Niezawodne użytkowanie przez lata to ważny atrybut każdego sprzętu rolniczego. W dzisiejszych czasach rolnicy stawiają coraz większe wymagania maszynom, szczególnie w procesie produkcji pasz objętościowych, który jest skomplikowany i czasochłonny. Każda zaoszczędzona minuta na łące jest na wagę złota, co wymusza na producentach konstruowanie maszyn coraz bardziej wydajnych i niezawodnych. Ważne są również czystość zbioru i jakość cięcia na zróżnicowanych terenach. Wśród szerokiej gamy dostępnych kosiarek dyskowych, modele o szerokości roboczej przekraczającej 3 metry cieszą się rosnącą popularnością ze względu na zwiększone wymagania dotyczące wydajności.
Kluczowe rozwiązania techniczne w kosiarkach dyskowych
Zanim przejdziemy do szczegółowego omówienia konkretnych modeli, warto poruszyć kwestię zawieszenia maszyny, ponieważ to ono w dużej mierze decyduje o jej finalnej cenie i właściwościach, szczególnie w sposobie i skuteczności kopiowania terenu.
Typy zawieszenia listwy tnącej
Producenci oferują kosiarki z zawieszeniem bocznym i centralnym.
- W przypadku kosiarek z zawieszeniem bocznym oś zawieszenia listwy znajduje się z boku. Prostota tego rozwiązania powoduje, że są one tańsze, jednak ich wadą jest duża amplituda wahań krańców listwy, co prowadzi do różnic w wysokości cięcia - tym większych, im szersza jest kosiarka.
- Kosiarki z zawieszeniem centralnym są droższe i cięższe, ale oferują wiele zalet. Zespół tnący jest połączony z ramą w jego środkowej części na wahliwym ramieniu. Dzięki temu masa zespołu tnącego jest lepiej rozłożona, a zakres wahań końców listwy tnącej na nierównościach jest mniejszy. Centralne zawieszenie umożliwia kosiarce swobodne poruszanie się na boki, co poprawia kopiowanie terenu i zapobiega uszkodzeniom darni.
W najprostszych wariantach kosiarek z centralnym zawieszeniem można spotkać jednosprężynowe odciążenie maszyny. Bardziej zaawansowane są układy wielosprężynowe oraz z odciążnikami pneumatyczno-hydraulicznymi, które umożliwiają dokładną regulację docisku listwy w zależności od rodzaju podłoża. Zawieszenie centralne jest doskonałym wyborem na bardziej nierównych użytkach, zróżnicowanych uprawach i przy większych szerokościach roboczych.
Kondycjonery - rola i typy
Niemal każdy producent oferuje do swoich kosiarek kondycjonery, zwane również spulchniaczami pokosu. Ich zadaniem jest przyspieszenie procesu suszenia zielonki. Rozróżniamy dwa główne typy:
- Kondycjonery walcowe: Sprawdzają się podczas koszenia lucerny i koniczyny, ponieważ zapobiegają stratom w postaci opadających delikatnych liści.
- Kondycjonery palcowe: Są odpowiednie dla pozostałych roślin, gwarantując dobre spulchnienie zielonki.
Modele kosiarek Krone o szerokości roboczej około 3,2 m
Firma Krone, jako renomowany niemiecki producent maszyn rolniczych, oferuje kilka modeli kosiarek dyskowych o szerokości roboczej oscylującej wokół 3,2 metra, które charakteryzują się różnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi.
Krone ActiveMow R 320
Model ActiveMow R 320 to reprezentant kosiarek z bocznym zawieszeniem listwy tnącej. Standardowo wyposażony jest w trzy regulowane w czterech pozycjach sprężyny odciążające. Opcjonalnie producent udostępnia wariant z odciążeniem pneumatyczno-hydraulicznym, co pozwala na lepsze dopasowanie do warunków terenowych. Kosiarki ActiveMow wyposażane są w system SafeCut, który zapobiega uszkodzeniom dysków i przekładni. W przypadku przeciążenia dochodzi do ścięcia rurkowych kołków mocujących na wale napędowym, a obracający się nadal wałek podnosi tarczę tnącą, dzięki czemu znajduje się ona powyżej torów ruchu sąsiadujących tarcz i unika uszkodzenia.
