Kultywator to jedna z najstarszych i najbardziej fundamentalnych maszyn rolniczych, charakteryzująca się prostą budową i łatwą obsługą. Choć kultywator konny był znany i stosowany już w XIX wieku, a prosty kultywator ręczny jest nadal popularnym narzędziem w ogrodach, współczesne rolnictwo korzysta z bardziej zaawansowanych, często składanych mechanicznie lub hydraulicznie wersji, które pozwalają na efektywne uprawy na większych areałach. Zabieg agrotechniczny wykonywany za pomocą kultywatora nazywamy kultywatorowaniem. Jest to uzupełniający zabieg w rolniczej uprawie roli, mający na celu skruszenie, wymieszanie i spulchnienie gleby, bez jej odwracania lub przeorywania.
Zastosowanie i korzyści kultywatorowania
Kultywatorowanie to jeden z wielu mechanicznych zabiegów uprawy i ochrony roślin. Zabieg ten, choć na pozór prosty i szybki do wykonania, przynosi szereg korzyści:
- Przyspiesza osiadanie gleby, dzięki rozrywaniu i kruszeniu skiby po orce.
- Zastępuje podstawowe zabiegi w produkcji roślinnej, takie jak orka w uproszczonych (często ekologicznych) technologiach uprawy roli.
W przypadku kultywatorowania, ziemia nie jest odwracana, co sprawia, że sporo resztek pożniwnych pozostaje na powierzchni roli jako tak zwany mulcz. Mulcz ten chroni glebę przed nadmiernym zaskorupianiem i wymywaniem przez deszcze.

Głębokość pracy kultywatora
Celowość pracy kultywatora wyznacza głębokość wykonywanych zabiegów. Kultywator działa zatem w glebie na głębokość od 10 do 20 cm, zależnie od potrzeb, może to być również głębokość od 6 do 15 cm. Aby rozbić nadmierne zaskorupienie i zbicie ziemi oraz niszczyć młode chwasty, wystarczy wykonać płytsze kultywatorowanie. Daje to również efekty w przedsiewnym doprawianiu roli. Głębsze kultywatorowanie, nawet do 30 cm, za pomocą kultywatorów dłutowych zastępuje niektóre orki. Oprócz właściwej głębokości, kultywatorowanie pola uprawnego należy stosować na gleby w ich odpowiedniej wilgotności. Zbyt wilgotna gleba powoduje jedynie ślizganie i jej rozmazywanie.
Rodzaje kultywatorów ze względu na zęby
Dobór kultywatorów zależy od stanu roli i celu zabiegu. Poszczególne typy tych narzędzi różni rodzaj zębów:
Kultywatory o zębach sprężynowych
- Ich zęby kończą się specjalnie profilowanymi redliczkami.
- Po zagłębieniu w ziemię wycinają w niej paski, wynoszone zaraz na powierzchnię.
- Najintensywniej mieszają glebę o słabym kruszeniu.
- Są idealne do wyciągania rozłogów perzu i innych chwastów.
- Nie nadają się jednak na gleby zwięzłe przy dużej wilgotności, gdyż po takim zabiegu powstają zbyt zbite walcowate bryłki.
- Nie pracują na stałej głębokości.
Kultywatory o zębach sztywnych
- Ich zęby są zakończone redliczkami sercowatymi lub tak zwanymi gęsiostopkami.
- Mają za zadanie płytkie spulchnianie gleby i jednoczesne podcinanie chwastów.
- Te zakończone zębami o klinowatych lub dłutowatych zakończeniach, tak zwane grubery, bardzo dobrze kruszą i spulchniają glebę. Grubery nie wydobywają gleby na wierzch jak typowe kultywatory.
Kultywatory o zębach półsztywnych
- Bardzo dobrze kruszą glebę, choć słabiej ją mieszają.
- Dzięki temu gleba wolniej przesycha na powierzchni i dłużej zatrzymuje wilgoć.

Rodzaje kultywatorów ze względu na napęd i budowę
Kultywatory ręczne i elektryczne
Kultywatory ręczne to dobre rozwiązanie dla osób, które posiadają stosunkowo niewielkie ogródki. Kolejny rodzaj to kultywatory z napędem elektrycznym. Ich zaletą jest brak spalin oraz stosunkowo cicha praca. Niestety, konieczność zasilania go kablem elektrycznym sprawia, że praca z kultywatorem nie zawsze jest komfortowa.
