Historia ciągników Lamborghini: Od rolnictwa do supersamochodów

Marka Lamborghini w powszechnym odbiorze kojarzona jest głównie z luksusowymi sportowymi autami. Co ciekawe, włoska firma swoją działalność rozpoczęła właśnie od produkcji ciągników, która ruszyła w 1947 roku. Dopiero 16 lat później powstał pierwszy samochód marki Lamborghini.

Ferruccio Lamborghini: Wizjoner z pasją do mechaniki

Ferruccio Lamborgihini - ojciec firmy noszącej jego nazwisko, urodził się 28 kwietnia 1916 roku w zwykłej, wiejskiej rodzinie plantatorów winogron w północnych Włoszech. Nigdy nie interesowało go jednak rolnictwo, za to od dziecka lubił majsterkować. Jeszcze w czasach, kiedy mieszkał z rodzicami, często modyfikował i ulepszał traktor swojego ojca.

Ferruccio Lamborghini marzył o zostaniu inżynierem. W końcu udało mu się dostać na Wydział Mechaniki na Uniwersytecie Bolońskim, choć jak twierdzą historycy - nigdy nie uzyskał dyplomu z powodu powołania do wojska w 1940 roku. Lamborghini służył we włoskim lotnictwie jako mechanik w garnizonie na wyspie Rodos w Grecji. Dzięki swojemu talentowi Ferruccio został następnie kierownikiem całego zespołu technicznego, lecz w 1944 roku wpadł w ręce brytyjskich żołnierzy.

Ferruccio powrócił do domu w 1945 roku, po wojnie, gdzie później ożenił się z Clelią Monti. Jego żona wydała na świat ich syna Antonia, znanego także jako Tonino. Niestety, zmarła w trakcie porodu. Ferruccio Lamborghini w tym czasie otworzył warsztat w garażu nieopodal Pieve di Cento, w którym konstruował traktory czy naprawiał samochody. Wszystko to robił jednak metodami amatorskimi i własnoręcznie.

Początki Lamborghini Trattori: Od wojennego sprzętu do rolniczej potęgi

Po wojnie zniszczona Europa zaczynała się odbudowywać i potrzebowała maszyn. Lamborghini wykorzystał tę niszę i tworzył swoje traktory na bazie wojskowego wyposażenia. Firma Lamborghini Trattori powstała w 1948 roku, czyli w czasach, gdy Europa dopiero podnosiła się po wojnie. W magazynach zalegały tysiące części do pojazdów wojskowych - silniki, skrzynie, mosty. Ideą, jaka przyświecała konstruktorowi, była prostota. Okazała się ona przysłowiowym strzałem w dziesiątkę.

Historia Lamborghini – od traktorów do supersamochodów (1948–2020)

Pierwsze modele i innowacje

  • W 1949 roku powstał pierwszy seryjny traktor marki o nazwie Carioca. Był to pierwszy ciągnik Lamborghini, który bazował na sześciocylindrowym silniku od ciężarówki wojskowej Morris. W tamtym okresie benzyna była niezwykle droga, toteż Lamborghini stworzył specjalny przełącznik, który po uruchomieniu silnika, pozwalał na przełączenie się z benzyny na tańszy olej napędowy.
  • W 1951 roku nastąpiło narodziny modelu L 33. Był to pierwszy ciągnik wyprodukowany w całości (oprócz silnika) przez firmę Lamborghini. Pod maską pracowała rzędowa, 6-cylindrowa jednostka firmy Morris, zasilana ropą naftową o pojemności 3500 cm3, wyposażona w rozpylacz paliwa opatentowany przez Ferruccio Lamborghini.
  • W 1952 roku firma wprowadza na rynek ciągniki serii „DL 30 - DL 40” z silnikami Diesla „MWM-Benz typ DW 415”.
  • W 1954 roku zbudowano ciągnik gąsienicowy. Zapotrzebowanie rynku na ciągniki gąsienicowe spowodowało, że firma Lamborghini wprowadziła na rynek swój pierwszy ciągnik gąsienicowy, DL 25C z silnikiem Diesla MWM lub Lamborghini w 1955 roku. Dwa lata później wprowadzona zostaje seria DL 30C.
  • W 1957 roku następuje premiera Lamborghinetta napędzanej 2-cylindrowym silnikiem Lamborghini o mocy 22 KM.

