Kosiarki Dyskowe w Rolnictwie: Charakterystyka i Zastosowanie

Kosiarki dyskowe stanowią fundament nowoczesnej technologii koszenia w rolnictwie, łącząc efektywność z precyzją. Ich zaawansowana konstrukcja oraz wysoka efektywność sprawiają, że są niezastąpionym narzędziem dla rolników i hodowców. Choć wydają się proste, to jednak do ich budowy stosowana jest niezwykle wyrafinowana technologia. Kosiarki dyskowe to nowoczesne maszyny rolnicze, które odgrywają dziś kluczową rolę w procesie koszenia traw i roślin pastewnych.

Tematyczne zdjęcie kosiarki dyskowej pracującej na polu

Zalety Kosiarek Dyskowych

Kosiarki dyskowe to alternatywa dla modeli bębnowych, a ich największą zaletą w porównaniu do konkurentek jest lekka konstrukcja, która przekłada się na mniejsze koszty eksploatacji. Wyróżnia je również elastyczność pracy - dzięki regulacji wysokości cięcia można dostosować maszynę do indywidualnych potrzeb, z uwzględnieniem swobody użytkowania i warunków terenowych.

Kosiarki dyskowe mają dużą prędkość roboczą, wpływającą korzystnie na efektywność pracy. To świetnej jakości urządzenia, które sprawdzą się nawet w trudnych zadaniach. Trudno dziś sobie wyobrazić cięcia zielonek bez udziału kosiarek dyskowych. Dzięki swoim niezaprzeczalnym zaletom, jak perfekcja cięcia i niezawodność w pracy, niemal całkowicie wyparły swoje bębnowe poprzedniczki.

Budowa i Zasada Działania

Kosiarki dyskowe wyposażone są w zestaw szybko obracających się dysków, na których zamontowane są noże tnące. Każdy dysk wiruje w odwrotnym kierunku niż poprzedni i następny, co niweluje drgania całej listwy. Dzięki tym cechom kosiarki dyskowe stanowią niezastąpione narzędzie w gospodarstwach rolnych, zwiększając wydajność pracy i poprawiając jakość zbiorów.

Podstawowym zespołem każdej kosiarki dyskowej jest listwa tnąca. Zbudowana jest ona z dysków z nożykami oraz obudowy napędu, w którego wnętrzu, w kąpieli olejowej, znajduje się układ przeniesienia napędu na dyski. W zdecydowanej większości przypadków jest on dość podobny i składa się z kół zębatych, które kolejno przekazują sobie napęd. Mimo dużej ich liczby, zaletą tego rozwiązania jest prostota konstrukcji. Niestety, tak duża liczba elementów przekazujących sobie wzajemnie napęd powoduje dość duże straty energii.

Schemat budowy listwy tnącej kosiarki dyskowej

Innowacje w Napędzie Listwy Tnącej

Rozwiązanie, które zdaniem przedstawicieli firmy Lely w dużym stopniu eliminuje problem strat energii, możemy znaleźć w kosiarkach Splendimo. W maszynach tych zastosowano elastyczny wałek wzdłuż całej listwy. Na nim, w pobliżu osi obrotu dysków, osadzone są koła zębate, które przekazują napęd na dyski. Dzięki temu rozwiązaniu ograniczono do dwóch liczbę kół zębatych przekazujących napęd na każdy dysk, czyli o 1/3. Jeszcze lepszy efekt widać w ograniczeniu punktów przekazywania napędu - ich liczba zmniejszyła się trzykrotnie. To wszystko, zdaniem przedstawicieli firmy Lely, zaowocowało 15-20-procentowym zmniejszeniem zapotrzebowania na moc ciągnika, a tym samym zauważalną oszczędnością paliwa.

