W dzisiejszym dynamicznie rozwijającym się rynku pracy posiadanie odpowiednich kwalifikacji jest kluczem do zatrudnienia w wybranej branży. Prawidłowa obsługa wózków widłowych gwarantuje sprawną i bezpieczną pracę. Niniejszy artykuł przybliża wszystkie kluczowe informacje dotyczące kursów na wózki widłowe, aby każdy mógł podjąć świadomą decyzję i odpowiednio przygotować się do zdobycia cennego certyfikatu.
Operator wózka widłowego to osoba, która posiada odpowiednie kwalifikacje i uprawnienia do prowadzenia wózka widłowego. W większości krajów takie uprawnienia są wymagane przez prawo. W firmach operatorzy wózków widłowych najczęściej są zatrudniani przez działy logistyki lub magazynowe. Mogą to być zarówno pracownicy zatrudnieni na stałe, jak i tymczasowi lub wynajęci zewnętrznie specjaliści.
Czym jest kurs na wózki widłowe?
Kurs na wózki widłowe to specjalistyczne szkolenie, które ma na celu przygotowanie uczestników do prowadzenia wózków widłowych w sposób bezpieczny i efektywny. Głównym celem kursu jest przeszkolenie uczestników w zakresie bezpiecznego i efektywnego prowadzenia wózków widłowych. Podczas szkolenia na operatora wózka widłowego uczestnicy poznają zasady bezpieczeństwa związane z prowadzeniem takiego pojazdu oraz obsługi niezbędnych narzędzi i urządzeń.
W trakcie kursu omawiane są m.in.:
- technika prowadzenia wózków widłowych, w tym manewrowanie, podnoszenie i przewożenie ładunków,
- zasady bezpieczeństwa związane z pracą na wózkach widłowych,
- budowa wózków jezdniowych podnośnikowych i ich typy,
- obsługa wózków jezdniowych podnośnikowych, w tym wymiana butli LPG,
- obowiązki operatora - przed, w trakcie i po pracy,
- rodzaje i charakterystyka ładunków,
- przepisy BHP i dozór techniczny.
Kursy na wózki widłowe są szczególnie ważne dla pracowników, którzy regularnie korzystają z tych urządzeń w swojej pracy. Osoby te to magazynierzy, operatorzy wózków widłowych w centrach logistycznych i przemysłowych czy pracownicy branży budowlanej. Uzyskanie uprawnień do wózków widłowych jest zazwyczaj naturalnym następstwem pracy jako magazynier i chęci podniesienia swoich zarobków.
Warunki uczestnictwa w kursie
Aby starać się o uprawnienia na wózki widłowe, trzeba mieć ukończone 18 lat i wykształcenie na minimum poziomie podstawowym. Nie można również posiadać żadnych zdrowotnych przeciwwskazań do podjęcia pracy w charakterze operatora wózków jezdniowych. Warto sprawdzić, czy nie ma takich przeciwwskazań w naszym przypadku - pozwoli nam to uniknąć rozczarowania w trakcie badań lekarskich, które będziemy musieli przejść przy zatrudnieniu. Dla osób, które chciałyby przejść takie wstępne badania, istnieje taka możliwość u lekarza medycyny pracy współpracującego z ośrodkiem szkoleniowym, jednak to badanie nie jest obowiązkowe i nie obejmuje go opłata za kurs. Choć wymagania nie są nazbyt restrykcyjne, to warunek konieczny stanowi dobra sprawność fizyczna oraz psychoruchowa.
Uprawnienia UDT a prawo jazdy
W internecie często pojawiają się pytania: czy prawo jazdy upoważnia do kierowania wózkiem widłowym? Czy prawo jazdy jest konieczne do kursu na wózki widłowe? Oraz czy osoba, która straciła prawo jazdy, może zapisać się na kurs na wózek widłowy? Posiadanie prawa jazdy nie jest równoznaczne z posiadaniem uprawnień UDT na wózki widłowe. Oznacza to, iż nawet jeśli masz prawo jazdy na samochód, nie możesz usiąść za kierownicą wózka widłowego. Samochód, pomimo iż posiada napęd mechaniczny, nie przypomina w obsłudze wózka widłowego. Wózki podnośnikowe posiadają dodatkowe układy umożliwiające im unoszenie ładunków. Ze względów bezpieczeństwa operatorzy wózków widłowych muszą dodatkowo posiadać ukończony kurs obsługi wózków jezdniowych, a prawo jazdy nie ma żadnego znaczenia w tym przypadku.
