Filmografia Liama Neesona

Liam Neeson, właśc. William John Neeson, OBE (ur. 7 czerwca 1952 roku w Ballymena, w Irlandii Północnej) to ceniony irlandzki aktor, którego kariera obejmuje ponad 140 ról filmowych i telewizyjnych.

Wczesne lata i początki kariery

Liam Neeson urodził się w Ballymena, w hrabstwie Antrim, w Irlandii Północnej, w rzymskokatolickiej rodzinie. Był trzecim z czwórki dzieci Katherine „Kitty” Neeson (z domu Brown), kucharki, i Bernarda „Barneya” Neesona, dozorcy w szkole podstawowej Ballymena Boys All Saints Primary School. Wychowywał się z trzema siostrami: Elizabeth, Bernadette i Rosaleen. Już w wieku 11 lat zadebiutował na scenie, gdy nauczyciel angielskiego zaproponował mu główną rolę w szkolnym przedstawieniu.

Zanim Neeson został aktorem, zarabiał na życie jako bokser i kierowca ciężarówki. W 1971 roku rozpoczął studia na wydziale fizyki i informatyki w Queen’s University Belfast, gdzie odkrył talent do gry w piłkę nożną. Po opuszczeniu uniwersytetu, powrócił do Ballymena, gdzie pracował dorywczo jako operator wózka widłowego w Guinness i kierowca ciężarówki. Uczęszczał również przez dwa lata do kolegium nauczycielskiego w Newcastle upon Tyne w Anglii.

W 1976 roku przyłączył się do Lyric Players' Theatre w Belfaście, gdzie występował przez dwa lata. W 1977 roku zdobył pierwsze doświadczenia filmowe, grając Jezusa Chrystusa i ewangelistę w religijnym filmie Wędrówka pielgrzyma (Pilgrim’s Progress). W 1978 roku przeniósł się do Dublina, by wystąpić w sztuce Mówię ja, mówi on (Says I, Says He, 1977) Rona Hutchinsona.

Przełomowe role i rozwój kariery

W 1980 roku reżyser John Boorman zaangażował go do roli Lenniego Smalla w spektaklu Myszy i ludzie Johna Steinbecka, a następnie powierzył mu rolę sir Gawaina w filmie Excalibur (1981) u boku Nigela Terry’ego, Helen Mirren i Nicholasa Claya. Przez kilka następnych lat Neeson pojawił się w kilku filmach, jednak bez większego rozgłosu. Dopiero rola Fieldinga w Misji (1986) zwróciła na niego uwagę krytyków i publiczności. Po tym sukcesie przeniósł się do Londynu, a następnie do Hollywood.

Uznanie krytyków przyniosła mu rola oskarżonego o morderstwo sekretarki prokuratora generalnego - bezdomnego włóczęgi i weterana z Wietnamu w filmie Petera Yatesa Podejrzany (Suspect, 1987) z Cher i Dennisem Quaidem. W thrillerze Buddy’ego Van Horna Pula śmierci (The Dead Pool, 1988) u boku Clinta Eastwooda wystąpił w roli Petera Swana, reżysera filmowego horroru. Tytułowa rola Peytona Westlake’a/człowieka ciemności w filmie sensacyjno-kryminalnym Sama Raimi Człowiek ciemności (Darkman, 1990) zdobyła nominację do nagrody Saturna.

Aktor ma bardzo ciekawy, charakterystyczny głos i jest bardzo często zatrudniany jako narrator filmów dokumentalnych. Na swoim koncie ma trzy nominacje do Złotego Globu, Saturna i jedną do Oscara. Był brany pod uwagę do roli Jamesa Bonda w filmie GoldenEye, ostatecznie postać tę zagrał Pierce Brosnan.

Sukces w latach 90.