Belka kosząca PÖTTINGER przekonuje swoją płaską i wąską budową. Belka wysokości 4 cm zapewnia optymalny przepływ masy. Napęd TRI DRIVE to zespół napędu w belkach koszących Pöttinger. Napęd przez koła zębate jest prostoliniowy, a koła są zbliżonej wielkości. Zawsze trzy zęby w parach kół zębatych kosiarek dyskowych są aktywne. Oprócz tego, gdy dojdzie np. do uderzenia kamieniem, koła zębate są mniej obciążone. Specjalnie szlifowana górna warstwa kół zębatych zapewnia spokojną pracę.

Schemat działania napędu TRI DRIVE w belce koszącej Pöttinger

Noże Tnące i Ich Wymiana

Prawie wszyscy producenci stosują po 2 nożyki na każdym dysku. Wyjątkiem jest Vicon, który montuje po 3 nożyki i argumentuje to możliwością pracy z większą prędkością jazdy lub mniejszymi obrotami WOM. Niezależnie od liczby zastosowanych ostrzy ważna jest możliwość ich szybkiej wymiany. Niektórzy producenci, tak jak Vicon, żądają za to dodatkowej zapłaty, w standardzie oferując tradycyjne mocowanie za pomocą śrub. Większość firm wyposaża jednak swoje kosiarki w systemy szybkiej wymiany noży. System taki składa się zwykle z trzymaka, do odchylenia którego niezbędna jest specjalnie wyprofilowana dźwignia. W rozwiązaniu stosowanym przez SaMasz zmiana noża jest możliwa tylko wtedy, gdy dysk jest ustawiony prostopadle do listwy.

Zawieszenie i Amortyzacja Kosiarek Dyskowych

Jakość pracy kosiarki dyskowej zależy od listwy tnącej oraz jej zawieszenia i amortyzacji. Zminimalizowanie uszkodzeń darni i jednocześnie zmniejszenie zużycia płozy ślizgowej to cele, które przyświecają wszystkim producentom kosiarek.

Zawieszenie Boczne i Centralne

Najbardziej rozpowszechnione są kosiarki z zawieszeniem bocznym listwy tnącej, gdzie punkt zawieszenia będący jednocześnie osią ruchu listwy tnącej znajduje się z boku listwy. W podstawowych wersjach tych maszyn wykorzystywane jest proste odciążenie sprężynowe listwy, odpowiadające również za jej amortyzację. Rozwiązanie to nie zapewnia co prawda najwyższej jakości pracy na nierównych łąkach, ale jest przede wszystkim tanie i na wyrównanych użytkach zielonych może okazać się w zupełności wystarczające.

Nieco bardziej skomplikowanym rozwiązaniem jest centralne zawieszenie belki tnącej. Kosiarka dyskowa z centralnym zawieszeniem to propozycja dla osób szukających efektywnego sposobu na uzyskanie najwyższej czystości paszy. Centralny układ zawieszenia sprawia, że listwa swobodnie dostosowuje się do ukształtowania terenu. Nacisk zespołu tnącego na podłoże rozkłada się równo na całej szerokości zespołu tnącego.

W przypadku kosiarek czołowych wykorzystuje się ramę, pod którą zawieszona jest belka kosząca, dzięki czemu ta ostatnia nie jest pchana, a wleczona. W połączeniu z dużym skokiem listwy tnącej zapewnia to dobre kopiowanie terenu. Na uwrociach listwa tnąca zarówno w kosiarkach tylnych, jak i czołowych może być unoszona na wysokość kilkudziesięciu centymetrów za pomocą siłowników hydraulicznych. Eliminuje to konieczność używania podnośnika i przyspiesza manewr zawracania.

Hydropneumatyczne Systemy Odciążania

Największe możliwości regulacji ma hydropneumatyczny mechanizm odciążający, który można spotkać m.in. w kosiarkach Claasa oraz SaMasza. Odciążenie hydropneumatyczne w kosiarkach serii KT z SaMasza pozwala na precyzyjne dopasowanie nacisku listwy tnącej na darń w zależności od warunków polowych. Regulacja pozwala na ustawienie wartości nacisku od 70 kg w górę. Tak mały nacisk przydaje się np. przy koszeniu świeżo sianej łąki albo na terenach podmokłych. Gdy mamy do czynienia z suchymi warunkami i dobrze udarnioną trawą, nacisk można zwiększyć, co pozwala na uzyskanie dobrej jakości koszenia przy pracy z dużą prędkością. Regulacja siły nacisku belki tnącej na podłoże odbywa się z kabiny ciągnika za pomocą odpowiedniej dźwigni. Wartość działającej siły można obserwować na znajdującym się na kosiarce manometrze.

