prostych maszyn, bez dodatków, a zatem dla wszystkich tych, którzy oczekują możliwie najniższych kosztów konserwacji i eksploatacji. Rotor ma 108 mm średnicy i osadzono na nim 26 młotków 0,8 kg lub 52 noże typu Y. Maszyna jest typu tylnego, bez uchylnej klapy, ma za to hydrauliczny przesuw. Masa kosiarki to niecałe 400 kg. Jeżeli ktoś szukałby kosiarki z klapą, to taki element posiada Agrostar AM175D. Zwykła AM175 zaczyna się od 7 a kończy na 9,5 tys. zł, natomiast AM175D startuje od 8 tys. zł.
• Remet FMS-160: Kosiarka w przystępnej cenie, którą można kupić już za 6699 zł. Jest to kosiarka lekka, ważąca zaledwie 250 kg, posiada 28 młotków lub 56 noży na wałku o średnicy 108 mm. Szerokość koszenia wynosi 160 cm, zaś zapotrzebowanie na moc to, jak podaje producent, od 20 do 50 KM. Maszyna jest reklamowana jako idealna do C-330, choć szerokością bardziej przystaje do C-360. W praktyce, z "trzydziestką" sprawdzi się lepiej w bardzo wysokiej trawie niż mulczując niskie zarośla; tutaj raczej lepiej będzie ją zestawić z C-360.
• Geograss EFGC 220M: Czy do C-360 można podpiąć kosiarkę bijakową o szerokości roboczej wynoszącej 2 metry? Według firmy Geograss nawet 2,2 m. Tyle bowiem wynosi szerokość robocza w kosiarce EFGC 220M tej firmy. W dodatku maszyna jest w cenie około 13-14 tys. zł brutto, choć to raczej prosta maszyna bez smaczków takich jak przesuw, choć posiada otwieraną pokrywę z tyłu. Zapotrzebowanie tej maszyny na moc to 50 KM, do napędu użyto 4 pasów, zaś jej masa to 404 kg. Przekładnia kątowa ma wbudowane sprzęgło, a w standardzie oferuje 36 młotków 0,7 kg. Nie jest to może propozycja topowa lub na bardzo trudne warunki, ale w wielu mniej ambitnych zadaniach może się sprawdzić.
• Mikann AGFK160: Ciekawa propozycja z oferty firmy Japan Trak. Kosiarka w cenie 16 tys. zł brutto, ale znacznie bardziej funkcjonalna niż wszystkie poprzednie, bo posiadająca wysięgnik. Według deklaracji producenta do napędu wystarczy 50 KM, lecz producent zaznacza, że ciągnik powinien mieć "odpowiednią masę", przez co należy rozumieć, że warto jest ciągnik dociążyć i uważać przy maksymalnym wysięgu. Wysięg wynosi do 60 cm od tylnego zaczepu. Masa maszyny to 625 kg. Maszyna ma klasyczną budowę prostej kosiarki z 4 pasami napędowymi, ale jest też otwierana klapa.

Niestety, na rynku można spotkać również sprzęt niskiej jakości, gdzie "pierwszy wał urwał się po 1 godzinie pracy". Jeden z użytkowników opisuje taką kosiarkę, gdzie obudowa była z cienkiej blachy, powłoka lakiernicza poza wnętrzem (gdzie mulczuje się trawa) bez uwag, ale blaszki ochronne były cienkie i wyginały się. Największym problemem okazał się wał roboczy - za duże szczeliny między nim a obudową z łożyskami powodowały zawijanie się trawy, blokowanie wału, co stwarzało niebezpieczeństwo pożaru. Łożyska były chińskie. Taka kosiarka nie jest warta zakupu. Dlatego tak ważne jest, aby dokładnie analizować produkt przed zakupem i brać pod uwagę nie tylko cenę, ale przede wszystkim jakość komponentów.

Porady dotyczące utrzymania i bezpieczeństwa kosiarki bijakowej

Aby żywotność kosiarki bijakowej była jak najdłuższa, ważne jest nie tylko to, żeby wybrać tę odpowiednią, ale również, żeby dobrze ją użytkować. Konieczne jest regularne sprawdzanie i smarowanie ruchomych części, a także kontrola i wymiana ostrzy. Przy samej pracy z tego typu sprzętem, koniecznie trzeba pamiętać też o zachowaniu zasad bezpieczeństwa. Operator powinien stosować właściwe środki ochrony osobistej, a przed samym uruchomieniem kosiarki upewnić się, czy jest ona w pełni sprawna.

Najczęściej zadawane pytania

• Na co warto zwrócić uwagę przy zakupie takiego sprzętu?

  Szukając odpowiedniej kosiarki bijakowej, należy uwzględnić wielkość i rodzaj terenu, który ma kosić, a także rodzaj porastającej go roślinności. Jeśli chodzi o parametry techniczne, najważniejszymi będą moc, wydajność i szerokość koszenia, a także kompatybilność urządzenia z innym sprzętem.

• Kiedy warto zainwestować w kosiarkę bijakową?

  Główną funkcją kosiarek tego typu jest koszenie trawy, chwastów, a nawet krzewów i niewielkich drzewek w miejscach, w których nie ma możliwości wykonania tego za pomocą tradycyjnej kosiarki. To najlepszy wybór, jeśli chodzi o sprzęt, który ma być wielozadaniowy.

• Na jakich terenach sprawdzi się kosiarka bijakowa?

  Sprzęt ten pozwala kosić pastwiska, pola, młodniki, skarpy czy też pobocza dróg. Należy jednak pamiętać o tym, aby dobrać moc i wydajność urządzenia do warunków terenowych, na jakich ma być użytkowany. W moim przypadku kosiarka bijakowa to jedno z potrzebniejszych maszyn. Służy mi do wykaszania dróg dojazdowych, miedz, rowów. Koszę też te fragmenty łąk, które były ugorami - w ten sposób uzyskuję uszlachetnienie rosnącej tam trawy.

tags: #kosiarka #bijakowa #ranking