Pługi Kverneland i Lemken: Porównanie Oraz Aspekty Wyboru

Pług do orki to jedna z podstawowych maszyn w każdym gospodarstwie rolnym, kluczowa dla jakości przygotowania gleby pod zasiew. Wybór odpowiedniego modelu to nie tylko kwestia ceny, ale także trwałości, dostępności części i dopasowania do warunków polowych. Dobrze dobrane części do pługów bezpośrednio wpływają na jakość orki, zużycie paliwa i tempo pracy, co jest istotne dla rolników i usługodawców dążących do zbalansowania trwałości, ceny i dopasowania do gleby. Marki takie jak Kverneland i Lemken są uznawane za liderów na rynku, oferując szeroki wachlarz rozwiązań.

Części Zamienne do Pługów: Oryginał czy Zamiennik?

Wybór między oryginalnymi częściami a zamiennikami to częsty dylemat. Sama cena zakupu nie mówi całej prawdy; ostatecznie liczy się koszt na hektar, uwzględniający trwałość (mth/ha), stabilną geometrię i mniejszą liczbę przestojów na wymianę. Oryginalne części do pługów renomowanych marek, takich jak Kverneland i Lemken, zwykle oferują lepszą powtarzalność wymiarów, odpowiednio dobraną obróbkę cieplną i pewne dopasowanie do korpusów, co ogranicza luzowanie i nierówną orkę.

Dystrybutorzy części, poza dostępem do oryginalnych numerów i dopasowanych zamienników, oferują wsparcie techniczne obejmujące dobór elementów do gleby, weryfikację kompatybilności, szybkie porównanie wersji (standard vs. wzmocniona) oraz pewność pochodzenia. Przy zamawianiu części należy przygotować markę i model pługa, typ korpusu, liczbę i rozstaw korpusów oraz wymiary elementów.

• Lemiesze
• Dłuta
• Odkładnice

Lemken jest znany z systemów korpusów z liniami o podwyższonej trwałości, co przekłada się na długowieczność części i efektywność pracy.

Konstrukcja Ramy Pługa: Wytrzymałość i Elastyczność

Rama w pługach musi wytrzymać bardzo duże obciążenie, dlatego zwykle jest zbudowana z profili o przekroju kwadratowym. Najczęściej kupowane pługi obracalne wyposażone są w cztery korpusy, a ich popularność wynika z dopasowania do ciągników o mocy 70-140 KM.

Do najpopularniejszych wielkości profili należy rozmiar 120x120 mm. Taką wielkość możemy spotkać zwykle w przynajmniej jednym modelu każdego producenta pługów. Wśród omawianych marek, Kverneland wyróżnia się tym, że większość jego modeli jest wyposażonych w ramę 150x150 mm, co świadczy o zwiększonej wytrzymałości. Zarówno Kverneland, jak i inni producenci, tacy jak Lemken, mają jednak bardziej zróżnicowaną ofertę, w związku z czym dostępne są wersje od 100x100 mm, przez 140x140 mm i 160x160 mm, aż do wersji prostokątnych 200x120 mm. Niektórzy producenci, np. Grégoire Besson, oferują również ramy podwójne, które znacznie zwiększają sztywność pługa.

Im większy profil ramy, tym większa wytrzymałość, ale również większa masa. Pługi z ramami 120x120 mm i mniejszymi są przeznaczone na średnie i lekkie gleby. Oprócz samego przekroju ramy ważna jest grubość stali, z jakiej została ona wykonana oraz jej jakość. Producenci w profilach 120x120 mm i mniejszych najczęściej stosują stal o grubości 8 mm.

