Wybór odpowiedniej kosiarki to kluczowa decyzja dla każdego właściciela ogrodu, niezależnie od jego rozmiaru. Rynek oferuje szeroką gamę urządzeń, od prostych kosiarek ręcznych po zaawansowane roboty koszące i mocne kosiarki spalinowe. Coraz częściej pojawia się pytanie o jakość produktów pochodzących z Chin, zwłaszcza w kontekście tańszych modeli dostępnych na rynku.
Rodzaje kosiarek do trawy
Kosiarka to niezbędny sprzęt nawet dla posiadających niewielki, przydomowy trawnik. Zabieg koszenia, obok podlewania i regularnego nawożenia, sprawi, że nasz ogród będzie zadbany, a domownicy z przyjemnością będą spędzać wolny czas na zielonej trawce.
Kosiarki ręczne
Kosiarki ręczne to rozwiązanie najprostsze, dedykowane posiadaczom niewielkich trawników i silnych rąk. W kosiarce tego typu napęd przenoszony jest z kół podporowych, a sam proces koszenia wykonywany jest skokami. Aby przebiegł on poprawnie, użytkownik musi gwałtownie wyprostować ręce, odpychając kosiarkę od siebie - w tej fazie następuje cięcie. Następnie urządzenie powinno być wycofane, by ponownie wprowadzić je w ruch poprzez wypchnięcie przed siebie. Proces ten przypomina ręczne cięcie sekatorem, dlatego kosiarka ręczna szczególnie dobrze sprawdza się przy trawnikach dywanowych typu angielskiego.
Przed zakupem warto sprawdzić opory toczenia, gdyż przy niektórych modelach w proces przycinania trawy trzeba włożyć naprawdę sporo energii. Chociaż kosiarka tego typu nie posiada głośnego silnika spalinowego czy elektrycznego, to jednak ciężko nazwać ją bezgłośną. Ostrza tnące wymagają regularnego ostrzenia i konserwacji. W niektórych modelach przewidziano kosz zbierający na ściętą trawę, jeżeli jednak zakupione przez nas urządzenie go nie posiada, trawę musimy zagrabić ręcznie, przy użyciu odkurzacza… lub po prostu pozostawić. Problemem mogą być też obrzeża trawnika, które mogą wymagać strzyżenia sekatorem. Za wyborem kosiarek ręcznych przemawia ekonomia, prostota użycia i niekłopotliwe składowanie. Natomiast ceny niektórych modeli mogą być całkiem wysokie w stosunku do kosiarek elektrycznych lub spalinowych.
Przykładowe modele kosiarek ręcznych:
- Gardena 330 (wysokość cięcia 42mm), zalecana do trawników do 150 mkw. Podoba się możliwość składania, co jest istotne przy braku garażu czy altany.
- Husqvarna HiCut 64 wydaje się najbardziej solidna i ma większy rozstaw cięcia bo 40 cm i większą regulację wysokości cięcia. Jest 2-krotnie droższa od Gardena 330, kosztuje 529 zł + 140 zł kosz.
- HECHT 5030 - najtańsza opcja, wymiar roboczy to zaledwie 30 cm, maksymalna wysokość cięcia 36mm, kosz w zestawie, całość za 199 zł. Brak składanej rączki.
Kosiarki elektryczne
Kosiarki zasilane energią elektryczną świetnie sprawdzają się do codziennej pracy w ogrodzie, natomiast nie są najwygodniejsze dla posiadaczy bardzo dużych trawników. Tradycyjnie kosiarki elektryczne zasilane są przy pomocy długiego kabla, który musimy naturalnie podłączyć do źródła zasilania oraz uważać, by nie uszkodzić przewodu. Jednak z uwagi na wygodę użytkownika i rozwój technologii akumulatorów mamy obecnie na rynku coraz większy wybór kosiarek zasilanych baterią lub baterią i energią z gniazdka (hybryda). Na jednym naładowaniu kosiarka może pracować kilkadziesiąt minut, po czym akumulator wymaga kilku lub nawet kilkunastogodzinnego ładowania.