Przedsiębiorstwo włoskiego mechanika szybko stało się jednym z przodujących producentów maszyn rolniczych we Włoszech. Dzięki solidnej konstrukcji, traktory Lamborghini były rozchwytywane przez rolników, a sam Ferruccio dorobił się małej fortuny. Pieniądze postanowił zainwestować, otwierając kolejną firmę.

Innowacje silnikowe: Rodzina FL-2

Na przełomie lat 50. i 60. Lamborghini postanowił opracować własną rodzinę silników wysokoprężnych. Niemcy od dawna stosowali diesle chłodzone powietrzem - proste, odporne i niewrażliwe na brak płynu chłodzącego. W gorącym klimacie południowej Europy takie rozwiązanie miało sens.

infografika silnika Lamborghini FL-2

Jednym z pierwszych modeli z własnym silnikiem był niewielki traktor Lamborghini 1R z silnikiem FL-2. Dwucylindrowy, chłodzony powietrzem silnik o pojemności zaledwie 1,5 litra był najmniejszym z całej rodziny silników FL-2. Silnik FL-2 był dwucylindrowym dieslem o pojemności około 1,46 litra. Nie było tu chłodnicy ani pompy wody. Cylindry miały głębokie żebra chłodzące, a powietrze przepychał przez nie wielki turbinopodobny wentylator. Silnik korzystał z klasycznej pompy wtryskowej Bosch. Nie było tu żadnych cudów techniki, ale o to właśnie chodziło. Zwraca uwagę przycisk zapłonu, zupełnie jak w dzisiejszych autach. Tablica jest skromna, ale wskaźnik jest oszałamiający.

Nowa era ciągników: Seria R

Na początku lat 60. Lamborghini wprowadził nową rodzinę ciągników oznaczoną literą R. Była to cała seria maszyn o podobnej konstrukcji, różniących się głównie wielkością i liczbą cylindrów silnika. Produkcję rozpoczęto około 1961 roku i trwała ona do połowy dekady, choć różne modernizacje pojawiały się jeszcze kilka lat później. Maszyna ta była prosta, lekka i przeznaczona głównie do prac w sadach, winnicach i niewielkich gospodarstwach. Dziś Lamborghini 1R jest raczej ciekawostką kolekcjonerską niż maszyną spotykaną w polu. Ale dla firmy Lamborghini Trattori był ważnym krokiem. Błotniki wyposażone są w skromne siedziska.

  • W 1962 roku dzięki 2R DT, Lamborghini wprowadza serię ciągników z napędem na cztery koła z silnikami chłodzonymi powietrzem.
  • W 1966 roku ciągniki Lamborghini jako pierwsze we Włoszech były dostępne z zsynchronizowanymi przekładniami w standardowym wyposażeniu.
  • W 1968 roku modele R 480 o dużej mocy dołączyły do gamy produktów. Lamborghini Trattori w tym roku stał się największym producentem traktorów we Włoszech.

Narodziny Automobili Lamborghini: Spór z Ferrari

To, co wyróżnia ciągniki rolnicze Lamborghini, to design. Włoski producent przywiązuje niezwykłą wagę do wyglądu swoich maszyn. Projektanci firmy nadają im wyjątkowy i niepowtarzalny charakter. W parze z estetyką idzie ergonomia i funkcjonalność. Kabiny ciągników są obszerne i wygodne w użyciu, a znajdujące się w nich urządzenia intuicyjne i proste w obsłudze. Firma Lamborghini znana jest również z wprowadzania wielu innowacyjnych rozwiązań. Przykładem mogą być choćby przekładnie. W nowych modelach z linii Strike dostępne są aż 3 rodzaje przekładni - mechaniczne, Hi-Lo oraz Powershift.

Ferruccio Lamborghini pałał miłością do samochodów, a jedną z jego ulubionych rozrywek były wyścigi. Sam brał w nich udział. W 1948 roku wystartował w wyścigu Mille Miglia, gdzie ścigał się z innymi swoim pierwszym samochodem - Fiatem Topolino. Oczywiście Ferruccio nie byłby sobą, gdyby nie poddał auto pewnym modyfikacjom. Fiata Topolino przekształcił w dwuosobowy kabriolet z mocniejszym silnikiem. Od tamtej pory nie wystartował już nigdy więcej w żadnych zawodach. Mimo to pasja do samochodów sportowych pozostała.