Możliwość Rozbudowy Pługa

Ważną cechą ramy jest możliwość jej przedłużenia razem z dodatkowym korpusem - są to tzw. pługi "X+", gdzie "X" oznacza stałą liczbę korpusów, a "+" to możliwość dołączenia kolejnego korpusu. Możliwość rozbudowy pługa może być przydatna, gdy np. kupimy większy ciągnik. Posiadając pług z dodatkowym, odkręcanym korpusem, po jego zdemontowaniu mamy możliwość uprawy cięższej ziemi, z którą nasz ciągnik nie dałby sobie rady przy pełnej wielkości pługa, lub możemy pracować, gdy jesteśmy zmuszeni do użycia mniejszego ciągnika niż zwykle.

Konstrukcja niektórych elementów przedłużających ramę pozwala na dołączanie kolejnych takich samych odcinków i przedłużanie pługa o kolejne korpusy. Należy być przy tym bardzo ostrożnym i zwracać uwagę na solidność ramy w danym modelu, zwłaszcza przy użytkowaniu pługa na ciężkich glebach, gdzie dołączenie dodatkowego korpusu mogłoby spowodować ryzyko uszkodzenia całej ramy.

Odległość Między Korpusami i Wysokość Ramy

Ważnymi parametrami pługa są odległość między korpusami oraz wysokość ramy. Oba czynniki mają znaczenie przede wszystkim w pracy na polach z dużą ilością resztek pożniwnych lub w czasie przyorywania międzyplonu. Im większy rozstaw korpusów i wyżej umieszczona rama, tym pług jest mniej podatny na zapychanie. Niestety ma to też swoje wady, którymi są zwiększona masa narzędzia i oddalenie jego środka ciężkości od ciągnika.

Producenci, w tym Kuhn, Kverneland, Lemken i Pöttinger, zamiast podawać zapotrzebowanie pługa na moc ciągnika (które jest bardzo zmienne w zależności od ustawień narzędzia i warunków glebowych), podają moc maksymalną, z jaką narzędzie może pracować bez zwiększonego ryzyka jego uszkodzenia.

Regulacje Pługa: Precyzja w Pracy

Regulacja pługa jest kluczowa dla uzyskania optymalnej jakości orki, zużycia paliwa i tempa pracy. Istnieje kilka rodzajów regulacji, które pozwalają na precyzyjne dostosowanie maszyny do warunków glebowych i ciągnika.

Regulacja Szerokości Pierwszej Skiby

Regulacja szerokości pierwszej skiby dostosowuje pług do rozstawu tylnych kół ciągnika. W Agromechanice i RPT wskazuje się, że pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem, co ma wpływ na równomierną szerokość pozostałych skib. W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych, regulacja ta często odbywa się za pomocą osi wykorbionej, która jednocześnie wpływa na punkt pociągowy. W pługach obracalnych jednobelkowych te ustawienia dokonuje się razem lub oddzielnie śrubą rzymską albo siłownikiem.

Zmiana szerokości pierwszej skiby za pomocą osi wykorbionej w rzeczywistości nie zmienia tylko szerokości pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając przy tym kąt natarcia lemieszy. Istnieje pogląd, że zmiana tej szerokości powinna być następstwem zmiany głębokości orki, aby był zachowany jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu - im głębiej, tym szerzej i na odwrót. Na zimę zaleca się zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowaną), czyli głęboko i wąsko.

Regulacja Szerokości Roboczej Pługa

Regulacja szerokości roboczej pługa to odrębne zagadnienie, które nie występuje w starszych pługach. Może być mechaniczna skokowa albo hydrauliczna płynna. Co ciekawe, zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co często opiera się na zasadzie czworoboku przegubowego. Najprostsze pługi mają stałą szerokość roboczą, jednak w ofertach producentów, takich jak Lemken, przeważają narzędzia umożliwiające jej zmianę.

