Kurs na wózek widłowy: Szczegółowe informacje i uprawnienia

Kurs na wózki widłowe to jedna z najczęściej wybieranych form szkolenia zawodowego w Polsce. Coraz więcej osób decyduje się na zdobycie uprawnień operatora wózków jezdniowych podnośnikowych, by zwiększyć swoje szanse na rynku pracy. Tylko legitymując się uprawnieniami na wózki widłowe, można legalnie pełnić funkcję operatora. Posiadanie takich uprawnień otwiera drzwi do zatrudnienia w magazynach, centrach logistycznych czy zakładach przemysłowych, gdzie wózki widłowe są podstawowym narzędziem pracy.

Wymagania wstępne i warunki uczestnictwa w kursie

Warunki wstępne odbycia kursu nie są zaporowe. Wystarczy mieć ukończone 18 lat i co najmniej podstawowe wykształcenie oraz przejść badanie lekarskie. W przypadku wymagań co do przyszłych kursantów szkolenia z obsługi wózków jezdniowych, nie są one nadmierne. Warto pamiętać, że w niektórych przypadkach osoby nie uzyskają od lekarza informacji o zdolności do podjęcia pracy operatora wózków widłowych, co oznacza, że nie będą mogły podejść do egzaminu państwowego, przeprowadzanego przez Urząd Dozoru Technicznego.

Przebieg i czas trwania kursu na wózki widłowe

Struktura szkolenia

Szkolenie na operatora wózków widłowych to wyjątkowa okazja do zdobycia niezbędnej wiedzy teoretycznej i praktycznych umiejętności, które pozwolą na bezpieczną i efektywną pracę w obszarze obsługi wózków jezdniowych podnośnikowych. Kurs na wózki widłowe składa się z części teoretycznej oraz praktycznej. Teoretyczna część kursu może być prowadzona w formie wykładów stacjonarnych, online (na żywo z prowadzącym) lub poprzez e-learning. Część praktyczna kursu polega na nauce obsługi wózka, gdzie każdy uczestnik indywidualnie wykonuje zadania wyznaczone przez instruktora. W przypadku, gdy uczestnik potrzebuje dodatkowego czasu na doskonalenie umiejętności praktycznych, wiele firm szkoleniowych wydłuża czas zajęć, aby zapewnić pełne przygotowanie.

Część teoretyczna - wiedza kluczowa dla operatora

Pierwsza część szkolenia skupia się na solidnych podstawach teoretycznych, które są niezbędne do zrozumienia funkcjonowania i budowy wózków jezdniowych podnośnikowych. W jej skład wchodzą następujące zagadnienia:

• Typy wózków jezdniowych podnośnikowych: Szkolenie wprowadza uczestników w różnorodność dostępnych typów wózków, co pozwala zrozumieć, jakie urządzenie sprawdzi się najlepiej w konkretnych warunkach pracy.
• Budowa wózków jezdniowych podnośnikowych: Kursanci zdobywają wiedzę na temat budowy technicznej wózków. Szczegółowe informacje na temat konstrukcji, mechanizmów podnoszących i systemów bezpieczeństwa pozwalają zrozumieć, jak ważna jest odpowiednia eksploatacja sprzętu.
• Obsługa wózków jezdniowych podnośnikowych: Szkolenie obejmuje praktyczne aspekty użytkowania wózków, takie jak wymiana butli LPG. Uczestnicy dowiadują się, jak prawidłowo przygotować pojazd do pracy, jak bezpiecznie przeprowadzać procedury związane z obsługą paliw oraz jak monitorować stan techniczny butli.
• Obowiązki operatora - przed, w trakcie i po pracy: Niezależnie od doświadczenia, każdy operator musi przestrzegać określonych procedur. Kursanci uczą się, jakie zadania należy wykonać przed rozpoczęciem pracy, aby zapewnić sprawne funkcjonowanie wózka oraz minimalizować ryzyko awarii.
• Rodzaje i charakterystyka ładunków: Kluczowym aspektem szkolenia jest zapoznanie z różnymi rodzajami ładunków oraz zasadami ich bezpiecznego transportu. Operatorzy uczą się, jak właściwie balansować ciężar, aby zapewnić stabilność podczas transportu, a także jak zabezpieczyć ładunek przed przesunięciem lub upadkiem.
• Przepisy BHP i dozór techniczny: Szkolenie nie pomija zagadnień związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy. Uczestnicy są szczegółowo informowani o obowiązujących przepisach BHP, co umożliwia im przestrzeganie norm bezpieczeństwa zarówno w codziennej pracy, jak i w sytuacjach awaryjnych.

