Problem przegrzewania się przekładni kątowej w kosiarkach dyskowych, zwłaszcza w nowych lub intensywnie eksploatowanych maszynach, jest często zgłaszany przez użytkowników. Chociaż pewne nagrzewanie jest zjawiskiem naturalnym podczas pracy urządzeń mechanicznych, nadmierne temperatury, prowadzące do parzenia, wydobywania się dymu, a nawet awarii, wskazują na istnienie problemu wymagającego diagnozy i rozwiązania. Niniejszy artykuł przedstawia główne przyczyny przegrzewania się przekładni w kosiarkach dyskowych i sugeruje możliwe metody zaradcze.
Objawy i początkowe obserwacje
Użytkownicy często zauważają, że przekładnia kątowa w kosiarce nagrzewa się, stając się bardzo gorąca od góry po kilkunastu lub kilkudziesięciu minutach koszenia, tak że ledwo można ją dotknąć, a czasem unosi się nawet dymek. Zjawisko to jest szczególnie widoczne podczas koszenia mokrej lub wysokiej trawy. Początkowo można myśleć, że to trawa paruje, ale okazuje się, że źródłem ciepła jest właśnie przekładnia kątowa.
Przypadki z życia wzięte
- W jednej z chińskich kos 430 zaobserwowano, że na początku koszenia odczuwalny jest brak mocy i szybkie zatrzymywanie się głowicy, a problem znika w miarę rozgrzewania się smaru.
- W nowej kosie marki Demon, użytkownik zauważył, że głowica ma pewien opór, nie kręci się swobodnie, co odróżnia ją od starszych modeli, np. 20-letniej kosy Stihla, gdzie głowica kręci się z łatwością.
- Znajomy opowiadał o przypadku, gdzie w nowym ciągniku grzała się skrzynia, a po kilku wymianach oleju i docieraniu kół zębatych problem ustąpił.
Możliwe przyczyny przegrzewania się przekładni
Przegrzewanie się przekładni w kosiarce dyskowej może wynikać z kilku czynników, często związanych z jakością podzespołów, smarowaniem lub obciążeniem.
1. Problemy ze smarowaniem
Zbyt gęsty smar
Zastosowany smar w przekładni kątowej może być zbyt gęsty. Lepkość smaru stawia opór, zabierając moc silnika i przekształcając ją w ciepło. Może to prowadzić do odczuwalnego braku mocy na początku koszenia i szybkiego zatrzymywania się głowicy. W miarę rozgrzewania się smaru problem zazwyczaj znika, ale intensywne nagrzewanie jest niepożądane. Smar faktycznie może wydawać się gęsty na wygląd.
Producenci kos spalinowych, smarów oraz serwisy niewiele mówią o zaleceniach dotyczących typu smaru do przekładni oraz do wałka. Można nawet powiedzieć, że dostępne na rynku informacje są często owiane tajemnicą. Przykładowo, smar Oregona, który wygląda jak smar MoS2 - czarny jak grafitowy i bardzo rzadki - potrafi wyciekać przez gumowe osłony przeciwpyłowe łożysk przekładni. W starszych kosach przekładnia pracowała cicho i lekko, a przy zamontowanej tarczy wybieg trwał z dobre 20 sekund. W innej kosie, kupionej ze złomu, był jeszcze oryginalny niebieski smar, użyty także na wałku.
Ze smarowaniem przekładni kosy jest podobnie jak z elektronarzędziami. Przekładnia może grzać się z dwóch powodów: albo jest za dużo smaru, albo smar jest za gęsty (zbyt wysoka liczba NLGI lub zbyt wysoka gęstość oleju bazowego) - albo oba powody naraz. Zdarza się, że w przekładni smar jest gęsty jak miód i znajduje się wszędzie, tylko nie na powierzchniach tarcia.
Niewystarczająca ilość smaru
Nawet jeśli smar jest widoczny przy śrubce do wlewu, nie oznacza to, że jest go wystarczająco w całej przekładni. Brak odpowiedniego smarowania kluczowych elementów prowadzi do zwiększonego tarcia i nagrzewania.
