Firma Unia to polska marka z ponad stuletnim doświadczeniem w produkcji maszyn rolniczych. Posiada cztery zakłady produkcyjne, zatrudnia ponad 1200 osób, a jej powierzchnia produkcyjna wynosi aż 11,5 ha. W swojej ofercie ma ponad 700 różnych maszyn, które rocznie są produkowane w liczbie około 25 tysięcy sztuk i pracują zarówno w polskich, jak i zagranicznych gospodarstwach rolnych.
Nowoczesne rozwiązania w kultywatorach Unia
Kultywator ścierniskowy Cross II
Jedną z nowości zaprezentowanych przez firmę Unia jest agregat do uprawy bezorkowej Cross II. Ta maszyna zastępuje pierwszą wersję agregatu Cross, która była produkowana przez ponad 20 lat. Główną zmianą w modelu Cross II jest nowa rama o sztywniejszej konstrukcji. Po zmianie maszyna stała się również bardziej zwarta, co spowodowało przesunięcie środka ciężkości bliżej ciągnika, zmniejszając tym samym zapotrzebowanie na udźwig.

Budowa i zastosowanie
Cross II charakteryzuje się klasyczną budową, z 10 zębami rozmieszczonymi w trzech rzędach na ramie. W zależności od zastosowanych nakładek roboczych, kultywatora można używać do uprawy płytkiej, np. po zbiorach zbóż, lub głębokiej, do 30 cm. Prześwit pod ramą wynoszący 85 cm zapewnia dużo miejsca na przepływ resztek pożniwnych. Różne efekty mieszania gleby można uzyskać w zależności od rodzaju zamontowanych podcinaczy bocznych i typu zęba.
Elementy robocze i zabezpieczenia
Producent w standardzie montuje dłuta napawane, a w opcji dostępne są dłuta wzmocnione z płytkami z węglika wolframu. Do budowy zębów użyto stali Hardox. Maszyna może być wyposażona w dwa rodzaje zabezpieczeń przed przeciążeniem. W wersji podstawowej jest to śruba ścinana z siłą wyzwalania wynoszącą 900 kg. Za sekcją spulchniającą znajduje się sekcja wyrównująca, składająca się z rzędu talerzy o średnicy 46 cm. Talerze są zabezpieczone przed przeciążeniem za pomocą elastomerów, podwieszone na ramie wału i regulowane wrzecionem. Za nimi znajduje się wał konsolidujący, który utrzymuje głębokość pracy maszyny. Do wyboru są cztery wały, różniące się efektami pracy.
CROSS II 3 - omówienie agregatu bezorkowego
Cena
Agregat w najtańszej wersji, z zabezpieczeniem w postaci śruby ścinanej, mechaniczną regulacją głębokości i wałem rurowym, kosztował na czas pisania artykułu 33,3 tys. zł netto.
Kultywatory z zębami sprężynowymi
Kultywatory z zębami sprężynowymi służą do spulchniania, kruszenia i mieszania powierzchniowej warstwy gleby na głębokość do 0,15 m. Zęby sprężynowe kultywatorów podczas pracy intensywnie drgają, co prowadzi do rozluźniania i kruszenia uprawianej gleby. Nie rozrywają one, lecz wyciągają rozłogi perzu na powierzchnię, skąd po wysuszeniu łatwo je zebrać i usunąć z pola. Warto jednak zauważyć, że gleba zwięzła i wilgotna nie jest dostatecznie kruszona przez zęby sprężynowe kultywatora, a wyciągnięte wilgotne bryły mogą na powierzchni wyschnąć i stwardnieć.
- Kultywatory 11-zębowe o szerokości roboczej 1,8 m przeznaczone są do współpracy z ciągnikami o mocy 18-22 kW.
- Kultywatory 14-zębowe o szerokości roboczej 2,1 m przeznaczone są do współpracy z ciągnikami o mocy 22-25 kW.
Uproszczone systemy uprawy a rolnictwo węglowe
Unia Europejska, w ramach dążenia do ograniczenia emisji CO2, wprowadza dyrektywy wpływające również na rolnictwo. Jednym z rozwiązań, które zyskuje na popularności, jest uproszczony system uprawy, często wybierany w Polsce dzięki możliwości otrzymania dopłat bezpośrednich w ramach ekoschematu „Rolnictwo węglowe”. Komisja Europejska zatwierdziła przygotowany przez Polskę Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-27, co otwiera drogę do finansowania z I filaru WPR. Uproszczone systemy upraw, stosowane w Polsce od około 2003 roku, minimalizują zabiegi uprawowe i ingerencję w biochemię gleby, co oznacza rezygnację z tradycyjnej orki na rzecz maszyn spulchniająco-kruszących, najlepiej wielofunkcyjnych.