Kultywatory spalinowe
To urządzenia, które są w stanie spełnić oczekiwania nawet najbardziej wymagających użytkowników. Są solidne, trwałe, a przy tym doskonale radzą sobie z każdą, nawet najbardziej zbitą glebą. Doskonale sprawdzają się nawet w przypadku dużych ogrodów, zwłaszcza że nie ogranicza ich źródło zasilania. Duża moc silnika spalinowego w tych kultywatorach pozwala na głęboką pracę nawet do 30 cm.
Kultywatory zawieszane i składane
Starsze kultywatory były samodzielną konstrukcją, natomiast nowsze łączone są z innymi narzędziami, które dobrze rozdrabniają rolę i wyrównują jej powierzchnię. Na rynku dostępne są kultywatory zawieszane hydraulicznie i mechanicznie składane, co ułatwia transport i pracę na różnych szerokościach. Wśród dostępnych na rynku modeli można znaleźć między innymi:
- Kultywatory zawieszane hydraulicznie składane.
- Brony 5-składane z pazurami, o szerokości ramy poskładanej 2,7 m i rozłożonej 4,8 m.
- Kultywatory o szerokości 4,5 m składane ręcznie na wąskiej łapie, posiadające cztery rzędy łap.
- Kultywatory o szerokości 4 m składane hydraulicznie, z wymienionymi końcówkami rap.
- Agregaty uprawowe składane hydraulicznie osobno, o szerokościach roboczych 6,2 m i 5,25 m.
FILM_EW_HYDRAULIK
Przegląd popularnych modeli kultywatorów i agregatów ścierniskowych
Wybór odpowiedniego kultywatora zależy od wielu czynników, w tym od mocy ciągnika i specyfiki gleby. Do współpracy z tego typu agregatami, szczególnie tymi o szerokości roboczej 3 m, zalecane są ciągniki o mocy w górnych granicach podawanych przez producentów. Na przykład, dla agregatów o szerokości roboczej 3 m, rekomendowana moc ciągnika to przynajmniej 125 KM, a dla cięższych gleb i głębszej uprawy lepiej zakładać 150-160 KM. Poniżej przedstawiamy charakterystykę kilku popularnych modeli:
Kultywatory podorywkowe KOS Unia Grudziądz
- Dostępne w szerokościach od 2,1 m do 3,7 m.
- W zależności od szerokości, mogą posiadać od 5 do 9 zębów KX, ułożonych w dwóch rzędach, z podcinaczami o szerokości 440 mm.
- Rodzaje zabezpieczeń na zęby:
- Model KOS B: zabezpieczenie bezpiecznikowe (śruba ścinająca).
- Model KOS S: zabezpieczenie sprężynowe.
- W wersji standardowej kultywator podorywkowy KOS wyposażony jest w bronę zagarniającą (typu A) o średnicy 460 mm ze skokową regulacją głębokości pracy.
- Dwurzędowa kompaktowa brona talerzowa tnąco-zagarniająco-mieszająca. Talerze wyprofilowane w kształt czaszy, z głębokim uzębieniem AGRESSIVE o średnicy 460 mm.
- Talerze obracają się na piastach bezobsługowych wymiennych, a kroje zabezpieczone są amortyzatorami gumowymi trójkątnymi (każdy krój zabezpieczony czterema takimi amortyzatorami).
- Skrajne talerze są składane do transportu, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Kultywator podorywkowy ROLMAKO U 453 (agregat ścierniskowy)
- Urządzenie mocowane na 3-punktowym układzie zawieszania ciągnika.
- Do ramy kultywatora w dwóch rzędach mocowane są zęby sztywne, które podcinają i mieszają resztki pożniwne.
- Kroje tarczowe oraz wał strunowy zapewniają pokruszenie i wyrównanie warstwy gleby.
- Maszyna może być wyposażona w zabezpieczenie śrubowe lub sprężynowe.
- Występuje w czterech szerokościach roboczych: 2,1 m, 2,6 m, 3,0 m oraz 3,9 m.
Kultywator dłutowy SPEC HD
- Kompaktowy 3-rzędowy kultywator do płytkiej i głębokiej pracy.
- Talerze zagarniające o średnicy 465 mm osadzone są w piastach z łożyskami bezobsługowymi.
- Szerokości 2,5 m, 3,0 m i 4,0 m są dostępne z opcjonalnym wózkiem transportowym.
