Kopcenie świecy w kosiarce do trawy to częsty problem, który może wskazywać na szereg usterek - od drobnych, wymagających prostych regulacji, po poważne awarie silnika. Niezależnie od przyczyny, zaniedbanie tego objawu może prowadzić do spadku wydajności maszyny, zwiększonego zużycia paliwa, a nawet trwałego uszkodzenia silnika.

Zrozumienie problemu: Olej na świecy zapłonowej
Świeca zapłonowa jest kluczowym elementem układu zapłonowego, odpowiedzialnym za wytworzenie iskry inicjującej spalanie mieszanki paliwowo-powietrznej w cylindrze. Kiedy na świecy pojawia się olej, jej zdolność do generowania silnej iskry zostaje ograniczona. Może to prowadzić do nierównej pracy silnika, trudności z uruchomieniem, zwiększonego zużycia paliwa, a w skrajnych przypadkach - do całkowitego unieruchomienia maszyny.
Główne przyczyny oleju na świecy
Istnieje kilka podstawowych przyczyn, dla których olej może dostawać się na świece zapłonowe w kosiarce:
- Zużyte uszczelniacze zaworowe: Zawory, które otwierają i zamykają dopływ paliwa i wylot spalin, posiadają gumowe uszczelniacze. Z biegiem czasu, zwłaszcza w starszych kosiarkach (np. ponad 15 lat), uszczelniacze te mogą stwardnieć lub ulec zniszczeniu, umożliwiając ściekanie oleju z głowicy po trzonkach zaworów bezpośrednio do komory spalania, a stamtąd na świece.
- Zużyte pierścienie tłokowe: Tłok w cylindrze jest wyposażony w pierścienie, które odpowiadają za zgarnianie oleju ze ścianek cylindra i uszczelnianie komory spalania. Zużycie pierścieni, utrata ich sprężystości lub wyrobienie rowków w tłoku może sprawić, że olej będzie miał swobodną drogę do góry, dostając się na świece. Objawy to również zwiększone zużycie oleju i spadek kompresji.
- Problemy z głowicą cylindrów: Pęknięcia lub odkształcenia głowicy, często spowodowane przegrzaniem silnika, mogą pozwolić na przedostawanie się oleju z kanałów olejowych do komory spalania. W takich przypadkach mogą również występować inne objawy, takie jak ubytek płynu chłodniczego (jeśli silnik posiada układ chłodzenia cieczą), bąbelki w zbiorniczku wyrównawczym czy kawowa piana na korku wlewu oleju (mieszanka oleju z płynem).
- Zbyt bogata mieszanka paliwowa: Jeśli silnik nie dymi, a świeca jest mocno zakopcona, problemem może być zbyt bogata mieszanka paliwowa. Może to być spowodowane zatkanym filtrem powietrza, który zwiększa opory przepływu powietrza, wzbogacając mieszankę.
- Niewłaściwa świeca zapłonowa: Świeca o źle dobranej charakterystyce cieplnej (niewłaściwa ciepłota) może nie wypalać się prawidłowo, co sprzyja osadzaniu się sadzy i nagarów. Właściwa ciepłota świecy zapobiega temu zjawisku i powoduje jej "samooczyszczenie". Użytkownik wspomina o świecy Iskra Fe65ps Super, zaleca się sprawdzenie, czy jest to odpowiedni typ dla danego modelu kosiarki.
Kopcenie kosiarki i wyrzucanie oleju przez wydech
Jeśli kosiarka zaczyna kopcić (tak jak po przechyleniu na bok, ale nie była przechylana) i wyrzuca olej przez wydech, a świeca jest mokra, może to wskazywać na poważniejszy problem. Jedną z możliwych przyczyn jest przedostanie się oleju do tłumika, co może nastąpić np. podczas nieprawidłowego przechylania kosiarki w celu czyszczenia noża. W takim przypadku olej wypala się w tłumiku, powodując intensywne dymienie i wyrzucanie resztek oleju. Jeden z użytkowników rozwiązał ten problem przez rozebranie silnika, poskładanie go na nowych uszczelkach i stwierdzenie, że najprawdopodobniej olej dostał się do tłumika.