W większości kosiarek elektrycznych zamontowany jest nóż rotacyjny z pionową osią obrotu, ale są też modele z bębnowym przyrządem tnącym. Całość zasila silnik o mocy 700-1600 W, a mechanizm zamknięty jest w obudowie z tworzyw sztucznych. Koła mogą być łożyskowane na plastikowych tulejach (tańsze i mniej trwałe rozwiązanie) lub na łożyskach kulkowych. Niezależnie od zastosowanego mechanizmu, możemy wyregulować wysokość cięcia. Zwróćmy też uwagę na szerokość cięcia - im większa, tym szybciej skosimy trawnik. Ale uwaga - duża szerokość cięcia na małych powierzchniach może być raczej wadą, niż zaletą. Przyjrzyjmy się też kołom - jeżeli są duże i solidne, kosiarka będzie się lepiej prowadzić po nierównych i trudnych podłożach.
Żmudnej pracy zaoszczędzimy sobie, jeżeli wybierzemy kosiarkę z koszem służącym do magazynowania skoszonej trawy. Bardziej zaawansowane modele wyposażone są w system mulczujący, który rozdrabnia i rozrzuca trawę będącą jednocześnie nawozem. Wiedząc, jak duży trawnik mamy do skoszenia, dobierzmy model kosiarki z odpowiednio długim kablem. Do średniej wielkości ogrodu sensowną długością powinno być 35 m. Jeżeli przewód będzie zbyt krótki, zmuszeni będziemy zastosować przedłużacz. Musimy wtedy bezwzględnie zadbać, by połączenie kabla z przedłużaczem było suche - o dostanie się wilgoci jest nietrudno przy podlewaniu ogrodu lub niespodziewanym deszczu.
Mało komu przyszłoby do głowy, by sprawdzić kolor kabla zasilającego, jednak jego kolor decyduje o bezpieczeństwie pracy - nie możemy dopuścić do jego przecięcia lub choćby uszkodzenia. Jest to szczególnie istotne, gdy na trawniku znajduje się wiele „przeszkód”, jak kwiaty, drzewa, elementy małej architektury czy… inni użytkownicy zielonej trawki. Kabel wtedy ma tendencje do plątania się, a wtedy nietrudno o jego uszkodzenie. Jednym z najczęściej pojawiających się pytań jest to o moc kosiarki. Im mocniejszy silnik, tym efektywniejsza będzie praca urządzenia, jednak wiąże się to ze zużyciem prądu. W kosiarkach o szerokości koszenia 33 cm silnik powinien mieć moc minimum 1000 W, dla 39 cm jest to około 1300-1500 W, dla 40-43 cm - 1600 W, a dla urządzeń o szerokości koszenia 46 cm - 1800 W. Dla tych, którzy chcą w koszenie włożyć jak najmniej wysiłku, poleca się kosiarki z napędem na koła. Ich cena jest jednak wyższa, a system sprawdza się dobrze jedynie w ogrodach, w których nie trzeba dużo manewrować.
Elektryczne kosiarki samojezdne (roboty koszące)
Zasada działania tych urządzeń jest bardzo podobna do robotów sprzątających (np. Romba) - w przeciwieństwie do nich pracują na otwartej przestrzeni, a zamiast silnika zasysającego powietrze wyposażone są w mechanizm tnący. Robot koszący musi mieć zapewnioną stację dokującą (ładowania), do której będzie powracał po skończonej pracy, wyznaczonej harmonogramem lub zainicjowanej przez użytkownika. Dzięki specjalnym wyznacznikom robot będzie ciął tylko we wskazanych przez nas miejscach, zaś szereg czujników ma za zadanie uchronić go przed uszkodzeniem lub spowodowaniem straty w ogrodzie.