• Regulacja ręczna: Większość pługów, np. Lemken Juwel, Kuhn Multi-Master, Akpil KM 180 czy Unia Group Ibis, wymaga regulacji ręcznej. Należy umieścić śruby w otworach odpowiadających żądanej szerokości roboczej (dostępnych jest od 3 do 6 szerokości pracy). Następnie, zwykle przy użyciu śruby rzymskiej, należy zmienić kąt ustawienia ramy.
• Regulacja hydrauliczna (Vario): W pługach typu "vario", zmiana szerokości pracy odbywa się bezstopniowo, przy pomocy siłowników hydraulicznych, dzięki czemu można sterować nią z kabiny ciągnika. Przykładem są pługi Unia Group Vario, Lemken VariOpal, Överum Vari Flex i Akpil KM 180 Vario. Takie rozwiązanie jest przydatne w gospodarstwach posiadających bardzo zróżnicowane gleby, na klinach i brzegach pól, a także przy omijaniu przeszkód. Dopłata za wersję Vario w przypadku pługów z Akpilu wynosi około 5500-6000 zł. Zakres regulacji, zarówno w przypadku pługów z ręczną, jak i hydrauliczną zmianą szerokości roboczej, w zależności od konkretnego modelu, wynosi od 32-35 cm do 44-54 cm.

Regulacja Głębokości Orki

W nowszych pługach obracalnych regulacja głębokości orki często odbywa się za pomocą regulacji siłowej lub pozycyjnej, która wyklucza kółko kopiujące (chyba że w pługach przyczepianych). Jeśli ktoś chce pracować za pomocą regulacji kopiującej (kółka), musi ustawić podnośnik na dociążanie (regulację ciśnieniową), czyli podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem tak, aby nie dało rady podnieść pługa od ziemi (wtedy tracimy dociążanie tylnej osi masą pługa).

Inne Aspekty Regulacji

• Przesuwanie wzdłużne pługa: W nowszych pługach możliwe jest przesuwanie wzdłużne pługa, aby wychylić pierwszy korpus poza rozstaw kół ciągnika. Dzięki temu obydwa koła ciągnika jadą po caliźnie, co pozwala na bardziej precyzyjne prowadzenie pługa.
• Poziomowanie: Jest to podstawowa regulacja zapewniająca równą pracę wszystkich korpusów i uzyskanie jednolitej powierzchni pola.

Zabezpieczenia Przeciwprzeciążeniowe: Ochrona Przed Uszkodzeniami

Kamienie i inne przeszkody znajdujące się w glebie mogą uszkodzić pług, zaczynając od elementów korpusu, a na ramie kończąc. Aby temu przeciwdziałać, stosowane są rozmaite zabezpieczenia przeciwprzeciążeniowe.

Kołki Ścinane

Najprostszym, najtańszym i najbardziej powszechnym rozwiązaniem są kołki ścinane. Zabezpieczenie to pozwala utrzymać niską wagę narzędziom w nie wyposażonym. Kołki ścinane są przeznaczone na pola z małą ilością kamieni i można je spotkać w bazowych wersjach niemal wszystkich modeli pługów. Prawie wszyscy producenci umiejscawiają śrubę ścinaną poprzecznie do działającej na nią siły. Wyjątkiem od tej reguły jest Kuhn, który umiejscawia ją równolegle do płaszczyzny pracy korpusów pługa, co sprawia, że śruba nie jest ścinana, a rozrywana.

Zabezpieczenia Typu Non-Stop

Inne bezpieczniki określane są mianem zabezpieczeń typu non-stop. Oznacza to, że pracują one bez przerwy, a powrót korpusu do pozycji sprzed zadziałania bezpiecznika następuje automatycznie, gdy tylko przeszkoda zostanie minięta. Występują dwa rodzaje zabezpieczeń mechanicznych:

• Zabezpieczenie sprężynowe: Zmiana siły, która powoduje zadziałanie zabezpieczenia, jest utrudniona, ale siłę aktywacji można zmienić poprzez regulację dociśnięcia sprężyn, co jest uzależnione od sposobu ich zamontowania. Regulację tego typu można przeprowadzić m.in. w pługach Akpil KM 180 Spring i KM 180 Spring Vario.
• Zabezpieczenie resorowe: W przypadku tego rozwiązania, zmiana siły jego uruchomienia wymaga zmiany ilości piór w resorze, co zabiera dość dużo czasu. Przykładowy koszt zastąpienia kołków ścinanych zabezpieczeniem resorowym wynosi w przypadku pługów Akpil KM 180 - 10 500 zł, Unia Group Ibis XL - 9100 zł, a dla Kverneland 150 - 7400 zł.

