Utrzymanie stawów, jezior i rzek w dobrym stanie wymaga regularnej pielęgnacji, a jednym z największych wyzwań jest kontrola nadmiernej roślinności wodnej. Niezależnie od tego, czy są to wodorosty jeziorne, stawowe czy rzeczne, wodorosty, glony czy rośliny inwazyjne, mogą one łatwo zabić radość z wody, utrudniając pływanie, pływanie łódką i negatywnie wpływając na środowisko dla ryb.
Wyzwania Związane z Roślinnością Wodną w Stawach
Pielęgnacja Stawów Rybnych
Stawy rybne wymagają wielu zabiegów pielęgnacyjnych. Przede wszystkim nie można dopuścić do ich wypłycania i nadmiernego zarastania roślinnością wodną. Najbardziej podatne na zarastanie i wypłycanie są stawy małe i płytkie. Dotyczy to w zasadzie tylko ziemnych stawów karpiowych, ponieważ stawy pstrągowe są zazwyczaj betonowymi rynnami. Częstą przyczyną zarastania stawów roślinnością wodną jest ich wadliwe wykonanie. Podczas budowy stawu należy zwrócić szczególną uwagę na wyrównanie dna. Późniejsze niwelowanie nierówności wiąże się z wysokimi kosztami, tj. ponownym wprowadzeniem sprzętu ciężkiego do zbiornika.
Rodzaje i Znaczenie Roślinności Wodnej
W rybactwie najważniejsze znaczenie ma podział roślinności na: twardą, czyli wynurzoną, i miękką - zanurzoną. Poważny problem stanowi roślinność twarda, zwłaszcza rośliny naczyniowe, takie jak: trzciny, pałki, manny, oczerety, jeżogłówki, tataraki, turzyce.
Zalety i Wady Roślinności w Stawach
Występowanie roślinności twardej w stawach ma nie tylko wady, ale też i zalety. O zaletach częściej mówią jednak biolodzy niż rybacy. Zdaniem biologów utrzymywanie odpowiedniej ilości roślin w stawie wpływa korzystnie na wydajność ryb. Zdaniem rybaków nie należy oczekiwać jednak dużego wzrostu tej wydajności (zazwyczaj jest on najwyżej kilkuprocentowy). Prawdą jest, że utrzymywanie roślinności jest wskazane dla prawidłowego przebiegu tarła i rozwoju narybku, ale w warunkach naturalnych. W nowoczesnych gospodarstwach rybackich tarło przeprowadza się sztucznie, a wylęg odchowany jest w podchowalnikach, dzięki czemu zwiększa się ilość zapłodnionych jaj i przeżywalność narybku.
Roślinność wynurzona daje schronienie ptakom i innym zwierzętom. Cieszyć to może ekologów, ale dla rybaków jest poważnym problemem. Jeśli na stawie występują gniazda czapli szarej i kormoranów, nie można ich usunąć. Ptaki te są chronione, a mogą być roznosicielami pasożytów i chorób ryb. Straty zjedzonych przez nie ryb bywają ogromne, zwłaszcza przez kormorany.
Warto wiedzieć: Ryby fitofilne przeprowadzają tarło wśród roślin wodnych i do nich przyklejają ikrę. Należą do nich głównie ryby karpiowate, takie jak: karp, lin i płoć.
Metody Zwalczania Roślinności Wodnej
Cięcie czy Trucie?
Rybacy zmuszeni są do usuwania roślinności rosnącej w stawach, zwłaszcza tej utrudniającej do nich dostęp, ale też przy mnichach spustowych, w miejscach karmienia ryb i wprowadzania nawozów oraz przy doprowadzalniku wody. Na szczęście z pomocą przyszła technika, przez co koszenie roślin nie jest już żmudną pracą.
Herbicydy
W zwalczaniu roślinności stosowane są też herbicydy, chociaż mają uboczny skutek na środowisko, w którym hoduje się ryby. Herbicydy mogą być używane tylko wtedy, gdy woda zostanie spuszczona ze stawu. Jedynym godnym polecenia herbicydem (tj. takim, którego toksyczność jest minimalna) jest Roundup.
Metody Biologiczne
W zwalczaniu nadmiernej roślinności wodnej stosowane są też metody biologiczne, polegające m.in. na wprowadzeniu do stawu gatunków ryb typowo roślinożernych, np. amura. Nie są to jednak metody zadowalające. Ryby te bowiem, zamiast wyjadać roślinność porastającą stawy, żerują na łatwo dostępnym pokarmie dostarczanym przez rybaków.
Metody Mechaniczne - Koszenie
Zatem najskuteczniejsze okazują się metody mechaniczne, czyli koszenie.
Narzędzia do Mechanicznego Koszenia Stawów
Koszenie Ręczne
Roślinność stawową można kosić zarówno wtedy, kiedy stawy napełnione są wodą, jak i po jej spuszczeniu. W zależności od potrzeb zabieg ten przeprowadza się zwykle kilkakrotnie od maja do sierpnia. Skoszoną roślinność należy wyłowić na brzeg, ponieważ pozostawienie jej w wodzie powoduje zacienienie zbiornika, a to z kolei w gorących miesiącach letnich może wywołać przyduchę (brak tlenu w wodzie).
Kosa Żniwna
Wciąż niezastąpionym narzędziem stosowanym do usuwania roślinności wodnej jest kosa żniwna z drągiem stalowym lub drewnianym. Można nią z powodzeniem skosić roślinność na grobli i wokół stawu, ale też w wodzie. Najlepsza do koszenia roślinności wodnej jest kosa o przedłużonym drągu (do około 2-3 metrów).