Automatyczną kontrolę siły nacisku zapewnia system Lift Control dostępny w kosiarkach Kuhna, którego podstawą również jest mechanizm hydropneumatyczny i w jego przypadku możliwa jest bezstopniowa regulacja siły nacisku belki tnącej na podłoże. Potrafi on jednak jeszcze więcej. System kontroluje siłę tarcia działającą na belkę tnącą i reaguje na jej zmiany, dostosowując siłę odciążającą. Dzięki systemowi zawieszenia LIFT-CONTROL, gdzie zamiast tradycyjnej sprężyny zastosowano akumulator azotowy, możliwe jest zmniejszenie ilości zanieczyszczeń w paszy z 4 do 2%. Ślizgająca się po powierzchni pola belka tnąca natrafia na opór.

Rodzaje i Konfiguracje Kosiarek Dyskowych

Nowoczesna kosiarka dyskowa jest dziś podstawową maszyną w gospodarstwie hodowlanym. Producenci oferują szeroki wybór modeli dostosowanych do różnorodnych potrzeb.

Kosiarki Przednie i Tylne

Kosiarki dyskowe czołowe to opcja dla właścicieli zarówno małych, jak i średnich gospodarstw. W połączeniu z tylną kosiarką dyskową SaMASZ lub ich zestawem, przednia tworzy wydajny zestaw dla wielopowierzchniowych gospodarstw rolnych. SaMasz XDF 301 SH to zaawansowana technologicznie, przednia zaczepiana kosiarka dyskowa, która zaprojektowana została z myślą o efektywnym koszeniu. Jest elementem zestawu GigaCut, który w połączeniu z tylnymi kosiarkami Samasz, takimi jak KDD 911 STH Isobus LS, osiąga szerokość roboczą 9,1 metra. Kluczową cechą modelu XDF 301 SH jest hydropneumatyczne zawieszenie kosiarki, które zapewnia doskonałe kopiowanie terenu, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia darni i zapewnia równomierne koszenie nawet na nierównych powierzchniach. Kosiarka ta automatycznie dostosowuje nacisk listwy tnącej na podłoże, poprawiając jakość cięcia i redukując zużycie maszyny. Kosiarka wyposażona jest w wysokiej klasy listwę tnącą PerfectCut z 7 dyskami.

SaMASZ oferuje kosiarki dyskowe tylne z zawieszeniem bocznym oraz centralnym. W ofercie występuje 5 różnych serii kosiarek tylno-bocznych o szerokości roboczej od 1,6 m do 3,9 m. Kosiarki tylne NOVACAT są dostępne w szerokościach roboczych: 2,62 m, 3,04 m, 3,46 m, 3,88 m, 4,3 m. Kosiarki te można wyposażyć, odpowiednio do swoich potrzeb: w tarcze pokosu lub spulchniacz. Natomiast NOVACAT V 10000 jest dostępna z kozłem zawieszenia dostosowanym do kosiarek przednich 3 m i 3,5 m szerokości.

Kosiarki Ciągnione i Wielkopowierzchniowe

Seria kosiarek ciągnionych to świetna alternatywa dla maszyn zawieszanych, dzięki możliwości pracy z mniejszymi ciągnikami. Centralny dyszel pozwala na pracę z prawej i z lewej strony ciągnika, dzięki temu operator może dopasować sposób pracy do własnych preferencji oraz kształtu pola. Kosiarka GMD 5251 TC z centralnym dyszlem to alternatywa dla kosiarki frontalnej i tylnej pracujących w zestawie. Ma mniejsze zapotrzebowanie mocy, więc może pracować z mniejszymi ciągnikami i nie wymaga inwestowania w przedni TUZ. Modele o szerokości roboczej 5,2 m dobrze sprawdzają się przy ciągnikach o mocy 120-130 KM. Skoszony materiał jest układany w pokosy o szerokości 4,4 m w celu przyspieszenia schnięcia. Ułatwia to wykonanie zabiegu przetrząsania.