Zabezpieczenia Hydrauliczne

Najwięcej możliwości daje jednak zabezpieczenie hydrauliczne. Jego podstawowa przewaga to łatwa i szybka zmiana siły uruchamiającej zabezpieczenie. Ma to znaczenie przede wszystkim w gospodarstwach, które dysponują zróżnicowanymi glebami o różnym stopniu zakamienienia. Wadą rozwiązania hydraulicznego jest jego skomplikowanie, co skutkuje znacznymi kosztami podczas zakupu i potencjalnym ryzykiem awarii. W przypadku pługa Unia Group Ibis XL nabywca za doposażenie go w ten rodzaj zabezpieczenia musi dopłacić 15 500 zł. Najczęstszym problemem w przypadku pługów wyposażonych w bezpieczniki hydrauliczne są wycieki oleju. Regulacja tego typu zabezpieczenia odbywa się zazwyczaj za pomocą rozdzielacza ciągnika przy wsparciu manometru, na którym możemy obserwować ustawione ciśnienie.

Wyposażenie Dodatkowe: Optymalizacja Pracy

Mimo że pługi należą do stosunkowo prostych narzędzi uprawowych, to listy ich wyposażenia dodatkowego bywają dość długie, co pozwala na dalszą optymalizację orki.

Przedpłużki i Listwy Ścinające

Jedną z najczęściej występujących pozycji są przedpłużki. Ich zadaniem jest zdjęcie i zrzucenie do bruzdy wierzchniej warstwy gleby. Efektem tego działania jest lepsze przykrycie resztek pożniwnych, nawozów zielonych czy też obornika. Zamiast przedpłużków nad odkładnicą mogą być zamontowane listwy ścinające, które są wystarczające w przypadku orki pola z małą ilością materiału organicznego zalegającego na jego powierzchni, np. po rzepaku czy kukurydzy.

Koła Podporowe

Najczęściej koło podporowe jest w standardzie, ale producenci za dopłatą oferują jego lepsze wersje, które mogą służyć nie tylko do utrzymywania głębokości roboczej pługa, ale również do podpierania go w czasie transportu - wtedy wyposażone są zwykle w amortyzację i samonastawną obrotnicę. Taka opcja dostępna jest m.in. w przypadku pługów Akpil - jej koszt to w zależności od wersji 1845 lub 3567 zł.

Odkładnice Specjalne

Ciekawą opcją jest na przykład odkładnica ażurowa, która w odróżnieniu od tradycyjnej jest złożona z kilku listew zamiast jednej, litej powierzchni. Polecana jest na gleby średnie i ciężkie. Podczas pracy z pługiem wyposażonym w odkładnice tego typu, ciągnik może zużywać do 10% mniej paliwa niż przy zastosowaniu tradycyjnych odkładnic, dzięki zmniejszeniu tarcia gleby.

W przypadku Lemkena występuje także inna ciekawa opcja, jaką jest odkładnica z tworzywa sztucznego. W tym przypadku z tworzywa wykonana jest górna i dolna listwa odkładnicy. Dzięki bardzo dobrym właściwościom ślizgowym taka odkładnica sprawdza się bardzo dobrze na glebach lepkich.