Część praktyczna - nauka obsługi i manewrowania

Druga część szkolenia odbywa się na specjalnie przygotowanym placu manewrowym, gdzie teoria łączy się z praktyką. To tutaj uczestnicy mają okazję przetestować zdobytą wiedzę w realnych warunkach:

• Jazda wózkiem widłowym: Podczas zajęć uczestnicy uczą się podstawowych technik jazdy, które pozwalają na płynne i bezpieczne przemieszczanie się wózkiem.
• Manewrowanie pojazdem: Umiejętność precyzyjnego manewrowania jest nieodzowna w pracy operatora.
• Przenoszenie ładunków: Praktyczne zajęcia obejmują również techniki podnoszenia, przenoszenia i ustawiania ładunków.

Czas trwania kursu

Czas trwania kursu zależy od kilku czynników, w tym programu szkolenia oraz indywidualnych predyspozycji kursanta. Średnio kurs trwa od 2 do 5 dni, a jego długość decyduje kategoria uprawnień. Kurs może trwać łącznie od 40 do 80 godzin. Przykładowo, szkolenie w Katowicach, Gliwicach, Zabrzu trwa 2 dni. Zajęcia teoretyczne organizowane są w jeden dzień na sali wykładowej w nowoczesnym ośrodku, a kolejny dzień to zajęcia praktyczne na placu manewrowym.

Koszt szkolenia i egzaminu UDT

Cena kursu waha się od 600 do 1500 zł, w zależności od lokalizacji, zakresu szkolenia oraz rodzaju wózków. Jest to koszt, który wiąże się z wydatkiem około 1 tys. zł. Tańszym rozwiązaniem jest wykupienie kursu w wersji hybrydowej - e-learning lub szkolenie online + zajęcia praktyczne. Organizacja i egzamin UDT to koszt około 550 zł. W cenie kursu zazwyczaj zawarte są:

• zajęcia teoretyczne (wykład)
• zajęcia praktyczne (praca z urządzeniem)
• materiały szkoleniowe
• zimne i ciepłe napoje

Dodatkowo możliwe są koszty takie jak:

• badania psychotechniczne w dniu szkolenia teoretycznego - 80 zł / os.
• tłumaczenie zaświadczenia o ukończeniu kursu w języku angielskim/niemieckim - 65 zł / zaświadczenie
• duplikat zaświadczenia - 65 zł

Egzamin Państwowy UDT i uzyskane uprawnienia

Proces egzaminacyjny

Kurs kończy się egzaminem państwowym przed komisją Urzędu Dozoru Technicznego (UDT), a jego pozytywne zaliczenie umożliwia legalne podjęcie pracy jako operator wózków widłowych. Zazwyczaj czas oczekiwania na egzamin to ok. 4-6 tygodni od momentu przystąpienia do szkolenia, a terminy te są narzucane przez UDT. W dniu egzaminu oferowana jest uczestnikom szkolenia powtórka materiału. Egzamin UDT na wózki widłowe składa się z dwóch części - teoretycznej i praktycznej.

Część teoretyczna

Egzamin teoretyczny przeprowadzany jest w formie testu pisemnego pod nadzorem komisji. Składa się z 15 pytań zamkniętych (a, b, c, d), a aby uzyskać wynik pozytywny, należy odpowiedzieć prawidłowo na min. 11 z 15 pytań. Czas trwania egzaminu pisemnego to 30 minut. Baza pytań egzaminacyjnych składa się z 245 pytań.

Część praktyczna

Dla osób, które uzyskają wynik pozytywny z części pisemnej, prowadzona jest część praktyczna egzaminu w zakresie obsługi urządzenia. Trwa około godziny i składa się z dwóch segmentów. Część praktyczna egzaminu odbywa się na placu manewrowym również pod nadzorem komisji.