Kosiarka spalinowa - nierówne obroty silnika
Diagnostyka problemu
Zanim przystąpisz do naprawy, kluczowa jest precyzyjna diagnostyka:
- Inspekcja świec zapłonowych: Wykręć świece i dokładnie je obejrzyj. Czysta świeca powinna mieć jasnobrązowy nalot na elektrodzie. Czarna i sucha świeca może wskazywać na problem z mieszanką paliwową. Jeśli świeca jest mokra i oblepiona olejem (na elektrodzie i izolatorze), problem leży wewnątrz silnika. Sprawdź również, czy olej nie pojawił się tylko na gwincie świecy z zewnątrz, co mogłoby świadczyć o wyciekach spod uszczelki pokrywy zaworów lub uszczelniaczy otworów na świece.
- Pomiar kompresji: Jest to bardzo ważna metoda. Wykręć wszystkie świece, włóż manometr do każdego cylindra i kręć rozrusznikiem. Jeśli ciśnienie w którymś cylindrze jest znacznie niższe niż w pozostałych i niższe od normy producenta, może to wskazywać na zużyte pierścienie tłokowe lub uszkodzone uszczelniacze zaworowe. Jeśli po wlaniu niewielkiej ilości oleju do cylindra i ponownym pomiarze kompresja wzrośnie, to najprawdopodobniej problem leży w pierścieniach.
- Sprawdzenie filtra powietrza: Zatkany filtr powietrza zwiększa opory przepływu i przez to wzbogaca mieszankę, co może prowadzić do okopcenia świecy. Należy go starannie wyczyścić lub wymienić na nowy.
- Rodzaj oleju: Upewnij się, że stosujesz olej dedykowany przez producenta. Do wielu silników kosiarek zaleca się olej SAE 30. Używanie oleju o nieodpowiedniej klasie SAE (np. mineralnego lub syntetycznego o innej lepkości) może prowadzić do problemów z nagarem i spalaniem oleju, nawet jeśli kosiarka go pobiera. Użytkownik z kosiarką Briggs 375 stosuje olej z Gastoramy, ale zaleca się użycie oleju SAE 30. Inny użytkownik zmienił olej na ORLEN OIL TRAWOL 30.
- Regulator obrotów: Zlokalizuj regulator obrotów (łopatka odpychana powietrzem z wentylatora) pod obudową rozrusznika. Powinien działać lekko, bez oporów. Jeśli ruchy są "tępe", może to świadczyć o zapieczeniu na śrubie mocującej. Wyczyść ją lub użyj WD-40. Niesprawne działanie regulatora może wpływać na skład mieszanki pod obciążeniem.
- Układ ssania: Sprawdź, czy układ ssania jest prawidłowo zamontowany i czy nie ma w nim uszkodzeń mechanicznych. Problemy z ssaniem mogą prowadzić do nierównomiernych obrotów i problemów z uruchomieniem, co może skutkować złym spalaniem i okopceniem świecy. Upewnij się, że przepustnica od ssania otwiera się całkowicie.
- Gaźnik: Sprawdź gaźnik. Niedrożność gaźnika spowodowana zabrudzeniem lub osadami może prowadzić do problemów z uruchomieniem silnika oraz spadku jego mocy, co wpływa na prawidłowe spalanie. Wyczyść gaźnik. Jeśli paliwo ucieka uszczelkami gaźnika (szczególnie po przechyleniu kosiarki), to uszczelki wymagają wymiany.

Metody naprawy
Wymiana i konserwacja elementów
- Wymiana uszczelniaczy zaworowych: Jest to czynność, którą można przeprowadzić bez zdejmowania głowicy, ale wymaga specjalistycznych narzędzi do ściśnięcia sprężyn zaworowych. Zalecana dla osób z doświadczeniem w mechanice silnikowej.