Roboty wykazują się cichą pracą, a dzięki harmonogramowi pracy można je użytkować w momencie, gdy nikogo nie ma w domu - proces koszenia jest więc całkowicie nieuciążliwy. Oczywistym jest fakt, że robot tnący nie ma możliwości zbierania trawy do kosza - rozdrobniona pozostaje na ziemi, spełniając funkcję nawozu. Niektóre roboty koszące wyposażone są w blokadę PIN jako ochronę przed kradzieżą. Przy kupnie zwróćmy uwagę, do jakiej powierzchni przeznaczono dany robot, ile czasu może pracować na pełnym naładowaniu i jak długo trwa ładowanie. Do trudniejszych terenów polecamy modele z większymi, „terenowymi” kółkami. Zainteresujmy się również sposobem ustalania ścieżki koszenia przez urządzenie. Czy jest ona losowa? A może urządzenie jest w stanie rozpoznać teren i swoje położenie na nim, co zwiększa efektywność koszenia i sprawia, że urządzenie nie jeździ bez sensu w kilku miejscach? Niestety robot koszący pozostaje drogim urządzeniem. Dostępne modele kosztują kilka lub nawet kilkanaście tysięcy złotych.
Kosiarki spalinowe
Kosiarki spalinowe są najodpowiedniejszym narzędziem do koszenia dużych połaci trawy. Ich sercem jest najczęściej czterosuwowy silnik chłodzony powietrzem, zapewniający 3,5-6 KM mocy. Silnik czterosuwowy napędzany jest benzyną bezołowiową 95 z dodatkiem, rzadziej występujący dwusuwowy - benzyną wymieszaną z olejem. Wyróżniamy kosiarki spalinowe rotacyjne i cylindryczne.
- Kosiarka rotacyjna działa na zasadzie szybko obracającego się ostrza. Jest ono bardzo efektywne, sprawdza się w nierównym terenie, zaś przy stępieniu łatwo jest je wyjąć i naostrzyć bądź wymienić na nowe. Kosiarki rotacyjne są najczęściej występującym rozwiązaniem.
- Kosiarka cylindryczna porusza się dzięki walcom albo walcom wyposażonym w kółka. Do poziomego wału zostały zamocowane odpowiednie noże, które w szybkim tempie obracają się, a następnie błyskawicznie ścinają trawę umieszczoną pomiędzy nimi a nożem, który na stałe został umieszczony na dole. Kosiarki cylindryczne gorzej radzą sobie z wysoką trawą, zwłaszcza mokrą, zapewniają jednak bardzo dużą precyzję cięcia.
Kosiarka spalinowa jest droższa w eksploatacji niż elektryczna, a uruchomienie silnika, zwłaszcza przy niższych temperaturach, bywa kłopotliwe. Na ratunek przychodzi tu system startu elektrycznego - urządzenie uruchomimy jednym przyciskiem zamiast tradycyjnym szarpakiem. Jeżeli mamy do skoszenia naprawdę dużą powierzchnię, wybierzmy model z napędem na koła lub… traktorek ogrodowy. Najcichsze kosiarki z silnikiem spalinowym emitują hałas o natężeniu 94 dB.
Aspekty wyboru kosiarki
Wybierając kosiarkę, warto kierować się logiką: stawiać na produkt wysokiej jakości bez zbędnych bajerów, które mogą skomplikować konstrukcję i zwiększyć jej awaryjność. Ważne jest, aby sprzęt był adekwatny do powierzchni i charakterystyki trawnika.
Wielkość trawnika a rodzaj kosiarki
Dla trawnika o powierzchni około 90 mkw, w formie prostokąta, z roślinami na skraju (tuje, cisy) i docelową wysokością trawy 3-4 cm, odpowiednie mogą być zarówno kosiarki ręczne, jak i elektryczne. Ważne jest, aby kosiarka była łatwa w manewrowaniu i składana, szczególnie w przypadku braku miejsca do przechowywania.