Rodzaje uprawnień UDT (Kategorie)

Do 1 czerwca 2019 roku obowiązywały uprawnienia na wózki w trzech kategoriach: I WJO, II WJO i III WJO. Po nowelizacji ustawy zaszła istotna zmiana w klasyfikacji uprawnień, jednak ich funkcjonalny zakres, odpowiadający dawnym kategoriom, jest nadal powszechnie stosowany i rozumiany. Obecnie występuje podział uprawnień, które można przypisać do dawnych kategorii.

Uprawnienia na wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia, z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem oraz wózków z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem (dawna kategoria III WJO i II WJO bez specjalizowanych)

• Kategoria urządzeń III WJO: Uprawnia do operowania wózkami jezdniowymi podnośnikowymi prowadzonymi i zdalnie sterowanymi. Jest to najniższa kategoria uprawnień, w której skład wchodzą wózki naładowne, wózki unoszące, wózki ciągnikowe i podnośnikowe sterowane z poziomu roboczego za pomocą dyszla. Czas trwania kursu przygotowującego do obsługi wózków w tej kategorii wynosi 59h.
• Kategoria urządzeń II WJO (drugiego stopnia): Jest to najpopularniejsza kategoria uprawnień na wózki widłowe, uprawniająca do obsługi wózków z kategorii III WJO oraz wózków, gdzie operator siedzi w kabinie lub stoi na podeście. Uprawnienia tej kategorii pozwalają na obsługę wszystkich typów wózków jezdniowych podnośnikowych, bez ograniczeń wysokości podnoszenia oraz bez ograniczeń tonażowych, z wyłączeniem wózków specjalizowanych (ładowarek teleskopowych, wózków z operatorem podnoszonym wraz z ładunkiem). Czas trwania kursu przygotowującego do obsługi wózków w tej kategorii wynosi 65 godzin.

Uprawnienia na wózki jezdniowe podnośnikowe z mechanicznym napędem podnoszenia z wysięgnikiem (zmienny wysięg) oraz wózki z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem (dawna kategoria I WJO)

• Kategoria urządzeń I WJO: Uprawnia do obsługi wózków z kategorii II WJO i III WJO. Ponadto daje kwalifikacje do obsługi wózków ze zmiennym wysięgiem i/lub z operatorem podnoszonym wraz z ładunkiem. Jest to najwyższego rzędu uprawnienie, które daje prawo do wykonywania prac w zakresie uprawnień w pozostałych kategoriach (II WJO i III WJO). Wózki jezdniowe specjalizowane dzielą się na dwie kategorie: wózki jezdniowe specjalizowane ze zmiennym wysięgnikiem (ładowarki teleskopowe) oraz wózki jezdniowe specjalizowane, które podnoszą ładunek wraz z operatorem do góry. Kurs przygotowujący do obsługi wózków w tej kategorii trwa 80 godzin.

Jak można łatwo zauważyć, III WJO jest najniższą kategorią uprawnień UDT, natomiast I WJO najwyższą. Posiadając kat. II WJO można obsługiwać wózki z kat. III WJO i analogicznie: mając uprawnienia na kat. I WJO można obsługiwać wózki z kat. II WJO i III WJO.

Ważność i przedłużanie uprawnień

Uprawnienia na wózki widłowe mają określoną ważność. W zależności od rodzaju urządzenia, ważność zezwolenia może wynosić od 5 do 10 lat.

• Pięcioletni okres ważności uprawnień obejmuje wózki unoszące z napędem mechanicznym, wyposażone w wysięgnik lub umożliwiające unoszenie operatora razem z ładunkiem (dawna kategoria I WJO).
• Dziesięcioletni okres aktualności dokumentów UDT odnosi się do wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia, które nie posiadają wysięgnika i nie umożliwiają unoszenia operatora razem z ładunkiem (dawne kategorie II WJO i III WJO).