Kultywator do bezorkowej uprawy gleby
Kultywator jest podstawową maszyną wykorzystywaną w uproszczonym systemie upraw. Kruszy i przewietrza ziemię, miesza resztki pożniwne z jej wierzchnią warstwą oraz przygotowuje pole do siewu. Właściwie używany staje się wielozadaniowym, wydajnym i w pełni wystarczającym narzędziem w gospodarstwie.
Kluczowe aspekty wyboru kultywatora
Przed zakupem kultywatora należy zwrócić uwagę na kilka istotnych elementów:
- Głębokość pracy: Sprawdź, czy elementy robocze pozwolą na pracę w zakresie do 35 cm głębokości.
- Wał doprawiający: Kluczowy może okazać się wybór odpowiedniego wału doprawiającego.
- Dodatkowe wyposażenie: Doposażenie w belkę ze zgrzebłem sprężynowym, która rozciąga słomę po powierzchni pola, pozwoli dostosować kultywator do różnych potrzeb i warunków.
- Przesunięcie środka ciężkości: Przesunięcie środka ciężkości bliżej ciągnika może znacząco wpłynąć na zmniejszenie zapotrzebowania na udźwig, co jest ważne w przypadku zbyt małego dociążenia przodu ciągnika lub za małego udźwigu na podnośniku.
- Kształt dyszla: Nie bez znaczenia jest również kształt dyszla w przypadku maszyn półzawieszanych.
- Regulacja głębokości: W większości przypadków sprawdzi się mechaniczna regulacja nastawienia głębokości pracy zębów. W przypadku potrzeby częstych zmian tego parametru, warto rozważyć inne rozwiązania.
- Zabezpieczenie sprężynowe Non-Stop: To ciekawe rozwiązanie, gdzie ząb, trafiając na przeszkodę, szybko wychyla się do góry i wraca do ustalonej głębokości, nie wymagając wymiany żadnych części.
Kultywator Rolmako U436
Wielofunkcyjny kultywator uprawowy Rolmako U436 to agregat do bezorkowej obróbki ziemi. Dwa systemy robocze - Delta oraz AgriFlex - pozwalają na uprawę głęboką do 35 cm po zdemontowaniu lemieszy bocznych używanych przy podcinaniu i mieszaniu ścierniska. Dzięki opcjonalnemu wałowi nożowemu do wersji półzawieszanej, kultywator lepiej radzi sobie z rozdrabnianiem resztek pożniwnych. Zmiana położenia talerzy równających oraz wału od elementów roboczych jest istotna z punktu widzenia pracy; gdy moc ciągnika pozwala na większą prędkość roboczą, lepiej, aby tylne sekcje były oddalone od zębów agregatu.
Pług dłutowy - alternatywa dla kultywatora
Pług dłutowy to kolejne narzędzie realizujące ekoschemat uproszczonej uprawy. Jest równie uniwersalnym urządzeniem jak kultywator i umożliwia głębokie spulchnianie gleby. Dłuto pozwala stworzyć próchnicę w ziemi bez konieczności jej odwracania, a wał kolczasty za zębami dodatkowo rozbija i wyrównuje podłoże.

Wybór pługa dłutowego
Przy wyborze pługa dłutowego należy wziąć pod uwagę:
- Masę i rozłożenie ciężaru: Od tego zależy lekkość pracy pługa na dużej głębokości, nawet w twardej glebie. Pługi o dużej wytrzymałości to ciężkie urządzenia pozwalające na pracę w dużych gospodarstwach i firmach usługowych, np. ciężki pług dłutowy Rolmako U624PRO DeepTiller.
- Możliwości ciągnika: Ważne jest, aby wziąć pod uwagę możliwości podnośnika ciągnika i siłę jego uciągu. Rolmako oferuje 3 różne warianty pługa dłutowego: najbardziej masywny U624PRO DeepTiller, najczęściej wybierany pług dłutowy z zębem Ripper U624 oraz lekki pług dłutowy kompatybilny z mniejszym ciągnikiem.
- Kształt i wykonanie dłuta: "Płetwa rekina" ułatwia penetrację gleby w jej górnej warstwie i redukuje opory. Dłuto napawane lub z wbudowanym węglikiem spiekanym wydłuża okres eksploatacji i czas potrzebny na wymianę elementów roboczych, a boczne podcinacze pozwalają szerzej otworzyć rowek w ziemi. Elementy robocze wszystkich pługów dłutowych mają podobnie wyglądające podzespoły, jednak szczegóły przekładają się na mniejsze zapotrzebowanie na energię. Pługi dłutowe Rolmako posiadają najmniejsze współczynniki oporu.
