KrAZ-255B to radziecki sześciokołowy samochód ciężarowy, opracowany przez przedsiębiorstwo KrAZ w połowie lat 60. XX wieku. Firma ta mieści się w Krzemieńczuku na Ukrainie i posiada bogatą historię produkcji pojazdów specjalistycznych, zapoczątkowaną po II wojnie światowej.
Historia produkcji i ewolucja konstrukcji
Choć marka KrAZ stanowi dumę ukraińskiego przemysłu, jej początki sięgają zakładów w Jarosławiu (dzisiejsza Rosja). Pod koniec 1944 roku uruchomiono tam produkcję silników wysokoprężnych opartych na licencji amerykańskich jednostek GMC. W latach 1948-1958 produkowano tam ciężarówki serii JaAZ, w tym model JaAZ-214, który był pierwszą ciężarówką armii radzieckiej wyposażoną w silnik diesla i napęd na wszystkie koła.
W 1959 roku produkcję modeli wojskowych przeniesiono do ukraińskiego Krzemieńczuka. Model KrAZ-214, a później jego rozwinięcie - KrAZ-255B - stały się fundamentem tamtejszej produkcji. KrAZ-255B zadebiutował w 1967 roku jako konstrukcja znacznie nowocześniejsza od poprzednika. Najbardziej charakterystycznym elementem wyglądu były błotniki z wycięciami na reflektory, które zyskały miano „budek dla ptaków”.
Specyfikacja techniczna i osiągi
KrAZ-255B był prawdziwym monstrum technicznym, zaprojektowanym z myślą o najtrudniejszych warunkach terenowych. Do jego kluczowych cech technicznych należą:
- Napęd: 6x6, wspierany przez potężny silnik V8 typu JaMZ-238 o pojemności 14,86 litra i mocy 240 KM.
- Układ jezdny: System centralnego pompowania kół, pozwalający regulować ciśnienie w zakresie od 1 do 3,8 atmosfery bezpośrednio z kabiny.
- Wymiary: Długość 8,6 m, szerokość 2,75 m oraz masa własna wynosząca około 12 ton.
- Ładowność: 7,5 tony w wersji wojskowej.
Pojazd charakteryzował się ogromnym prześwitem (0,36 m) i zdolnością pokonywania zbiorników wodnych o głębokości do 1 metra. Silnik łączono z 5-biegową skrzynią manualną oraz dwustopniowym reduktorem.
Warianty i zastosowania specjalistyczne
Na bazie modelu 255B powstało wiele wersji specjalistycznych, wykorzystywanych przez państwa bloku wschodniego, w tym Wojsko Polskie:
- KrAZ-255V: Ciągnik siodłowy przystosowany do holowania naczep o masie do 26 ton, często używany do transportu sprzętu gąsienicowego.
- KrAZ-255L: Cywilna wersja do transportu drewna.
- Wersje specjalne: Ciągniki balastowe, cysterny, wywrotki, wozy strażackie oraz bazy pod stacje radiolokacyjne (np. zestawy „Agata” czy „Zofia”).
Komfort pracy i opinie użytkowników
Mimo ogromnych możliwości terenowych, obsługa KrAZ-a była dla kierowców wyzwaniem. Kabina wykonana w dużej mierze z drewna (z metalowym obiciem) oferowała minimalny komfort. Wśród kierowców krążyły opinie, że jazda tym pojazdem była „torturą” ze względu na hałas, ciężki układ kierowniczy i siermiężną pracę skrzyni biegów. Jednak legendarna wytrzymałość sprawiała, że pojazd ten był niezastąpiony w sytuacjach, w których inne ciężarówki (jak Star czy Ural) zawodziły.
Współczesna rola pojazdu
Obecnie fabryka w Krzemieńczuku funkcjonuje jako AwtoKrAZ, produkując nowoczesne pojazdy wojskowe i cywilne. Niemniej jednak, ze względu na deficyty sprzętowe w trwających konfliktach zbrojnych, stare egzemplarze KrAZ-255B są niekiedy przywracane do służby, szczególnie jako podwozia dla mostów samobieżnych (np. TMM-3) lub mostów pontonowych, do których konstrukcja ta jest idealnie przystosowana.