3 miesiące przed końcem ważności uprawnień, aby móc dalej obsługiwać urządzenie, należy złożyć bezpłatny wniosek o przedłużenie ważności, co spowoduje wydanie nowego zaświadczenia kwalifikacyjnego na kolejny czasookres. Osoby, które posiadały bezterminowe zezwolenia UDT, ale nie złożyły wniosku o ich przedłużenie, utraciły ich czas obowiązywania z końcem 2023 roku.

Rodzaje wózków jezdniowych i ich zastosowanie

Definicja i ogólny podział

Wózek jezdniowy napędzany to pojazd wolnobieżny, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 25 km/h, a udźwig do 12500 kg (dla wózków podnośnikowych i unoszących) oraz nośność do 5000 kg (dla wózków naładowanych). Wózki podnośnikowe mogą być wyposażone w różny osprzęt, jednak najczęściej stosowane są wózki z osprzętem widłowym, zwane potocznie sztaplarkami lub widłakami, a poprawniej wózkami widłowymi. Materiały przewożone, podnoszone i stertowane za pomocą wózków umieszczane są w pojemnikach lub na paletach. Są wózki o stałym rozstawie wysięgników (wysięgnik - kieł wideł) i z widłami rozsuwanymi o zmiennym rozstawie wysięgników. Na wysięgnikach wideł można również umieszczać przedłużenie, co pozwala transportować pojemniki i spaletyzowane ładunki o różnych gabarytach. Wózki napędzane mechanicznie przeznaczone są głównie do poruszania się po nawierzchniach twardych i utwardzonych. Są także wózki przeznaczone do pracy w terenie i na budowach, które mają podwozie i koła dostosowane do pracy po nieutwardzonych powierzchniach.

Podział wózków ze względu na przeznaczenie

• Wózki naładowne służą wyłącznie do poziomego transportu ładunków na większe odległości w transporcie wewnątrzzakładowym.
• Wózki podnośnikowe służą do podnoszenia ładunków na znaczne wysokości (powyżej 50cm), a także do przemieszczania poziomego na nieduże odległości (wewnątrz hal produkcyjnych, magazynów, itp.). Stanowią one najbardziej urozmaiconą konstrukcyjnie grupę wózków jezdniowych napędzanych.
• Wózki unoszące mogą podnosić widły maksymalnie do 30cm nad ziemię.
• Wózki ciągnikowe wykorzystuje się głównie do ciągnięcia przyczep. Ich główne cechy to małe wymiary, świetna zwrotność i duża siła uciągu.
• Wózki specjalne to wózki, których konstrukcja została dostosowana do specjalnych, indywidualnych warunków użytkowania.
• Wózki widłowe ze zmiennym wysięgiem - zwane też ładowarkami teleskopowymi.
• Wózki widłowe terenowe - wykorzystywane w miejscach trudno dostępnych, o nierównym i grząskim podłożu.

Podział wózków ze względu na rodzaj napędu

• Napęd elektryczny - wózek napędzany silnikiem elektrycznym zasilanym z baterii umieszczonej na wózku lub z instalacji sieciowej.
• Napęd spalinowy - wózek napędzany silnikiem spalinowym niskoprężnym lub wysokoprężnym. Mogą być napędzane olejem napędowym, benzyną, gazem LPG lub CNG. Napęd ten charakteryzuje się emisją spalin, dlatego też powinny być one używane na otwartych przestrzeniach.
• Napęd inny - wózek z napędzany silnikiem innym niż elektryczny lub spalinowy.

Podział wózków ze względu na rodzaj kierowania

Istotnym podziałem wózków jest też podział według rodzaju kierowania:

• Wózki prowadzone - kierowca kieruje wózkiem, idąc przed nim lub za nim.
• Wózki podestowe - kierowca kieruje wózkiem, stojąc na podeście umieszczonym na wózku.
• Wózki z fotelem dla kierowcy - kierowca kieruje wózkiem, siedząc na fotelu umieszczonym na wózku.
• Wózki zdalnie sterowane - wózek sterowany jest pośrednio przez operatora będącego poza obszarem pracy wózka.