Do 1993 roku Liam Neeson pojawił się w wielu filmach, z których kilka, jak na przykład Mężowie i żony Woody'ego Allena, czy wspomniany Podejrzany Petera Yatesa, stały się przebojami. Przełom nastąpił w 1993 roku, kiedy otrzymał nominację do Oscara za kreację Oskara Schindlera w biograficznym dramacie wojennym Stevena Spielberga Lista Schindlera. Za tę rolę otrzymał także nagrodę krytyków filmowych w Chicago oraz był nominowany do Złotego Globu i BAFTA.

Za postać Qui-Gona Jinna w filmie sci-fi George’a Lucasa Gwiezdne wojny: część I - Mroczne widmo (Star Wars Episode I: The Phantom Menace, 1999) był nominowany do nagrody Saturna i MTV Movie Award. Wcześniej, w 1984 roku, zagrał w serialu Wyspa Ellis, a dwa lata później w jednym z odcinków Miami Vice.

Kino akcji i dramaty ostatnich lat

Liam Neeson dał się poznać jako aktor, który nie tylko doskonale odnajduje się w dramatach, ale również stał się jedną z ikon kina akcji ostatnich kilkunastu lat. Filmy z irlandzkim gwiazdorem w roli głównej są okraszone rozrywką oraz lekką i nie wymagającą większej analizy fabułą. Można śmiało stwierdzić, że od tytułu Przetrwanie (2011) rozpoczęła się na nowo kariera Liama Neesona w kinie akcji.

• Uprowadzona (2008) - kapitalny thriller, w którym ojciec, emerytowany agent CIA Bryan Mills, postanawia wyjechać do Paryża, aby uratować córkę uprowadzoną przez handlarzy ludźmi.
• Uprowadzona 2 (2012) - kontynuacja wielkiego hitu, która zgarnęła ponad 300 milionów dolarów. Po incydentach w Paryżu Bryan Mills postanawia wyjechać z rodziną na wakacje do Stambułu, gdzie natrafia na rodzinę porywaczy z pierwszej części.
• Non-Stop (2014) - w tym filmie główny bohater, podniebny stróż prawa, otrzymuje na telefonie tajemniczą wiadomość z żądaniem 150 milionów dolarów z obietnicą zabicia kolejnych osób co 20 minut.
• Lodowy Szlak (2021) - w podbiegunowej części Kanady dochodzi do katastrofy w kopalni diamentów. Mike, doświadczony kierowca tira, ma za zadanie przewieźć ładunek przez trudne i mroźne obszary pokryte lodem, aby uratować uwięzionych górników.
• Pasażer (2018) - podróż pociągiem do pracy dla agenta ubezpieczeniowego Michaela staje się rutyną, która kończy się w momencie, gdy do bohatera przysiada się tajemnicza kobieta, wciągając go w intrygę polegającą na wskazaniu osoby, która nie powinna znaleźć się w jadącym pociągu.
• Włoskie wakacje (2020) - dramat, w którym Robert wraz ze swoim synem przyjeżdżają do malowniczej Toskanii, by sfinalizować sprzedaż starej willi, która okazuje się ruiną.
• Krocząc wśród cieni (2014) - rasowy kryminał ze świetną obsadą. Emerytowany policjant Matt zarabia na życie jako prywatny detektyw na zlecenie. Pewnego dnia zgłasza się do niego handlarz narkotyków, który prosi go o rozwikłanie zagadki morderstwa jego żony.
• Uczciwy złodziej (2020) - główny bohater Tom to legendarny złodziej, który wykradł z banków 9 milionów dolarów. Kiedy spotyka ukochaną kobietę, postanawia zerwać z fachem i pójść na układ ze stróżami prawa, jednak zostaje wrobiony w morderstwo.
• Zimna Fuzja (2019) - Nels, wzorowy przedstawiciel społeczności, operator pługa śnieżnego, nagrodzony tytułem „Obywatela roku”, postanawia wypowiedzieć wojnę lokalnym handlarzom narkotyków odpowiedzialnym za śmierć jego syna.