Krone EasyCut R 320
Reprezentantką kosiarek z zawieszeniem centralnym w portfolio Krone jest model EasyCut R 320. Wyposażony jest w zawieszenie DuoGrip, gdzie listwa tnąca jest zawieszona na końcu ramienia wysięgnika za pomocą sworznia ułożyskowanego w kulistym gnieździe. W środku ciężkości znajdują się cięgna tworzące mechanizm równoległoboku, których zadaniem, oprócz prowadzenia zespołu koszącego, jest przejmowanie sił bocznych, co zapewnia doskonałe kopiowanie terenu i stabilność. Producent do kosiarek udostępnia również różnorodne opcje i akcesoria, które zwiększają funkcjonalność i wydajność maszyny.
Doświadczenia użytkowników z kosiarkami Krone
Niezawodność sprzętu rolniczego jest kluczowa dla efektywności gospodarstwa. Przykładem długotrwałego i bezproblemowego użytkowania kosiarki Krone jest doświadczenie Mateusza Landowskiego z Obrowa w województwie kujawsko-pomorskim, który wraz z ojcem prowadzi 80-hektarowe gospodarstwo z bydłem mlecznym i opasami (w sumie 30 krów). W ramach platformy NBOR (Narodowy Bank Ocen Rolniczych), Landowski ocenił dwie swoje kosiarki, dostarczając cenne spostrzeżenia.
Przypadek Mateusza Landowskiego: Krone AM 283 CV
Kosiarkę Krone AM 283 CV (ze spulchniaczem pokosu) Landowscy sprowadzili w 2008 roku z Niemiec; wyprodukowano ją w 1994 roku. Mimo że od kilku lat w gospodarstwie pracuje nowsza kosiarka, to wysłużony model Krone nadal kosi najwięcej łąk. 24-letnia kosiarka Krone AM 283 CV o szerokości 2,8 m ma 7 dysków i palcowy spulchniacz pokosu, który nieco zwiększa masę maszyny.
Długotrwałe użytkowanie i serwisowanie
Od zakupu w 2008 roku maszyna nieprzerwanie pracuje w gospodarstwie, a co najważniejsze, nie wymagała remontu zaraz po zakupie. Z czasem wymieniono łożyska na każdym dysku. Rolnicy obawiali się odkręcać kilkunastoletnie śruby, ale wymiana zużytych elementów przebiegła bezproblemowo, zajmując około 10 minut na jeden dysk. Rocznie koszone jest od 75 do 90 ha mieszanek traw i lucerny. Do wymiany nożyków rolnicy używają polskich zamienników marki Waryński, które są tańsze od oryginalnych, a ich jakość jest zadowalająca. Fartuch osłaniający strefę roboczą kosiarki jest oryginalny, a jego stan, jak na 24 lata, jest dobry. Od początku użytkowania kosiarka nie miała poważnych usterek; wymiany wymagały jedynie łożyska spulchniacza pokosów.
Współpraca z ciągnikiem i funkcjonalność
Zazwyczaj z kosiarką Krone współpracuje ciągnik Belarus 1025. Zapotrzebowanie kosiarki na moc to 90 KM, a masa wynosi około 860 kg, co jest optymalne dla możliwości tego ciągnika. Młody rolnik podkreśla, że słabym punktem modelu jest obracalna wieżyczka, pochodząca z mniejszych serii kosiarek, którą musieli wzmocnić. Składanie kosiarki przebiega bardzo sprawnie - wystarczy pociągnąć jeden sznurek, by odblokować mechanizm. Niestety, po złożeniu do pozycji transportowej trudno zamknąć zatrzask zabezpieczający.