Budowa wózków spalinowych

Silnik spalinowy to urządzenie, w którym energia chemiczna paliwa płynnego lub gazowego spalanego wewnątrz cylindrów zostaje zamieniona na energię cieplną, a następnie na energię mechaniczną. Ponieważ proces spalania odbywa się wewnątrz cylindrów, silniki te nazywa się także silnikami o wewnętrznym spalaniu. Silniki spalinowe dzielą się na: silniki benzynowe (niskoprężne) z zapłonem iskrowym oraz silniki diesla (wysokoprężne) z zapłonem samoczynnym. Silniki spalinowe można podzielić również ze względu na zasadę działania na: silniki czterosuwowe i silniki dwusuwowe.

Uznawanie kwalifikacji za granicą

Uprawnienia na obsługę urządzeń UDT honorowane są w Unii Europejskiej, Norwegii, Szwajcarii, Kanadzie, USA zgodnie z „Europejskim Porozumieniem Wolnego Handlu (EFTA)”. Procedury uznawania tych kwalifikacji mogą się różnić w zależności od kraju. Poza granicami Polski obowiązują przepisy krajowe danego państwa lub dyrektywa 2005/36/WE z 7 września 2005 r.

Aby zwiększyć szanse na uzyskanie uprawnień w innym kraju, warto przetłumaczyć zaświadczenie kwalifikacyjne oraz program kursów, zawierający szczegółowy opis godzin praktyki i teorii, na język obcy. Jeśli forma lub liczba godzin zajęć praktycznych i teoretycznych nie będą wystarczające dla zagranicznego pracodawcy, może on wymagać od przyszłego pracownika dodatkowego szkolenia lub zdobycia dodatkowego certyfikatu. Zasady uznawania kwalifikacji w Wielkiej Brytanii zależą od daty ich uzyskania: kwalifikacje uzyskane po 1 stycznia 2021 roku traktowane są jako kwalifikacje z państw trzecich, zgodnie z dyrektywą 2005/36/WE.

Perspektywy zawodowe i zarobki operatora wózków widłowych

Operator wózków widłowych to stanowisko pracy poszukiwane wśród pracodawców i będące w stanie zagwarantować stabilną pracę w obrębie jednej firmy albo zdobycie posady w innej firmie. Jest to praca w głównej mierze skupiająca się na rozmieszczaniu towarów na magazynie, składzie lub placu budowy. Uzyskanie uprawnień do wózków widłowych jest zazwyczaj naturalnym następstwem pracy jako magazynier i chęci podniesienia swoich zarobków.

Praca operatora może wydawać się z pozoru łatwa, ale wymagana jest w niej duża dokładność, spokój i odpowiedzialność. Brak odpowiednich umiejętności operatora wózka widłowego może prowadzić do strat finansowych i narażenia osób pracujących w danym miejscu. W trakcie swojej pracy operator spotka się zapewne z koniecznością załadunku i rozładunku, rozmieszczaniu palet, kontroli sprzętu i transportu towaru w obrębie magazynu. Osoby, które przejdą kurs, mogą liczyć na większe wynagrodzenie niż osoba sprawująca obowiązki magazyniera.

Średnie zarobki magazyniera na wózku widłowym kształtują się w granicach 3500-4500 zł brutto i są uzależnione od rodzaju branży, w której wykonywana jest praca. Liczy się też zmiana, bo praca nocna lub weekendowa jest rozliczana inaczej niż zwyczajowe 8h etatu. Polska branża TSL jest jedną z najmocniejszych w Europie dzięki wyjątkowo dobremu położeniu logistycznemu naszego kraju. Za logistyką podąża produkcja, która lokuje nad Wisłą swoje zakłady oraz magazyny części i podzespołów. Uprawnienia operatora wózka widłowego pozwalają także na zdobycie pracy na Zachodzie i cieszenie się odpowiednio wyższymi wynagrodzeniami płatnymi w Euro. W tym wypadku warto zadbać o choćby podstawową znajomość języka obcego, co da możliwość znalezienia pracodawcy bez pośredników. Ciągłe podnoszenie własnych kwalifikacji to jedna z najbardziej godnych polecenia inwestycji we własny rozwój.

tags: #kurs #na #wozek #widlowy #drugiego #stopnia