Tak samo jeśli chodzi o osoby, którym dokument ten został odebrany. Nadal mogą one zapisać się na kurs na wózki widłowe, a po pozytywnie zaliczonym egzaminie państwowym przystąpić do pracy w charakterze operatora. Istnieje zaledwie jeden przypadek, w którym prawo jazdy jest niezbędne (natomiast nie samodzielnie, a razem z uprawnieniami operatorskimi) i jest to sytuacja, w której wózek widłowy porusza się nie tylko po terenie należącym do firmy, ale także po ogólnodostępnych, państwowych drogach.
Rodzaje wózków jezdniowych podnośnikowych i kategorie uprawnień UDT
Wózki jezdniowe podnośnikowe to profesjonalna nazwa urządzeń, które potocznie nazywamy widlakami. Nie każdy pojazd jest jednak taki sam, mimo że często przypisujemy je do jednej kategorii. Należy przywiązywać do tego uwagę, ponieważ różne wózki widłowe mogą wymagać innych kwalifikacji, a nasze uprawnienia mogą okazać się niewystarczające, co może przysporzyć sporo problemów zarówno nam, jak i pracodawcy. Do ich obsługi niezbędne jest zdobycie odpowiedniego zaświadczenia kwalifikacyjnego poprzedzonego odbyciem szkoleń i egzaminem przed państwową komisją.
Podział wózków ze względu na napęd:
- Wózki widłowe elektryczne - działają na akumulator i nie produkują spalin, dlatego najczęściej znajdują zastosowanie na halach produkcyjnych i w magazynach, gdzie praca odbywa się pod zadaszeniem.
- Wózki widłowe spalinowe - napędzane olejem napędowym, benzyną lub gazem LPG - produkują wiele spalin, dlatego przeznaczone są do użytku na otwartych przestrzeniach.
- Wózki widłowe gazowe - również modele na otwartą przestrzeń napędzane gazem - podczas szkolenia pokazywane są niezwykle ważne zasady bezpiecznej wymiany źródła zasilania.
Podział wózków ze względu na ogólne typy:
- Wózki naładowne - służą wyłącznie do poziomego transportu ładunków na większe odległości w transporcie wewnątrzzakładowym.
- Wózki podnośnikowe - służą do podnoszenia ładunków na znaczne wysokości (powyżej 50 cm), a także do przemieszczania poziomego na nieduże odległości (wewnątrz hal produkcyjnych, magazynów itp.). Stanowią najbardziej urozmaiconą konstrukcyjnie grupę wózków jezdniowych napędzanych.
- Wózki unoszące - mogą podnosić widły maksymalnie do 30 cm nad ziemię. W zależności od przeznaczenia posiadają napęd elektryczny akumulatorowy lub spalinowy (wózki podsiębierne i bramowe).
- Wózki ciągnikowe - wykorzystuje się głównie do ciągnięcia przyczep. Ich główne cechy to małe wymiary, świetna zwrotność i duża siła uciągu.
- Wózki specjalne - wózki, których konstrukcja została dostosowana do specjalnych, indywidualnych warunków użytkowania.
Podział wózków ze względu na rodzaj kierowania:
- Wózki prowadzone - kierowca kieruje wózkiem, idąc przed nim lub za nim.
- Wózki podestowe - kierowca kieruje wózkiem, stojąc na podeście umieszczonym na wózku.
- Wózki z fotelem dla kierowcy - kierowca kieruje wózkiem, siedząc na fotelu umieszczonym na wózku.
- Wózki zdalnie sterowane - wózek sterowany jest pośrednio przez operatora będącego poza obszarem pracy wózka.
Kategorie uprawnień UDT:
Urząd Dozoru Technicznego wyróżnia trzy kategorie uprawnień UDT z zakresu obsługi wózków widłowych. Poszczególne uprawnienia upoważniają do pracy na konkretnych modelach różniących się znacznie budową i przystosowaniem do konkretnych warunków użytkowania. Ważne, aby dokładnie określić poziom wymaganych uprawnień przed rozpoczęciem zajęć, aby uniknąć nieporozumień przed egzaminem UDT.
KATEGORIA III WJO
Jest to kategoria, która zapewnia najmniejsze upoważnienia na wózki podnośnikowe prowadzone i zdalnie sterowane. Daje możliwość kierowania wózkiem widłowym z dowolnym napędem i bez ograniczeń maksymalnej wysokości podnoszenia, jednak sterowanymi wyłącznie spoza wózka. Tego rodzaju zaświadczenia dają zatem uprawnienia do obsługi różnego rodzaju wózków paletowych elektrycznych.
KATEGORIA II WJO
Uprawnienia z tej kategorii pozwalają prowadzić wszystkie wózki podnośnikowe z wyłączeniem specjalizowanych. Zaliczają się do nich wózki o dowolnym napędzie, bez ograniczeń wysokości podnoszenia oraz bez ograniczeń maksymalnego udźwigu.