Praca spulchniacza pokosów została wysoko oceniona. Urządzenie łamie sztywne źdźbła trawy, co zapobiega przebijaniu folii przez twarde łodygi podczas owijania bel sianokiszonki. Spulchniacz można regulować na kilka sposobów: w skrzyni przekładniowej można wybrać jedną z dwóch prędkości obrotowych kondycjonera (600 lub 900 obr./min), a sam kondycjoner może być ustawiony w czterech pozycjach względem belki kosiarki, co wpływa na intensywność jego pracy. Wałek spulchniacza ma palce typu V. Do zmiany szerokości formowanego pokosu służą specjalne kierownice, których ustawienie można zmieniać po odkręceniu śrub. Szerokość pokosu może być regulowana między 1,2-2,4 m. Rolnicy wzmacniali wieżyczkę, na której zawieszono listwę, ponieważ nieostrożna jazda spowodowała pęknięcie zawieszenia kosiarki.
Ocena funkcjonalności na platformie NBOR
Mateusz Landowski ocenił swoją kosiarkę Krone w ankiecie na stronie www.nbor.pl - platformie rozwijanej przez pracowników Instytutu Inżynierii Biosystemów UP w Poznaniu. Oceniono funkcjonalność pod kątem łatwości zawieszania, regulacji wysokości koszenia, rozkładania i składania, kopiowania terenu, formowania pokosu, wymiany noży itd. Uśrednione wyniki ocen kosiarki Krone wystawionych przez Landowskiego wyniosły 4,22. Jest to dobra ocena, która świadczy o ogólnej satysfakcji z użytkowania maszyny, pomimo pewnych drobnych niedociągnięć, które rolnik rozwiązał we własnym zakresie.
Przegląd innych producentów kosiarek o zbliżonej szerokości roboczej
Na rynku dostępne są liczne modele kosiarek dyskowych o szerokości roboczej około 3,2 m, oferujące różnorodne rozwiązania techniczne i poziomy zaawansowania:
- Kverneland: Oferuje modele takie jak 2632M (zawieszenie boczne, 645 kg, od 55 KM, koszenie zboczy do 35 st.) oraz 2832M i 2532MH (zawieszenie centralne, zabezpieczenie Break-Back non-stop).
- Vicon: Modele Extra 232 (zawieszenie boczne) i Extra 332 (zawieszenie tylne), wyróżniające się trójkątnymi, trzyostrzowymi dyskami tnącymi.
- Pöttinger: Modele Novadisc (zawieszenie boczne, lekkie, mechaniczne zabezpieczenie) oraz bardziej zaawansowane Novacat (centralne zawieszenie, hydrauliczne ramię dolnego cięgna, opcjonalne hydrauliczne zabezpieczenie).
- Fella/Fendt: Model Ramos 3160 TLX (Fella) oraz Slicer 3160 TLX (Fendt), z centralnym zawieszeniem, napędem dysków tnących opartym na wałkach sześciokątnych i przekładniach kątowych, a także systemem zabezpieczenia przed przeciążeniami DriveGuard i SafetySwing.
- Unia: Model Alka CL, z centralnym zawieszeniem i hydropneumatyczną regulacją docisku listwy do podłoża, oraz automatycznym zabezpieczeniem najazdowym.
- SaMasz: Model Samba 320 (zawieszenie boczne, szerokość 3,2 m, bezstopniowa regulacja wysokości koszenia 4-6 cm, kopiowanie terenu +/- 30 st.). Oferuje także modele KDT i KC z zawieszeniem centralnym.
- Kuhn: Kosiarki GMD 3111 (szerokość 3,10 m, centralne zawieszenie), wyposażone w dwustopniowy system zabezpieczenia przed przeszkodami Lift Control i system Protecta Drive chroniący napędy dysków.
- New Holland: Oferuje kosiarki dyskowe z centralnym zawieszeniem (efekt przejęcia Kongskilde/JF Stoll), standardowo z mechanicznym zabezpieczeniem najazdowym (odchylenie o 25 st.), opcjonalnie z hydraulicznym systemem Vari Float regulowanym z kabiny.
Wybór odpowiedniej kosiarki dyskowej, takiej jak Krone 3200 (reprezentowanej przez modele EasyCut R 320 czy ActiveMow R 320), zależy od indywidualnych potrzeb gospodarstwa, warunków terenowych i preferencji dotyczących rozwiązań technicznych. Doświadczenia użytkowników, takich jak Mateusz Landowski, dostarczają praktycznych wskazówek, które mogą pomóc w podjęciu świadomej decyzji.