Kosiarki konne stanowiły przez dziesięciolecia nieodłączny element krajobrazu polskiego rolnictwa, zanim zostały wyparte przez maszyny napędzane silnikami spalinowymi. Jednym z przykładów takiej maszyny jest kosiarka konna KZK-1.4, wyprodukowana w 1963 roku w fabryce w Skarżysku.
Historia żniwiarek i kosiarek
Pierwsze prymitywne żniwiarki były znane już w Galii w I wieku, a ich opis znaleźć można u Pliniusza Starszego i Palladiusa. Były to dwukołowe wozy wyposażone z przodu w grzebień, który służył do zrywania kłosów pszenicy lub jęczmienia, kierując je do specjalnej skrzyni. Wóz ten był pchany od tyłu przez parę wołów. Podobne konstrukcje były używane jeszcze w XIX wieku.
Pod koniec XVIII wieku szkocki wynalazca J. Bell skonstruował żniwiarkę, którą można uznać za prekursora współczesnych maszyn. Jednak za twórcę żniwiarek w szerszym tego słowa znaczeniu uchodzi P. Bell.
Pierwsza amerykańska żniwiarka ciągnięta przez konie została skonstruowana w 1831 roku przez Cyrusa McCormicka. Jej elementem koszącym była kosiarka listwowa, a skoszony materiał odkładał się na stole za kosiarką. Początkowo urobek ze stołu zgarniała osoba idąca obok maszyny, jednak w miarę rozwoju produkcji mechanizm ten udoskonalano, wyposażając maszynę w nagarniacze przechylające zboże na stół, a później w mechanizm zgarniający materiał ze stołu. Zarówno kosiarka, jak i nagarniacze były napędzane od koła jezdnego. W 1839 roku w Anglii skonstruowano żniwiarkę ciągniętą przez konie, która była wyposażona w stół do odbierania zboża, nóż i motowidło poruszane kołem napędowym. Do formowania zboża w tzw. wiązki (garście) dodano wtedy robotnika z grabiami.
W 1852 roku McCormick opatentował pierwszą żniwiarkę z automatycznym zgarniaczem obrotowym, wyposażonym w cztery grabie osadzone na osi pionowej. Wynalazek żniwiarki, a następnie snopowiązałki, zastąpił tradycyjne ręczne narzędzia, takie jak kosa i sierp, znacząco przyspieszając prace żniwne.
Charakterystyka kosiarki konnej KZK-1.4
Model KZK-1.4 to prawotnąca kosiarka przeznaczona do zaprzęgu dwóch koni. Była to pierwsza wersja tego modelu, charakteryzująca się stalowymi kołami, co jest obecnie rzadkością, ponieważ późniejsze modele KZK-i miały już koła ogumione.
Dane techniczne i gabaryty
- Wydajność: 0,5 hektara na godzinę
- Średnia wysokość koszenia: 53 mm
- Obsługa: 1 osoba (2 osoby przy koszeniu zboża)
- Szerokość koszenia: 140 cm
- Gabaryty:
- Długość (z dyszlem): 450 cm
- Szerokość: 135 cm
- Wysokość: 170 cm
- Waga: 250 kg
Wyposażenie dodatkowe
Model KZK-1.4 mógł być doposażony w szereg akcesoriów, które zwiększały jego funkcjonalność. W skład wyposażenia dodatkowego wchodziły:
- Pomost do zboża
- Grabie
- Siodło dla pracownika
- Pedał do podnoszenia i opuszczania pomostu
- Rozdzielacz zewnętrzny
- Koło zbożowe
Dzięki wymienionemu wyposażeniu KZK-1.4 była zmodernizowaną wersją kosiarki K-1.4.
Wartość kolekcjonerska
Egzemplarze polskich kosiarek konnych KZK-1.4 na stalowych kołach są obecnie rzadkością na rynku. Z tego powodu są cennymi obiektami dla kolekcjonerów i pasjonatów dawnego sprzętu rolniczego. Niska cena zakupu, zbliżona do wartości złomu, może stanowić dobrą inwestycję, z możliwością późniejszej odsprzedaży bez straty, a nawet z zyskiem.