KATEGORIA I WJO
Posiadanie wyższej kategorii uprawnień upoważnia też oczywiście do obsługi tych zaliczanych do niższego rzędu. Tak więc ukończenie kursu i zdobycie zaświadczenia do obsługi urządzeń z kategorii I WJO pozwala na obsługę dowolnych wózków widłowych.
Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami obsługa podnośników z napędem mechanicznym została podzielona na dwa zakresy:
- obsługa wózków jezdniowych podnośnikowych z napędem mechanicznym z wyłączeniem wózków o zmiennym wysięgu i takich, gdzie operator jest podnoszony razem z ładunkiem (dawniej kategorie IIWJO i IIIWJO),
- obsługa wózków jezdniowych podnośnikowych z napędem mechanicznym wraz z wózkami o zmiennym wysięgu i takich, gdzie operator jest podnoszony do góry wraz z ładunkiem (dawniej IWJO).
Jak wygląda egzamin UDT na wózki widłowe?
Kurs na operatora wózka widłowego kończy się egzaminem praktycznym i teoretycznym. Egzamin UDT (Urząd Dozoru Technicznego) na wózki widłowe składa się z dwóch części: teoretycznej i praktycznej. Po zakończeniu kursu na wózki widłowe czeka nas egzamin zdawany przed Komisją powołaną przez jedną z trzech jednostek dozoru technicznego. O ile sam kurs na wózki widłowe można ukończyć w dowolnym miejscu szkoleniowym, o tyle egzamin UDT stanowi już większe wyzwanie, ponieważ musi on zostać przeprowadzony przez państwową komisję.
Wniosek o sprawdzenie kompetencji można złożyć (wraz z opłatą oraz zaświadczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań) w najbliższym oddziale Urzędu Dozoru Technicznego. Zazwyczaj czas oczekiwania na egzamin to około 4-6 tygodni od momentu przystąpienia do szkolenia. Terminy te są narzucane przez UDT, dlatego ośrodki szkoleniowe nie mają wpływu na to, na jaki dzień zostanie wyznaczony egzamin. W dniu egzaminu oferowana jest uczestnikom szkolenia powtórka materiału.
Część teoretyczna
Część teoretyczna egzaminu UDT na wózki widłowe polega na rozwiązaniu testu składającego się z pytań dotyczących obsługi, bezpieczeństwa oraz przepisów prawnych związanych z prowadzeniem wózka widłowego. Trwa pół godziny i sprawdza informacje z zakresu obsługi konkretnego urządzenia, jego budowy oraz obowiązków operatora. Wszystko to w formie testu jednokrotnego wyboru składającego się z 15 pytań. W celu pozytywnego zaliczenia należy udzielić prawidłowej odpowiedzi przynajmniej na 11 pytań.
Część praktyczna
Gdy zaliczymy pierwszy etap (czego dowiemy się bezpośrednio po zakończeniu egzaminu), możemy przystąpić do kolejnej części egzaminu. Składa się ona z dwóch zadań i sprawdza umiejętności kierowania wózkiem widłowym. Po pierwsze zostaniemy poproszeni o zaprezentowanie jednej czynności z zakresu obsługi technicznej codziennej (OTC) wskazanej przez członka komisji z Urzędu. Może to być sprawdzenie ogólnego stanu technicznego, działanie oświetlenia, poziomu płynów, wymiana butli gazowej w wózku lub inne tego typu czynności określone w instrukcji eksploatacji.
Następnie zostaje sprawdzona umiejętność jazdy i manewrowania maszyną z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. W tym celu otrzymamy konkretne zadanie, które polega na przejechaniu wraz z ładunkiem z jednego punktu do drugiego. Po przejściu dwóch części egzaminowany otrzymuje informację zwrotną o wyniku egzaminu. Aby zdać egzamin UDT na operatora wózka widłowego, uczestnik musi uzyskać pozytywny wynik w obu częściach egzaminu.
Ważność uprawnień na wózki widłowe
Uprawnienia na tego typu urządzenia jeszcze do niedawna wydawane były bezterminowo. Jednak wedle Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 21 maja 2019 r. w sprawie sposobu i trybu sprawdzania kwalifikacji wymaganych przy obsłudze i konserwacji urządzeń technicznych oraz sposobu i trybu przedłużania okresu ważności zaświadczeń kwalifikacyjnych, na ten moment mają charakter czasowy.
Okres ważności uprawnień zależy od typu pojazdów:
- dla wózków widłowych z mechanicznym napędem podnoszenia z wyłączeniem wózków z wysięgnikiem oraz wózków z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem - okres 10 lat (II i III WJO),
- dla wózków widłowych jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia z wysięgnikiem oraz z mechanicznym napędem podnoszenia z osobą obsługującą podnoszoną wraz z ładunkiem - okres 5 lat (I WJO).