W latach 50., dzięki zarobionym pieniądzom, mógł pozwolić sobie na zakup znacznie lepszych aut. Jeździł m.in. Alfa Romeo, Lancią, Maserati, Mercedesem czy Jaguarem. W 1958 roku zakupił pierwsze Ferrari 250GT. W ciągu kolejnych lat Lamborghini kupował więcej aut od Ferrariego. Pewne mankamenty zaczynały mu jednak przeszkadzać. Z powodu usterek Lamborghini kilkanaście razy odwiedzał warsztat Ferrari w Modenie. Nie podobało mu się jednak to, że mechanicy zabierali jego auto na kilka godzin nie wiadomo gdzie, a dodatkowo przeszkadzało mu wewnętrzne sprzęgło samochodów. Ferruccio postanowił podzielić się swoimi uwagami z Enzo Ferrari.

Miało to nastąpić w wyniku sporu pomiędzy założycielem przedsiębiorstwa a Enzo Ferrarim, twórcą słynnych aut, nazywanych od jego nazwiska. Na uwagi Ferruccio Lamborghiniego, który był niezadowolony ze swojego auta marki Ferrari i zaproponował wprowadzenie zmian konstrukcyjnych, Ferrari miał zareagować oburzeniem, że poucza go jakiś niekompetentny traktorzysta. Ferruccio w przypływie frustracji miał rzucić do Ferrariego, że jego samochody to śmieci. Enzo Ferrari wściekł się i stwierdził, że „jakiś tam traktorzysta” nie będzie go pouczać. Miał nawet powiedzieć: „Lamborghini, ponieważ jeździsz traktorem, nigdy nie nauczysz się właściwie obchodzić z Ferrari.”. Wtedy to Lamborghini postanowił, że zacznie konstruować własne samochody.

Pierwszy prototyp gran turismo wyposażony był w podzespoły i części, które wykorzystywano do tej pory w traktorach. W 1963 roku Ferruccio założył firmę Automobili Lamborghini z siedzibą w Sant’Agata Bolognese, gdzie stanęła legendarna fabryka Lamborghini. Owocem tego postanowienia okazał się sportowy samochód Lamborghini 350 GTV oraz silnik V12, które skonstruowane zostały pod okiem Giotto Bizzarriniego, pracującego niegdyś w Alfa Romeo i Ferrari. Prototyp 350 GTV miał jednak pewne problemy, m.in. po zamontowaniu silnika okazało się, że nie można domknąć maski samochodu. Nie można było jednak pokazać czegoś takiego na wystawie w Turynie, podczas której zaprezentowane zostało auto. Lamborghini postanowił wystawić pojazd bez silnika, a jego przód obciążyć cegłami. Nikomu nie udało się zauważyć, że coś jest nie tak. Co więcej - 350 GTV bardzo spodobało się publiczności. Wkrótce potem prototyp zastąpiony został przez już w pełni działające Lamborghini 350 GT.

zdjęcie Lamborghini 350 GTV

Kryzys i sprzedaż: Zmiany w strukturze własnościowej

Mimo tego sukcesu firma nie zaprzestała produkcji ciągników rolniczych. Mimo to w latach 70. grupa Lamborghini zaczęła popadać w kłopoty finansowe, kiedy to południowoafrykański importer anulował kontrakt. Lamborghini Trattori nadal była przodującą firmą w grupie i co więcej - prawie połowę swoich pojazdów eksportowała za granicę. Dodatkowo w 1971 roku w Boliwii doszło do zamachu stanu, a nowe władze anulowały duży kontrakt na dostawę traktorów Lamborghini. To zmusiło Ferruccio Lamborghini do sprzedaży spółki zajmującej się produkcją traktorów.

Na początku lat siedemdziesiątych XX wieku, podczas kryzysu gospodarczego, spółka sprzedała część swoich udziałów (72 procent) konkurencyjnemu koncernowi SAME. Przedsiębiorstwo wykupione zostało przez rywala Ferruciego - koncern SAME. Wchodząc do grupy SAME, marka Lamborghini zachowała własną tożsamość i prestiż. Po reorganizacji struktury własnościowej udziałów Lamborghini, produkcja ciągników osiąga poziom 5000 jednostek rocznie. Przy produkcji i sprzedaży na poziomie około 10 000 jednostek, Lamborghini Trattori stał się w 1980 roku trzecim największym producentem we Włoszech.