Claas Disco 9300 to nowoczesna, wielkopowierzchniowa kosiarka dyskowa przeznaczona do wydajnego koszenia dużych areałów. Dzięki innowacyjnym rozwiązaniom technicznym zapewnia wysoką jakość cięcia, minimalizuje zużycie paliwa i optymalizuje obciążenie ciągnika. Oferta Claas obejmuje aż 15 potrójnych kombinacji modelowych o szerokościach roboczych od 8,30 do 10,70 m. Model Disco 9300 oferuje szerokość koszenia 9,10 m, co pozwala na szybkie i wydajne pokrycie dużych powierzchni, skracając czas pracy na polu.

Zdjęcie wielkopowierzchniowej kosiarki dyskowej Claas Disco 9300

Zestawy Kosiarek

Zestaw kosiarek dyskowych GigaCUT to innowacyjne rozwiązanie dla dużych farm w najbardziej wymagających warunkach. Został zaprojektowany z myślą o zapewnieniu precyzji, skuteczności i wygody podczas koszenia. Zestaw kosiarek GigaCUT składa się z głowicy tnącej, ramy nośnej i jednostki napędowej, które są montowane na traktorze lub maszynie wielofunkcyjnej. Umożliwia to użytkownikowi dostęp do trudnego terenu ze zboczami. Korzystanie z kosiarek GigaCUT niesie ze sobą wiele korzyści, takich jak skrócenie czasu pracy i obniżenie kosztów związanych z koszeniem terenów zielonych. Zapewnia również wygodę, ponieważ może być używany na różnych terenach o różnym nachyleniu lub trudnym dostępie. Co więcej, unikalny kształt ostrzy tnących zapewnia precyzję koszenia. Zestawy kosiarek dyskowych GigaCUT produkowane są od ponad 25 lat, a ponad 2000 kosiarek KDD pracuje na łąkach całego świata.

Potrójne zestawy kosiarek FC są dostępne w trzech wersjach, do pracy z ciągnikami o mocy 120 KM: FC 8830 (8,33 do 8,73 m), GMD 9530 (9,13 do 9,53 m) oraz GMD 10030 (9,53 do 9,93 m).

Bezpieczeństwo i Transport

Zabezpieczenia Kosiarek

Podstawowy element roboczy w kosiarkach dyskowych, jakim jest listwa tnąca, wymaga odpowiedniego zabezpieczenia. Najprostsze stanowi bezpiecznik najazdowy, który pod wpływem działania określonej siły wyskakuje z uchwytu, pozwalając listwie tnącej odchylić się do tyłu. Aby kontynuować pracę, należy cofnąć kosiarką. Takie rozwiązanie spotkamy m.in. w kosiarkach Claasa z serii Disco.

Do zabezpieczenia listwy tnącej przed uszkodzeniem może być też wykorzystywany bezpiecznik hydropneumatyczny. Siłę wyzwalającą zabezpieczenie można w jego przypadku regulować. Pozwala on również na automatyczny powrót odchylonej listwy tnącej do pozycji roboczej. Bezpiecznik hydropneumatyczny stosowany jest m.in. w wybranych modelach kosiarek Kuhna oraz Claasa.

W kosiarkach m.in. Kuhna, Claasa, SaMasza oraz Unia Group spotkamy dodatkowy, indywidualny mechanizm zabezpieczający napędy dysków. Polega on na wykonaniu specjalnego przewężenia na wałku napędowym dysku. Dodatkowe zabezpieczenie kół zębatych w listwie zapewnia bezpieczeństwo w trakcie pracy. Bardzo mocne, podwójnie zabezpieczone łożyska gwarantują trwałość.