Wybrane role filmowe i telewizyjne (chronologicznie)

• 1977: Wędrówka pielgrzyma (Pilgrim’s Progress) jako Jezus Chrystus / Ewangelista
• 1981: Excalibur jako Sir Gawain
• 1984: Wyspa Ellis (serial TV)
• 1986: Misja jako Fielding
• 1986: Miami Vice (serial TV, jeden odcinek)
• 1986: Jeśli nadejdzie jutro (If tomorrow comes) jako Insp. Blackie O’Neill
• 1987: Podejrzany (Suspect) jako Carl Anderson
• 1988: Pula śmierci (The Dead Pool) jako Peter Swan
• 1990: Człowiek ciemności (Darkman) jako Peyton Westlake / Darkman
• 1992: Mężowie i żony (Husbands and Wives) jako Michael Gates
• 1993: Lista Schindlera (Schindler's List) jako Oskar Schindler
• 1994: Nell jako Jerome Lovell
• 1995: Rob Roy jako Robert Roy MacGregor
• 1996: Michael Collins jako Michael Collins
• 1999: Gwiezdne wojny: część I - Mroczne widmo (Star Wars Episode I: The Phantom Menace) jako Qui-Gon Jinn
• 2004: Kinsey jako Alfred Kinsey
• 2005: Batman: Początek (Batman Begins) jako Henri Ducard / Ra's al Ghul
• 2008: Uprowadzona (Taken) jako Bryan Mills
• 2011: Przetrwanie (The Grey) jako Ottway
• 2012: Uprowadzona 2 (Taken 2) jako Bryan Mills
• 2014: Non-Stop jako Bill Marks
• 2014: Krocząc wśród cieni (A Walk Among the Tombstones) jako Matt Scudder
• 2018: Pasażer (The Commuter) jako Michael MacCauley
• 2019: Zimna Fuzja (Cold Pursuit) jako Nels Coxman
• 2019: Gwiezdne wojny: Skywalker. Odrodzenie (Star Wars: The Rise of Skywalker) jako Qui-Gon Jinn (głos)
• 2020: Włoskie wakacje (Made in Italy) jako Robert
• 2020: Uczciwy złodziej (Honest Thief) jako Tom Dolan
• 2021: Lodowy Szlak (The Ice Road) jako Mike McCann

Aktorstwo głosowe i narracja

Liam Neeson jest bardzo często zatrudniany jako narrator filmów dokumentalnych, ceniąc sobie jego charakterystyczny, głęboki głos. Za postać Qui-Gona Jinna w filmie sci-fi George’a Lucasa Gwiezdne wojny: część I - Mroczne widmo (Star Wars Episode I: The Phantom Menace, 1999) był nominowany do nagrody Saturna i MTV Movie Award. W 2019 roku ponownie użyczył głosu tej postaci w filmie Gwiezdne wojny: Skywalker. Odrodzenie.

W 2007 roku Neeson podpisał umowę z Bethesda Softworks, a w 2014 roku promował turystykę Irlandii Północnej.

Życie prywatne

Liam Neeson w latach 80. XX wieku był związany z Helen Mirren. W 1993 roku, podczas prób nad broadwayowską sztuką Eugene’a O’Neilla Anna Christie, poznał aktorkę Natashę Richardson, córkę aktorki Vanessy Redgrave i reżysera/scenarzysty Tony’ego Richardsona. Poślubił ją 3 lipca 1994 roku. Zagrali razem także w dramacie psychologicznym Michaela Apteda Nell (1994). Wychowywali dwóch synów: Micheála Richarda Antonia (ur. 22 czerwca 1995) i Daniela Jacka (ur. 27 sierpnia 1996). Natasha Richardson zmarła 18 marca 2009 roku.

11 lipca 2000 roku Liam Neeson połamał i wyszczerbił swoje lewe biodro, a także odniósł liczne obrażenia nóg, gdy jadąc na Harleyu Davidsonie zderzył się z jeleniem. Został wyrzucony z motocykla tuż przed tym, jak pojazd rozbił się na drzewie. Przejeżdżający motocyklista znalazł go czołgającego się wzdłuż drogi.

Aktor wielokrotnie podkreślał, że jest dumny z tego, że pochodzi z Irlandii Północnej.

tags: #liam #neuson #filmy