2. Problemy z komponentami mechanicznymi
Łożyska
Inna możliwość to użycie łożysk z luzem normalnym w zabudowie z dużymi wciskami. Niewłaściwe dopasowanie łożysk może prowadzić do zwiększonego tarcia i generowania ciepła. W tanich kosach nisko budżetowych często stosuje się podzespoły o niższej jakości.
Niewłaściwy montaż
Może się zdarzyć, że coś zostało zbyt ciasno poskładane w fabryce. W przypadku nowych urządzeń, zwłaszcza tych niższej klasy, błędy montażowe nie są rzadkością.
Docieranie urządzenia
W przypadku nowej kosiarki, która pracuje pierwszy dzień (np. po zużyciu 2 zbiorników paliwa), pewne nagrzewanie może być związane z docieraniem się elementów. Niemniej jednak, dymienie i parzenie są objawami, które wykraczają poza normalny zakres docierania.
3. Jakość urządzenia i części
Współczesne „chińczyki” są często produkowane w coraz gorszej jakości, a każdy producent stosuje inne rozwiązania, aby części nie były kompatybilne. W instrukcjach zazwyczaj jest napisane, aby smarować raz do roku lub co 30 godzin pracy.
Jak jest Zbudowany Napęd w kosiarce? Rozbieram 6 różnych przekładni napędowych na tym filmie :)
Rozwiązania i zalecenia
1. Wymiana smaru
Aby usunąć fabryczny gęsty smar, konieczny jest demontaż przekładni. Można kupić markowy smar renomowanego producenta kos (np. Stihl Superlub FS), który ma barwę brązową niemal czarną i charakterystyczny zapach. Alternatywnie, można użyć zastępczo smaru przemysłowego do przekładni szybkoobrotowych. Ważne jest, aby wybrać smar o odpowiedniej gęstości (np. z niższą liczbą NLGI lub niższą gęstością oleju bazowego).
2. Kontrola łożysk i montażu
Warto sprawdzić, czy wałek jest prawidłowo przesmarowany pod tulejki prowadzące. Jeśli to możliwe, należy również zweryfikować, czy łożyska są odpowiednio dopasowane i zamontowane.
3. Smarowanie przekładni
W nowszych modelach producent daje kalamitkę, co eliminuje konieczność odkręcania czegokolwiek, ale wymaga posiadania smarownicy. W starszych modelach smarowanie polegało na odkręceniu śrubki i wciśnięciu smaru. Należy uważać, aby nie uszkodzić mosiężnych kalamitek, które potrafią się złamać. Niektóre chińskie przekładnie mają zamontowany Simmerring chroniący przed wyciekiem smaru w stronę głowicy żyłkowej. Stihl w tańszych modelach stosuje przekładnie bezobsługowe bez śrubki do uzupełniania smaru, co jednak generuje potrzebę kupowania dedykowanego smaru w tubach.
Użytkownicy smarują od lat zwykłym towotem 3-4 razy w sezonie i nic się nie dzieje. Nagrzewać jak najbardziej się może, ale temperatura nie powinna przekraczać 50-60 stopni Celsjusza po kilku godzinach koszenia.
4. Olej do mieszanki paliwowej
Jeśli chodzi o olej do mieszanki paliwowej, olej Stihla 2t jest dobrym wyborem i można go używać dalej. Wielu użytkowników stosuje go od lat do podkaszarek i kos spalinowych, bez problemów z odpalaniem i pracą silnika.
5. Gwarancja
Jeśli problem przegrzewania jest ekstremalny (parzenie, dymienie), najlepiej oddać urządzenie na naprawę gwarancyjną. Nagrzewanie przekładni jest normalne, ale nie w takim stopniu. Niestety, proces gwarancyjny bywa czasochłonny.
6. Profilaktyka i kontrola
Regularna kontrola i konserwacja są kluczowe. Nie należy oceniać temperatury silnika tylko na podstawie organoleptycznego pomiaru temperatury zewnętrznej części jego obudowy. Zmysł dotyku to niedoskonała metoda pomiaru. Należy zwrócić uwagę na podwyższoną temperaturę zewnętrznej części silnika i zastosować właściwe metody pomiarowe, aby znaleźć obszary o podwyższonej temperaturze w uzwojeniu silnika. Upewnij się, że silnik posiada właściwe zabezpieczenia, takie jak termostaty i bezpieczniki przeciążeniowe.