- Wymiana pierścieni tłokowych: To poważniejsza interwencja, wymagająca rozbierania silnika, pomiaru luzów w cylindrach i ewentualnie szlifowania cylindrów. W większości przypadków jest to zadanie dla profesjonalnego serwisu.
- Naprawa lub wymiana głowicy cylindrów: W przypadku pęknięcia lub odkształcenia głowicy, konieczne jest jej zdjęcie, sprawdzenie szczelności, planowanie lub wymiana. To również zadanie dla specjalistów.
- Czyszczenie/wymiana filtra powietrza: Regularne czyszczenie lub wymiana filtra powietrza jest prostą czynnością konserwacyjną, która może znacząco poprawić skład mieszanki paliwowej.
- Wymiana świecy zapłonowej: Jeśli świeca jest zużyta lub nieodpowiednia, wymień ją na nową, dedykowaną do danego modelu kosiarki. Sprawdź instrukcję obsługi lub katalog producenta pod kątem odpowiedniej charakterystyki cieplnej i przerwy elektrod. Przerwa elektrod powinna być ustawiona zgodnie z zaleceniami producenta (np. 0,7 mm-0,8 mm).
- Czyszczenie gaźnika: Demontaż i dokładne wyczyszczenie gaźnika (również przy użyciu specjalnych środków) może przywrócić jego pełną funkcjonalność. Po czyszczeniu należy go odpowiednio wyregulować. Jeśli uszczelki gaźnika są uszkodzone i ucieka przez nie paliwo, należy je wymienić.
- Właściwy olej silnikowy: Zawsze używaj oleju dedykowanego przez producenta kosiarki, o odpowiedniej klasie SAE (np. SAE 30). Regularnie sprawdzaj poziom oleju i uzupełniaj go.
Kosiarka spalinowa - nierówne obroty silnika
Dodatkowe problemy i ich rozwiązania
- Zatkane żeberka chłodzące: Brudne żeberka chłodzące w silniku zmniejszają efektywność odprowadzania ciepła, prowadząc do przegrzewania. Regularnie czyść je sprężonym powietrzem lub miękką szczotką.
- Tępy nóż kosiarki: Może się wydawać nieoczywiste, ale tępy nóż wymaga od silnika większego wysiłku, co może prowadzić do spadku mocy i przeciążenia. Regularnie ostrz lub wymieniaj nóż.
- Problemy z cięgnem hamulca silnika: Odczepienie lub uszkodzenie cięgna hamulca może uniemożliwić uruchomienie kosiarki. Sprawdź jego stan i mocowanie, w razie potrzeby wymień.
- Kosiarka nie chce się wyłączyć: Może to wskazywać na wadę łącznika mocującego cięgno hamulca silnika lub uszkodzony hamulec. Naprawa lub wymiana tych elementów jest kluczowa dla bezpieczeństwa.
Kosiarka Mtd 48 PO z silnikiem Thorx 35 OHV i gaźnikiem Ruixing 127 również doświadcza problemów z okopcaniem świecy. Użytkownik podjął kroki takie jak wymiana oleju na ORLEN OIL TRAWOL 30, wyczyszczenie gaźnika, wymiana świecy na Iskrę z przerwą 0,7 mm. Mimo to, po kilku minutach pracy, kosiarka dymi na czarno, a świeca jest w sadzy. Zwrócono uwagę na możliwość zbyt niskich obrotów silnika i to, że przy normalnej pracy kosiarki spory udział w mieszance ma układ wolnych obrotów, który może być zbyt bogato ustawiony. Po wymianie świecy na Championa z podwyższoną ciepłotą problem się powtórzył, co wskazuje na gaźnik jako główną przyczynę, szczególnie, że paliwo ucieka uszczelkami gaźnika. To potwierdza potrzebę dokładnej inspekcji i naprawy gaźnika.