To był jednak dopiero początek. Lamborghini wkrótce doczekało się pozwów, przez co Ferruccio zmuszony został do sprzedania 51% udziałów w Automobili Lamborghini swojemu przyjacielowi - Georgesowi-Henriemu Rossettiemu. Rossetti wykupił udziały za 600 tys. dolarów. Mimo to sytuacja finansowa firmy nieszczególnie się polepszyła. To spowodowało, iż Ferruccio Lamborghini wycofał się z branży samochodowej i w 1974 roku sprzedał pozostałe udziały René Leimerowi. Jednak nie oznaczało to końca przedsiębiorczej przygody Lamborghini. Ferruccio nadal miał w rękach firmę zajmującą się produkcją urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych, grzewczych i sprzętu hydraulicznego.

Lamborghini zmarł w lutym 1993 roku na dwa miesiące przed swoimi urodzinami, z powodu ataku serca. Dwa lata po śmierci legendy włoskiej motoryzacji, jego syn - Tonino - postanowił stworzyć muzeum upamiętniające dzieło jego ojca.

Ewolucja ciągników Lamborghini po sprzedaży

zdjęcie nowoczesnego ciągnika Lamborghini Nitro

Innowacje w latach 80. i 90.

Lata 80. przyniosły powstanie nowej grupy modeli wykorzystujących nowoczesne rozwiązania technologiczne i modułowe silniki chłodzone wodą. Zostały wprowadzone elektronicznie sterowane układy wtrysku paliwa i nowe elektroniczne jednostki sterujące.

Ostatnia dekada XX wieku wprowadziła na rynek nową serię ciągników Racing o dużych mocach, wyposażonych w elektroniczne przekładnie Power Shift, oraz serię Runner, przeznaczoną do mniej wymagających prac rolniczych czy pielęgnacji terenów zielonych. W 2013 roku narodziła się kolejna linia ciągników: Nitro. Wyróżnia je czarno-biała kolorystyka, agresywna linia karoserii i charakterystyczny znak byka.

Współczesność: Deutz-Fahr i edycja Lamborghini

zdjęcie ciągnika Deutz-Fahr Lamborghini Edition

Obecnie firma Lamborghini Trattori jest własnością koncernu SDF. Kilka tygodni przed targami Agritechnica pojawiły się pytania o przyszłość marki Lamborghini. Koncern SDF zdecydował o wycofaniu z rynku ciągników marki Lamborghini jako samodzielnego producenta. Szefostwo SDF Group podjęło bowiem decyzję o wygaszeniu produkcji tych traktorów. Nie jest to jednak całkowity koniec charakterystycznego logo z bykiem na maskach traktorów.

Centrala włoskiego koncernu zaproponowała bowiem edycje specjalne ciągników Deutz-Fahr w wersji wyposażenia Lamborghini. Choć marka Lamborghini jako samodzielny producent ciągników ma nie być kontynuowana, jej dziedzictwo żyje w specjalnych edycjach ciągników Deutz-Fahr. Informacja ta zapewne umknęła wielu zwiedzającym targi Agritechnica 2023, bo na stoisku koncernu SDF Group stał biały ciągnik z napisem Lamborghini. Był to jednak traktor Deutz-Fahr 6190 TTV Agrotron Special Edition Lamborghini.

Deutz-Fahr Lamborghini Edition: Włoska pasja, niemiecka technologia

Najciekawszą nowością, według wielu, była wersja Deutz-Fahr Lamborghini Edition. Wbrew pozorom nie jest to ciągnik włoskiej marki, mimo znaczków i napisów ze znanym bykiem w roli głównej. Biała wersja Deutz-Fahra reklamowana jest jako „włoska pasja, niemiecka technologia”. Przedstawiciele SDF poinformowali, że marka Lamborghini nie będzie już kontynuowana, nawet we Włoszech. Oferta „Lamborghini Edition” jest skierowana do klientów Deutz-Fahr i stanowi uzupełnienie dla tych, którzy wymagają czegoś więcej. Zgodnie z zapowiedziami, nowa edycja ciągników Deutz-Fahr Lamborghini stanowi kolejny krok naprzód, oferując wybuchową mieszankę jakości, technologii, wydajności i stylu.