Silnik i napęd
Użytkownicy często rekomendują kosiarki z silnikami Honda lub Briggs & Stratton (B&S), ze względu na ich niezawodność i trwałość. Wiele dyskusji dotyczy mocy silnika i obecności napędu. Choć napęd może ułatwić pracę na większych obszarach, w tańszych modelach, zwłaszcza tych „chińskich”, bywa on problematyczny. Brak regulacji obrotów silnika i jałowego biegu to częste wady, które mogą utrudniać użytkowanie, szczególnie w wysokiej trawie.
Marcin Gortat kosi z Briggs & Stratton - Zobacz jakie to proste!
Mulczowanie i zbieranie trawy
System mulczowania, który rozdrabnia i rozrzuca trawę, pełniącą funkcję nawozu, jest coraz bardziej pożądany. Jednakże, jak zauważają doświadczeni użytkownicy, mulczowanie sprawdza się głównie przy regularnym i częstym koszeniu. W przypadku rzadkiego koszenia, kiedy trawa jest wysoka, pozostawienie jej na trawniku może prowadzić do powstawania „wypalonych placków” lub gnicia. W takich sytuacjach grabienie i usuwanie trawy jest bardziej efektywne. Można również rozważyć palenie zeschniętej trawy po upewnieniu się co do lokalnych przepisów.
Opinie o kosiarkach chińskich (NAC)
Użytkownicy forum często dyskutują na temat kosiarki NAC X510VHY z silnikiem T OVH 675, która kosztuje do 1300 zł. Opinie są podzielone; niektórzy odradzają zakup ze względu na problemy z silnikiem i napędem, wskazując na trudności w serwisie oraz dostępności części zamiennych. Użytkownicy zauważają, że napęd jest słaby, a kosz szybko się zatyka. Często brakuje możliwości regulacji obrotów silnika i jałowego biegu, co utrudnia pracę w trudniejszych warunkach.
Inny użytkownik opisał swoje doświadczenia z kosiarką NAC podobną do X510VHY: kosztowała podobnie, służyła dzielnie około 5-6 lat, kosząc trawnik co tydzień, a do tego sad. Jednak napęd padł po 2 latach, a naprawa kosztowała 500-600 zł, więc zrezygnował z niej. Ogólnie produkty NAC są często określane jako "dalekowschodnie badziewie" przez niektórych serwisantów i użytkowników.
Alternatywy i polecane marki
Wielu użytkowników sugeruje wybór kosiarki z silnikiem Briggs & Stratton, który jest bardziej niezawodny. Pojawiają się także pytania o inne marki, takie jak Makita i HortMasz, które oferują lepszą jakość w podobnym przedziale cenowym. Kosiarki czeskiej firmy Hecht również są wymieniane jako godne uwagi. Jeden z użytkowników zakupił kosiarkę HortMasz model JL 50Z BSA z nożem 51 cm za 1380 zł, pomimo że jest "niby polska, ale w Chinach ulepiona".
Dla dużych powierzchni (700m2 i więcej) polecana jest kosiarka spalinowa. Stare, solidne modele, takie jak te z silnikiem Tecumseh, potrafiły służyć przez wiele lat, nawet w trudnych warunkach. Dla bardzo dużych działek (pół hektara) wielu użytkowników rozważa zakup traktorka do koszenia trawy.
Traktorki ogrodowe i kosa spalinowa
Traktorki ogrodowe to rozwiązanie dla właścicieli rozległych terenów. Dla prac specjalistycznych, takich jak koszenie nieużytków, obrzeży dróg czy rozdrabnianie gałęzi, kosiarka bijakowa lub kosa spalinowa (z ostrzem, nie żyłką) okazuje się niezastąpiona. Kosa spalinowa jest też dobrym rozwiązaniem do rzadko koszonej, wysokiej trawy.