- Szerokość maszyny to 2,7 - 12 metrów.
- Producent podkreśla łatwą, bezstopniową regulację naprężenia sprężyn, co znacząco upraszcza dostosowywanie maszyny do różnych pól.
- Maksymalna głębokość pracy wynosi 30 cm, możliwa jest również płytka uprawa pożniwna na głębokość 5 cm.
- Cena za 3-metrowy kultywator wyposażony w wał daszkowy (V-ring) z zabierakami o średnicy 600 mm to około 51 tys. zł.
Kultywatory uprawowe firmy New Holland
- Wyposażone w zęby wibracyjne o głębokości roboczej od 3 cm do 15 cm.
- Mają szerokość roboczą od 6,5 m do 8,3 m.
- Są kompatybilne z ciągnikami od 125 KM do 250 KM.
- Seria SB MV jest dostępna z zębami S, SQ, SS lub VTM.
- Mocna i wytrzymała rama składa się z doskonale połączonych sekcji z profili kwadratowych i płaskowników, zapewniając jednocześnie lekkość i trwałość konstrukcji.
- Wyposażony jest w pięć rzędów symetrycznie ułożonych zębów, co zapewnia płynny przepływ gleby przez kultywator i zapobiega zapychaniu.
- Trzyczęściowa struktura pozwala na powielenie tego pola.
- Cztery duże gumowe koła są zamontowane w ramie za przednią belką, co zapewnia doskonałą kontrolę głębokości.
- Regulacja głębokości odbywa się w prosty i wygodny sposób za pomocą specjalnego pokrętła i jednej dźwigni dla każdej sekcji zębów.
Seria kultywatorów uprawowych BEST firmy MANDAM
- Nowość w ofercie firmy MANDAM, bazująca na blisko 30-letnim doświadczeniu.
- Po roku prób i testów firma MANDAM jest przekonana, że kultywator uprawowy BEST sprawdzi się w najtrudniejszych warunkach.
- Agregat BEST jest dostępny w dwóch szerokościach roboczych: 4 i 6 m.
Amazone Cenius 3003
- Siłę wyzwalania zabezpieczenia reguluje się z przodu ramy, gdzie umiejscowiono również manometr.
- Minimalna moc, jaka wystarcza do pracy tym agregatem to 125 KM, ale przy cięższych glebach i głębszej uprawie lepiej zakładać przynajmniej 150-160 KM.
- Cena wersji Super z zabezpieczeniem sprężynowym i wałem ceownikowym to około 110 tys. zł.
Kuhn Cultimer L300
- Trójbelkowy agregat o szerokości roboczej 3 metrów i maksymalnej głębokości pracy do 35 cm (minimalna to nawet 3 cm).
- Minimalne zapotrzebowanie na moc zaczyna się od 120 KM.
- Opcjonalnie można dokupić redlice o szerokości 50 mm oraz boczne lemiesze o szerokości 350 mm, wszystkie wspomniane elementy po dopłacie dostępne są w wersji wzmocnionej węglikiem spiekanym.
- Bazowa cena modelu Cultimer L 300 z wałem daszkowym wynosi około 109 tys. zł.
Lemken Karat 10
- Najsłynniejszy kultywator ścierniskowy w ofercie tego niemieckiego producenta, dostępny jako Karat 10.
- Producent wskazuje na intensywne mieszanie gleby przez nowe modele.
- Redlice skrzydełkowe do płytkiej uprawy są poszerzone, ale do głębokiej uprawy można zastosować wąskie redlice.
- Wszystkie redlice są opcjonalnie dostępne w wersji z węglikami spiekanymi.
- Cena maszyny w wersji podstawowej to około 110 tys. zł.
Horsch Terrano 3FX
- Maszyna trzybelkowa mająca 10 zębów spulchniających rozmieszczonych w rozstawie 30 cm.
- Za zębami znajduje się wał konsolidujący, do wyboru rolnik ma 11 rodzajów wałów.
- Prześwit pod ramą wynosi 85 cm, a wyzwolenie zabezpieczenia TerraGrip to 500 kg.
- Głębokość pracy reguluje się na klipsach w zakresie 5-30 cm, a samo zawieszenie wału powoduje, że dociska on do podłoża także ciągnik.
- Cena maszyny w wersji podstawowej z wałem RollFlex zaczyna się od około 87 tys. zł.

tags: #kultywator #3 #60 #nowy #skladany #mechanicznie