Na targach Agritechnica zaprezentowano model Deutz-Fahr Lamborghini Edition 6190 TTV. Jest to pierwszy ciągnik tej serii, a wkrótce pojawią się następne. Wszystkie Deutz-Fahry z pakietem Lamborghini pochodzą z Lauingen i są oznaczone tabliczką znamionową niemieckiej marki. Pakiet Lamborghini należy rozumieć jako pakiet wyposażenia nawiązujący do włoskiej marki, a nie jako traktor „lambo”. Ciągniki z pakietem Lamborghini Edition mają wyróżniać się jeszcze lepszym wyposażeniem niż dotychczasowe wersje Warrior.

Wyposażenie i design edycji Lamborghini

Nowa specjalna edycja Lamborghini to elegancka biel, kojarzona dotychczas z ciągnikami tej marki. Dostępna będzie we wszystkich seriach ciągników Deutz-Fahr, począwszy od małych prostych modeli mechanicznych aż po największą serię. Wersja Lamborghini w standardzie oferuje pełne wyposażenie obejmujące między innymi oświetlenie LED, chromowane akcenty, pneumatyczny fotel operatora, nowoczesne systemy elektroniczne i wiele innych. Charakterystyczne logo Lamborghini widoczne jest zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz ciągnika, m.in. podczas uruchamiania silnika oraz na specjalnych obszyciach foteli. Lodówka we wnętrzu to jeden z dodatków podnoszących komfort pracy. Opony Michelin zapewniają doskonałą przyczepność. W standardzie znajdziemy również pneumatyczny fotel operatora i dodatki chromowane. Wprowadzenie wersji wyposażenia Lamborghini upraszcza zamawianie takich ciągników w Polsce. Każdy dealer marki Deutz-Fahr zrobi to teraz z poziomu konfiguratora.

Inne wersje kolorystyczne i serie Deutz-Fahr

Poza standardową zielenią, dostępna jest również wersja kolorystyczna Java Green - intensywny, żywy odcień zieleni. Na chwilę obecną jest ona dostępna w dużych modelach serii ósmej, siódmej i szóstej, a także w ciągnikach sadowniczych TTV i Pro. Popularna już od kilku lat seria Warrior wyróżnia się klasyczną, czarną kolorystyką oraz bogatym wyposażeniem obejmującym pełne oświetlenie LED, pneumatyczne fotele i dodatki chromowane.

Mimo koncentracji na marce Deutz-Fahr, dostępna w sprzedaży jest również marka Same. Są to traktory bardzo popularne na rodzimym dla koncernu rynku włoskim.

Tożsamość i nazewnictwo Lamborghini

Sama marka Lamborghini ciekawa jest także od strony swojej identyfikacji i nazewnictwa. Rozpoznawalne logo samochodów wzięło się stąd, iż znakiem zodiaku Ferruccio był byk, a dodatkowo był on pod olbrzymim wrażeniem hiszpańskiego ranczera Eduarda Miury, który zajmował się właśnie hodowlą byków. Wpływ Miury na Lamborghini był tak duży, że ten postanowił nawet nazwać jeden ze swoich modeli - Lamborghini Miura. Eduardo bardzo ucieszył się na wieść, że to jego postać zainspirowała Ferrucciego do użycia byka jako logotypu, a dodatkowo, że nazwał on jego nazwiskiem swój samochód. Ten zresztą został mu przez Lamborghini podarowany.

Wiele innych modeli włoskiej marki nazywanych było od imion sławnych byków. I tak np. Lamborghini Diablo zawdzięcza swoją nazwę bykowi, który stanął do zaciętej walki z „El Chicorro”. Model Lamborghini Murcielago był natomiast upamiętnieniem byka Murcielago. Zwierzę to miało przeżyć aż 28 pchnięć szpadą, przez co został oszczędzony przez torreadora „El Lagartijo”. Modele Lamborghini takie jak Gallardo, Jarama, Urraco i Jalpa również są związane z bykami. Pierwszy to linia hodowlana byków, drugi to nazwa historycznej krainy, która znana była z walk z owymi zwierzętami, a trzeci i czwarty to określenie na ich rasę. Jednymi z nielicznych modeli, które nie wzięły swoich nazw od tych właśnie zwierząt, były Lamborghini Espada oraz Lamborghini Countach.

tags: #lamborghini #ciagnik #czyja #produkcja