Kosa Członowa (Rössinga)
Lepsza od kosy żniwnej jest kosa członowa (Rössinga). Zbudowana jest ona z sześciu do dwunastu ruchomych członów stalowych, które tworzą łańcuch. Na jego końcach znajdują się uchwyty z ciężarkami i linami, za które trzymają kosiarze. Kosą członową można o wiele szybciej niż tradycyjną usunąć roślinność znajdującą się w wodzie i na stromym zboczu. Nie ma konieczności wchodzenia do wody, ponieważ jedną z lin trzymają kosiarze znajdujący się na łodzi w stawie, a drugą - stojący na brzegu.
Podrzynacze
Do usuwania roślinności wodnej stosowane są też tzw. podrzynacze. Narzędzia te mają kształt trójkąta, którego dwa boki stanowią ostrza skierowane na zewnątrz. Koszenie przeprowadza się tak samo jak kosą członową. Jest też możliwość podłączenia silnika, co znacznie ułatwi pracę.
Koszenie Mechaniczne
Do usuwania roślinności w niewielkich gospodarstwach rybackich polecane są małe kosiarki spalinowe, kosy spalinowe i mikrociągniki.
Kosiarka Typu Amur
Najbardziej znaną kosiarką, umieszczaną na łódce, jest kosiarka typu Amur. Umożliwia ona ścinanie roślinności nawet na głębokości jednego metra pod wodą. Kosiarki te używane są w gospodarstwach rybackich od wielu lat.
Kosy Spalinowe (Wykaszarki)
Lepsze od tych kosiarek są jednak kosy spalinowe (wykaszarki). Są one lekkie i bardzo poręczne. Mają różną moc, przy czym minimalna zalecana to 2 KW. Obsługiwane są przez jedną osobę, która bez trudu poradzi sobie z wykoszeniem stawu w kilka godzin. Ich cena nie jest wysoka (około 2 tys. złotych), a zużycie paliwa niewielkie.
Kosę spalinową warto wyposażyć w tarczę tnącą do trawy lub tarczę typu trójząb, które przeznaczone są specjalnie do wykaszania twardej roślinności. Można także kosić rośliny w wodzie, ale tylko do odpowiedniej głębokości. Kosę należy wtedy „rozpędzić” do pełnych obrotów nad wodą, a następnie zanurzyć i skosić rośliny przy samym dnie. Trzeba wtedy uważać, by woda nie dostała się do silnika. Jednak liczne doświadczenia udowodniły, że kosa po wyschnięciu jest nadal sprawna do pracy.
Prezentacja kosy spalinowej ECHO SRM-3020TES
Kosiarki Bębnowe (Rotacyjne)
W gospodarstwach rybackich używa się często kosiarek bębnowych, zwanych też rotacyjnymi, w których elementem koszącym jest stalowy bęben z trzema nożykami, a ścięta roślinność układana jest w pokos.
Mikrociągniki z Kosiarką Listwową
Najlepsze są jednak mikrociągniki z kosiarką listwową. Można je przewozić na samochodzie z naczepą na duże odległości i wykorzystać w miejscu docelowym. Prosta obsługa, a także duża wydajność to główne zalety mikrociągników. Wyposażone są one we własny, wielostopniowy napęd do przodu i do tyłu, dzięki czemu mogą poruszać się na grobli i dnie stawowym (oczywiście po jego osuszeniu). Na dnie stawu z łatwością ścinają wysuszone trzciny. Jedynie na powierzchniach skośnych są trudne w prowadzeniu. Cena mikrociągnika bez dodatkowego wyposażenia waha się od trzech do nawet dziesięciu tysięcy złotych.
Specjalistyczne Kosiarki Zintegrowane
Kosiarki Zintegrowane w Łodziach Koszących
Zintegrowane kosiarki w łodziach koszących są specjalnie opracowane do skutecznego usuwania roślin ze skarp i nasypów, jak również z profili przepływu wody. Dzięki przemyślanej konstrukcji, te łodzie są w stanie poradzić sobie z różnorodną roślinnością wodną - od trudnych do usunięcia roślin ukorzenionych po rośliny pływające, takie jak rzęsa wodna czy hiacynt wodny. Tną chwasty do siedmiu stóp głębokości (z opcjonalnym przedłużaczem), co pozwala czerpać radość z pływania i pływania łódką, zachowując jednocześnie dobre środowisko dla ryb. Jest trwały, objęty dwuletnią gwarancją i będzie służył latami. Wiele z pierwszych modeli, jakie kiedykolwiek zbudowano, jest nadal w użyciu, ponad dwie dekady później. Ta maszyna do cięcia chwastów ułatwia zwalczanie chwastów jeziornych (powszechnie określanych jako glony lub wodorosty) atakujących nabrzeże za przystępną cenę. Kołnierz ograniczający głębokość dostosowuje się do różnych głębokości, od 0 do 3 stóp. Głębokość cięcia: do 3 stóp (+/-) poniżej powierzchni wody (regulowana).
Wysoka Jakość i Niezawodność
Łodzie koszące Conver wyróżniają się zastosowaniem wysokiej jakości komponentów, co sprawia, że są one niezawodne w każdych warunkach. Ich wytrzymałość i trwałość gwarantują, że maszyny te będą służyć przez długie lata, nawet przy intensywnym użytkowaniu.
Wszechstronność Zastosowań
Nieograniczone możliwości łodzi koszących pozwalają na wykonanie różnorodnych zadań związanych z utrzymaniem dróg wodnych.