Przepisy te nie oznaczają jednak, że czynny operator powinien zdawać jeszcze raz egzamin. Wystarczy, aby taka osoba na 3 miesiące przed wygaśnięciem terminu złożyła bezpłatny wniosek o przedłużenie kwalifikacji UDT wraz z oświadczeniem, że w ciągu pięciu lat poprzedzających złożenie wniosku przez 3 lata pracował w zakładzie, w którym wykorzystywał swoje umiejętności.
Dokumentem potwierdzającym uzyskane kwalifikacje jest zaświadczenie wydawane z Urzędu Dozoru Technicznego. Uprawnienia na obsługę urządzeń UDT honorowane są w Unii Europejskiej, Norwegii, Szwajcarii, Kanadzie, USA zgodnie z „Europejskim Porozumieniem Wolnego Handlu (EFTA)”.
Ile można zarobić jako operator wózka widłowego?
Odpowiedź na pytanie „ile zarabia operator wózka widłowego” nie jest jednoznaczna i zależy oczywiście od wielu czynników. Jest to wiedza bardzo przydatna, która zdecydowanie może wpływać na to, czy zdecydujemy się odbyć naukę. Każdy zakład charakteryzuje się inną specyfiką pracy, a co za tym idzie, różne są też obowiązki osób tam zatrudnionych. Wynagrodzenie różnić będzie się również w zależności od stażu, województwa, rodzaju firmy czy wykształcenia. Ciężko więc podać jedną konkretną kwotę, jednak możemy podeprzeć się statystykami, opartymi na badaniach przeprowadzonych przez portal pracuj.pl. Wynika z nich, że średnia zarobków na takim stanowisku to 2936 zł netto. Ukończony kurs na wózki widłowe to pozycja, którą warto posiadać w swoim CV. Szczególnie w przypadku pracowników, którzy ubiegają się o pracę w magazynach czy centrach logistycznych.
Organizacja kursów i koszty
Kursy na wózki widłowe przeprowadzane są zazwyczaj w kilku-kilkunastoosobowych grupach w pierwszej części, a następnie indywidualnie dla drugiej, tak aby każdy kursant miał możliwość ćwiczenia jazdy widlakiem. Godziny trwania i miejsce szkolenia dostosowany jest zawsze do potrzeb i możliwości grupy, dlatego ustalany jest zawsze indywidualnie. W zależności od wybranego trybu może to być w formie szkoleń na żywo odbywających się na różnego typu platformach lub też w postaci nagrań i prezentacji. Możliwość taka obejmuje oczywiście tylko i wyłącznie część teoretyczną kursu na wózki widłowe.
Jak zdać Egzamin UDT-WÓZEK WIDŁOWY- część praktyczna 👷🏿❗❗
Weekendowe kursy na wózki widłowe
Weekendowe kursy na wózki widłowe przeznaczone są głównie dla osób, które poszukują skondensowanej dawki wiedzy i nie posiadają za wiele czasu wolnego. Coraz więcej centrów szkoleniowych stawia także na nowoczesne rozwiązanie, jakim jest kurs, który w znacznej części odbywa się online.
Koszty szkolenia
Cena kursu na wózki widłowe może wynosić od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych. W przypadku, gdy pracownik chce ukończyć kurs na wózki widłowe w celu podniesienia swoich kwalifikacji w pracy, to koszty szkolenia zazwyczaj ponosi jego pracodawca. Warto również wspomnieć, że z uwagi na charakter odbywających się kursów, a także i inne dodatkowe finansowane elementy, ceny szkoleń na wózki widłowe mogą być różne. Koszt najtańszego szkolenia, jakie można znaleźć to wydatek około 600 zł. Należy tutaj jednak pamiętać, że prawdopodobnie w przypadku tego konkretnego kursu kursanci nie mogą liczyć na wiele udogodnień, a także muszą ponosić wszelkie dodatkowe opłaty, np. za egzamin UDT.
Przykładowe ceny:
- Cena kursu na wózek widłowy: od 250 zł
- Organizacja i egzamin UDT: od 550 zł
- Badania psychotechniczne w dniu szkolenia teoretycznego: 80 zł / os.
- Tłumaczenie zaświadczenia o ukończeniu kursu* w języku angielskim/niemieckim: 65 zł / zaświadczenie
- Duplikat zaświadczenia: 65 zł
Płatność można realizować gotówką lub kartą w biurze firmy szkoleniowej lub przelewem na podstawie faktury pro-forma przed realizacją usługi. Dla grup 3 osób lub więcej często oferowane są specjalne promocje. Ośrodki szkoleniowe nie organizują tłumacza dla osób nie posługujących się językiem polskim, jednak współpracują z tłumaczem przysięgłym, który musi być obecny na egzaminach w takich sytuacjach. W razie zainteresowania należy skontaktować się z ośrodkiem.