Jak ustawić kosiarkę dyskową VICON 328? | Codzienne użycie | Prezentacja maszyny

Sposoby Składania do Transportu

Kosiarki dyskowe mają trzy sposoby składania do transportu. Najpopularniejszym jest unoszenie belki koszącej do pozycji pionowej i jej transport z boku układu zawieszenia. Zaletą tego rozwiązania jest prostota połączona z bezproblemowym sterowaniem z kabiny ciągnika. Składanie w ten sposób zapewnia również umieszczenie środka ciężkości blisko traktora. Niestety, główna masa maszyny jest jednocześnie przesunięta w bok, co stanowi minus tego rozwiązania, zwłaszcza przy większych maszynach. Drugą wadą jest duża wysokość kosiarki po jej złożeniu. Obie wady można stosunkowo łatwo zniwelować przez proste rozwiązanie zastosowane m.in. w kosiarkach Unia Group KLC, Pӧttinger Novacat, Claas Disco czy wybranych modelach Vicona serii Extra 300. Rozwiązaniem tym jest zwiększenie kąta podnoszenia belki tnącej. W wymienionych modelach kąt ten został zwiększony ze standardowo stosowanych 90 stopni do odpowiednio: 110, 115, 120 i 125 stopni. Dzięki temu belka pracująca z prawej strony ciągnika pochylona jest podczas transportu w lewą stronę.

Problemu z nierównomiernym rozłożeniem ciężaru nie ma w przypadku kosiarek składanych pionowo z tyłu, takich jak seria KT SaMasza. Teoretycznie występuje problem z nadmierną wysokością podczas przejazdów na pole, ale łatwo można mu zaradzić. Tylne umiejscowienie belki koszącej w pozycji pionowej jest najbardziej skomplikowanym sposobem składania. Zawiera w sobie wcześniej opisane rozwiązanie pionizujące belkę koszącą oraz obrotnicę ustawiającą ją z tyłu maszyny. Ten ostatni element pozwala na uzyskanie trzeciego sposobu składania, znanego z kosiarek bębnowych, czyli poziomego odchylenia listwy tnącej do tyłu i jej poziomego transportu wzdłużnego. Korzystając z tej możliwości, w razie potrzeby, np. przy przejazdach przez tunel, można zredukować wysokość maszyny.

Transport poziomy stosuje się także jako samodzielne rozwiązanie. Jego zaletą jest przede wszystkim prostota, która w budżetowych wersjach kosiarek umożliwia nawet zrezygnowanie z siłownika stosowanego do przestawiania maszyny w pozycję transportową. Kosiarka złożona w ten sposób ma także małą wysokość transportową. Główną wadą takiego sposobu składania jest znaczne odsunięcie środka ciężkości od ciągnika, co zwiększa wymagania co do udźwigu TUZ.

W przypadku kosiarek czołowych jedyną możliwością zmniejszenia ich szerokości na czas przejazdu jest podniesienie bocznych części osłon. Opcjonalny stojak daje możliwość przechowywania maszyny w pozycji transportowej, co pozwala na dużą oszczędność miejsca magazynowego.

Formowanie Pokosu i Kondycjonowanie

Ważnym aspektem podczas koszenia jest formowanie pokosu. Najprostszym sposobem na układanie ściętej zielonki jest zastosowanie odkładnic statycznych w postaci odpowiednio wyprofilowanych blach zwężających pokos. Takie rozwiązanie możemy spotkać m.in. w kosiarkach Preria z Sipmy, gdzie zawężacze umożliwiają regulację szerokości pokosu w zakresie od 60 do 90 proc. szerokości roboczej kosiarki. W maszynach Claas Disco Contour oraz kosiarkach czołowych JF SMF możemy natomiast spotkać tarcze pokosowe, którymi również da się regulować szerokość pozostawianego pasa zielonki. W czołowych kosiarkach Kuhna serii GMD spotkamy natomiast bębnowy system formowania pokosu. Składa się on z 4 amortyzowanych i napędzanych od góry bębnów. Claas Disco 9300 może być wyposażona w przenośnik ślimakowy Direct Swather, który daje możliwość wyboru między szerokim rozrzutem pokosu a łączeniem go w rzędy.