Kroje

Kroje są bardzo pożądane podczas orki gleb bardzo ciężkich i silnie poprzerastanych korzeniami. Elementy te odcinają skibę od ścianki bruzdy, odciążając krawędź tnącą piersi odkładnicy. Najczęściej kroje kojarzą się z wersjami talerzowymi, które bardzo dobrze radzą sobie w różnych warunkach pracy. Ze względu na koszty są jednak wypierane przez nawet dziesięciokrotnie tańsze kroje nożowe montowane pionowo, bezpośrednio obok lemiesza. Dobrym przykładem różnic kosztów zakupu pomiędzy obu rodzajami krojów jest cennik Unii Group, według którego trzeba za nie zapłacić odpowiednio 1415 zł i 135 zł.

Pogłębiacze

Pogłębiacze spulchniają dno bruzdy, działając bezpośrednio za każdym korpusem, co przyczynia się do niszczenia podeszwy płużnej. Obecnie rozwiązanie to jest dość rzadko spotykane.

Belki do Narzędzi Doprawiających

Belka (ramię) do narzędzia doprawiającego służy do zagregowania z pługiem różnego rodzaju wałów, które mają przyspieszyć osiadanie gleby po orce i wstępnie przygotować ją do siewu. Belki tego typu występują w wersjach z chwytakiem mechanicznym i hydraulicznym. Ten pierwszy działa na zasadzie haka, który ciągnie wał, a w celu jego zwolnienia konieczne jest cofnięcie bądź uniesienie pługa.

Kverneland vs. Lemken: Aspekty Wyboru i Inwestycji

Zarówno Kverneland, jak i Lemken, to marki o światowej renomie, znane z trwałych konstrukcji i szerokiej oferty pługów. Solidna konstrukcja i wysoka precyzja orki to cechy wspólne dla obu producentów. Jednakże, występują pewne różnice, które mogą wpłynąć na decyzję zakupową:

• Wytrzymałość ramy: Kverneland wyróżnia się zastosowaniem ramy 150x150 mm w większości swoich modeli, co sugeruje wysoką odporność na obciążenia.
• Innowacje w częściach roboczych: Lemken oferuje systemy korpusów o podwyższonej trwałości oraz innowacyjne odkładnice z tworzywa sztucznego, które sprawdzają się na glebach lepkich i mogą zmniejszać zużycie paliwa.
• Cena: Pługi czterokorpusowe to najpopularniejsza wielkość narzędzi, dostępne w cenie od około 20 do ponad 100 tys. zł. Pług Kverneland z pięcioma korpusami może być dostępny w cenie około 100 000 zł, podczas gdy dobrze wyposażony Lemken to inwestycja rzędu 150 000 zł lub więcej. Ostatecznie, pługi Lemken są często postrzegane jako maszyny z wyższej półki cenowej, oferujące jednak bardzo wysoką jakość i zaawansowane rozwiązania.

Na krajowym rynku dostępny jest ogromny wybór pługów oferowanych w bardzo zróżnicowanych konfiguracjach, co pozwala na dopasowanie idealnego narzędzia do warunków w danym gospodarstwie.

Wybór Idealnego Pługa: Podsumowanie Kluczowych Czynników

Najlepszy pług do orki to taki, który jest dopasowany do rodzaju gleby, mocy ciągnika i budżetu. Wybierając pług, trzeba w pierwszej kolejności kierować się posiadanym typem gleb i ich ewentualnym zakamienieniem. Jeśli posiadamy lekkie gleby, wtedy nie warto przesadzać ze zbyt masywnym pługiem, ponieważ będzie to rodziło niepotrzebną konieczność współpracy z dużym ciągnikiem, a co za tym idzie, niepotrzebnie będzie zawyżać koszty eksploatacji. Podobnie na ciężkich glebach oszczędność na zbyt lekkim pługu może spowodować konieczność jego dość szybkiej wymiany na nowy ze względu na szybkie zużycie. Pługi zawieszone zagonowe (starego typu bez regulacji szerokości roboczej) wymagają innych ustawień niż nowoczesne pługi obracalne z płynną regulacją.

tags: #lemken #czy #kverneland