- Hydrauliczne zabezpieczenie przeciążeniowe: W momencie trafienia zęba na przeszkodę, olej hydrauliczny przepływa z siłownika do akumulatora, który przejmuje siłę uderzeń i umożliwia odpowiednie wychylenie zęba oraz jego powrót do zadanej pozycji.
- Podwójny wał kolczasty: Wał ten znacząco wpływa na końcowy efekt uprawy, rozluźniając glebę, poprawiając jej strukturę i przygotowując do kolejnych etapów, np. siewu. Wprowadza w ziemię resztki roślinne, co pomaga w poprawie jakości gleby.
Różnice między pługiem dłutowym a kultywatorem
Pług dłutowy do bezorkowej uprawy gleby jest wszechstronnym sprzętem, a przez to droższym od kultywatora. Ten pierwszy umożliwia głęboszowanie pola.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze maszyn do uprawy bezorkowej?
- Prześwit pod ramą: Duży prześwit pod ramą, rozstaw grządzieli, zębów w rzędzie i duża odległość wału od elementów roboczych.
- Jakość stali: Ilość i jakość stali użytej do budowy maszyn.
- Elementy robocze: Warto zainwestować w elementy robocze z węglikiem wolframu, które zapewniają nawet trzykrotnie dłuższą żywotność, szczególnie na silnie ściernym podłożu, takim jak gleba piaszczysta.
Korzyści z uproszczonego systemu upraw
Doświadczenie wielu rolników w Polsce pokazuje, że porzucenie orki na rzecz uproszczonego systemu upraw przynosi wiele korzyści:
- Ekologia: Widać rozwój mikrobiologii w glebie, np. grubszą warstwę próchnicy. Uprawa uproszczona poprawia też gospodarkę wodną, przyspieszając wnikanie wody do ziemi i zmniejszając jej straty w wyniku spływów oraz parowania.
- Mniejsze koszty: Uprawa bezorkowa może zredukować zużycie paliwa do ciągnika, ponieważ często wystarczy jeden przejazd, aby przygotować ziemię pod zasiewy, co jest znaczną oszczędnością w porównaniu do tradycyjnej orki.
- Wzrost plonów: Niektórzy rolnicy, po przejściu na uprawę bezorkową i właściwym wykorzystaniu przeznaczonych do niej narzędzi, zauważają wyższe plonowanie już w kolejnym roku. Niezaprzeczalna poprawa jakości gleby bezpośrednio wpływa na zwiększenie plonu, zarówno w krótkim, jak i długim terminie.
System uprawy uproszczonej jest szczególnie polecany rolnikom, którzy mają problemy z erozją wodną lub działają na terenach pagórkowatych. Biorąc pod uwagę zmiany klimatyczne, w tym częste okresy suszy, każdy powinien rozważyć przejście na ten system uprawy.
Identyfikacja i wycena kultywatorów Unia
W przypadku kultywatorów Unia, identyfikacja modelu może być wyzwaniem. Na przykład, pług z oznaczeniem U029 (wykute na tabliczce znamionowej) może budzić wątpliwości co do autentyczności, jeśli rama wykonana jest z profila zamkniętego o przekroju prostokątnym, podczas gdy pługi Unii (2- i 3-skibowe) zazwyczaj miały ramy wykonane z dwóch ceowników zimnogiętych zespawanych ze sobą. Dodatkowo, tabliczka znamionowa w pługach Unii często była zamocowana w innym miejscu. Spotykane są jednak modele U023 produkcji Unii, co sugeruje, że mogą istnieć rzadkie egzemplarze lub literówki w oznaczeniach. Niektórzy rolnicy zgłaszają posiadanie identycznych pługów z ramą, wieżyczką, kołem kopiującym oraz ramieniem do ciągnięcia brony, z oryginalnymi tabliczkami, co może wskazywać na fabryczną produkcję Unia Grudziądz, nawet jeśli miały dospawane mocowania do przedpłużków (jak w modelu U023/1 z 1978 roku).
Wycena używanego kultywatora
Ocena wartości używanego kultywatora jest subiektywna i zależy od stanu technicznego, szerokości roboczej oraz wyposażenia. Przykładem jest kultywator Unia Grudziądz 3-rzędowy U-410 o szerokości 2,4 m (16 łap, w tym 5 gęsiostópek) z pojedynczym wałkiem, który jesienią kosztował 900 zł. Dwurzędowe zestawy z bronami, o podobnej szerokości, mogą mieć niższą wartość. Zdolność ciągnika do pracy z danym kultywatorem również jest kluczowa; na przykład, prosty kultywator z bronami może być odpowiedni dla ciągników takich jak C-330, a nawet C-328, podczas gdy większe agregaty, np. 25 łap + podwójny wał strunowy o szerokości 2,60 m, mogą być efektywnie ciągnięte przez ciągniki takie jak Ursus C-360 czy MF-255.
tags: #kultywator #z #rama #unia