Dość przydatnym elementem wyposażenia kosiarek są spulchniacze (kondycjonery) i zgniatacze pokosów. Pierwsze służą do rozluźnienia ściętej trawy. Mają postać bębna z palcami, który obracając się z odpowiednią prędkością, wychwytuje ścinany pokos i przerzucając go nad sobą, pozostawia na powierzchni łąki spulchnioną warstwę zielonki. Palce spulchniaczy są elastycznie łożyskowane przez gumowe elementy. Dzięki temu przy kolizji z ciałem obcym mogą odchylić się w tył. Zgniatacz walcowy RCB jest zalecany do pracy na polach obsianych roślinami motylkowymi, jak lucerna czy koniczyna. Ma z kolei postać podwójnego walca, zwykle gumowego i z odpowiednio agresywnym bieżnikiem. Jego zadaniem jest łagodne zgniecenie łodyg roślin motylkowatych bez utraty ich liści, co niestety czynią spulchniacze pokosu.

Zdjęcie kondycjonera pokosu z elastycznymi palcami

Wybór Kosiarki Dyskowej do Gospodarstwa Rolnego

Wybór tych maszyn jest spory, ale warto w nim kierować się renomą producenta i jego doświadczeniem w takich konstrukcjach. Na polskim rynku dostępnych jest bardzo dużo kosiarek dyskowych z wieloma opcjami wyposażenia i w różnych cenach. Każdy z pewnością znajdzie model odpowiedni do swojego gospodarstwa. Przy wyborze warto zwrócić uwagę przede wszystkim na sposób zawieszenia belki koszącej. Jeśli nasze łąki nie należą do najrówniejszych, warto zdecydować się na maszynę z centralnym zawieszeniem listwy. Przydatną opcją jest kondycjoner, który znacznie przyspiesza podsychanie zielonki.

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom klientów, wielu producentów, takich jak SaMASZ, stworzyło bogatą ofertę kosiarek dyskowych oraz bijakowych. SaMASZ to renomowany polski producent z siedzibą w Zabłudowie wysokiej jakości maszyn rolniczych, działający na rynku od ponad 40 lat. Firma należy do czołówki europejskich producentów maszyn rolniczych do zbioru zielonki. Dzięki innowacyjnemu podejściu do technologii i wysokiej jakości swoich produktów, SaMASZ zdobył zaufanie klientów na całym świecie, stając się liderem w branży maszyn rolniczych.

Kosiarka Dyskowa - Specyfika Klasyfikacji Rolniczej

Kiedy słyszymy pytanie o "najlepszą kosiarkę dyskową do ogrodu", często dochodzi do nieporozumienia. Prawdziwa kosiarka dyskowa to specjalistyczne urządzenie rolnicze, które z pewnością widzieliście na polach, zwłaszcza podczas sianokosów. Jej głównym zadaniem jest szybkie i efektywne koszenie bardzo dużych areałów, takich jak łąki czy pola uprawne, z przeznaczeniem na paszę dla zwierząt. Budowa takiej kosiarki jest charakterystyczna: składa się z długiej listwy tnącej, na której zamontowanych jest wiele małych, szybko obracających się dysków. Każdy z tych dysków ma zamocowane noże, które ścinają trawę. To potężne maszyny, często agregowane z ciągnikami, które nie mają absolutnie nic wspólnego z pielęgnacją przydomowego trawnika. Ich rozmiar, waga i specyfika pracy sprawiają, że są one całkowicie niepraktyczne, a wręcz niemożliwe do użytku w ogrodzie. W kontekście klasyfikacji rolniczej, kosiarka dyskowa jest więc narzędziem do zbioru zielonki na dużą skalę, przeznaczonym do użytku z ciągnikami w gospodarstwach rolnych, a nie do pielęgnacji przydomowych trawników.

tags: #kosiarka #dyskowa #symbol #klasyfikacji