Opryskiwacze samojezdne: Technologia, wydajność i precyzja w rolnictwie

Współczesne rolnictwo stawia coraz większe wymagania przed sprzętem, który pozwala efektywnie chronić uprawy. Jednym z kluczowych elementów ochrony roślin są opryskiwacze. Opryskiwacz jest maszyną rolniczą, której zadaniem jest równomierne rozprowadzenie cieczy zawierającej środek ochrony roślin na uprawie polowej. Nowoczesne gospodarstwa rolne coraz częściej inwestują w technologie pozwalające zwiększyć wydajność pracy oraz ograniczyć zużycie środków ochrony roślin. Jednym z przykładów takiego rozwiązania jest opryskiwacz samojezdny, który łączy mobilność, precyzję oraz automatyzację zabiegów agrotechnicznych.

Wprowadzenie do klasyfikacji opryskiwaczy rolniczych

Opryskiwacze rolnicze można podzielić ze względu na sposób współpracy z ciągnikiem rolniczym. Wyróżnia się: opryskiwacze zawieszane, opryskiwacze przyczepiane (zaczepiane) oraz osobną kategorię: opryskiwacze samobieżne (samojezdne). Wybór opryskiwacza rolniczego zależy od potrzeb występujących w gospodarstwie rolnym lub w firmie usługowej. Dla mniejszych gospodarstw, które potrzebują prostego i elastycznego sprzętu, opryskiwacze ciągane pozostają atrakcyjną opcją, natomiast w większych gospodarstwach, zwłaszcza na kilkusethektarowych plantacjach, wymagana jest wydajna maszyna zdolna do trzech lub czterech zabiegów ochrony roślin (a czasem także nawożenia azotowego) w ciągu roku.

Charakterystyka opryskiwaczy samojezdnych

Opryskiwacz samojezdny to specjalistyczna maszyna rolnicza zaprojektowana do wykonywania zabiegów ochrony roślin bez konieczności współpracy z ciągnikiem. Są to opryskiwacze z własnym podwoziem, kabiną operatora, silnikiem, układem jezdnym i napędowym. Opryskiwacze samojezdne to maszyny, które łączą dużą wydajność z zaawansowaną technologią. Są kierowane do ciężkiej pracy przez niemal cały rok kalendarzowy, często na trudnych terenach. Współczesne opryskiwacze projektowane są z myślą o pracy w zróżnicowanych warunkach terenowych. Zakup opryskiwacza samojezdnego jest często krokiem w stronę automatyzacji gospodarstwa.

Zalety i korzyści z użytkowania

Główną zaletą opryskiwaczy samojezdnych jest szybkość pracy oraz możliwość precyzyjnego sterowania dawką środka ochrony roślin. Na przykład, opryskiwacz samojezdny John Deere w trakcie transportu może osiągać prędkość do 40 km/h, a w trakcie oprysku aż 30 km/h. Są to maszyny wysoce wydajne, przeznaczone do wykonywania oprysków w sposób szybki i niezawodny.

Praca w trudnych warunkach i na wysokich uprawach

Jedną z kluczowych cech przemawiających na korzyść opryskiwaczy samojezdnych jest ich zdolność do pracy w trudnych warunkach terenowych i na wysokich uprawach. Dotyczy to przede wszystkim prześwitu, który jest ważny zwłaszcza w przypadku upraw takich jak kukurydza. Oprysk fungicydowy kukurydzy, czy też przeciw omacnicy prosowiance, wykonuje się nawet pod koniec lipca, w wysokim łanie. Żaden ciągnik rolniczy nie jest w stanie zagwarantować tak dużego prześwitu, aby nie niszczyć pryskanych roślin, co stanowi problem, który nie występuje w przypadku upraw rzepaku, zbóż czy roślin okopowych. Na przykład, opryskiwacze samobieżne Krukowiak HERKULES posiadają wysoki prześwit pod ramą, który maksymalnie może sięgać nawet 180 cm (w modelu ze zbiornikiem o pojemności 3500 litrów), co daje możliwość przeprowadzania oprysków w uprawie kukurydzy.

Opryskiwacze samojezdne oferują również możliwość szybkiej zmiany rozstawu kół, co ułatwia dostosowanie maszyny do warunków danej plantacji. W przypadku opryskiwacza samojezdnego John Deere, odległość od środka do środka opony wynosi 2,25 m, co w zestawieniu z zawieszeniem XtraFlex na poduszkach pneumatycznych powoduje, że maszyna automatycznie dostosowuje się do nierówności terenu (skok pionowy do aż 200mm).

Manewrowość i ergonomia

Cechą przemawiającą na korzyść opryskiwaczy samojezdnych jest ich manewrowość. Maszyna taka charakteryzuje się niewielkim promieniem skrętu dzięki skrętnym kołom obu osi. Łatwość manewrowania związana jest z jednolitą bryłą maszyny, łatwiejszą do opanowania niż zespół składający się z ciągnika oraz maszyny. W tym kontekście nie bez znaczenia jest widoczność, jaką oferuje kabina opryskiwacza samojezdnego, umieszczona wysoko, w przedniej części pojazdu.

Opryskiwacz samojezdny, jako maszyna przemyślana przede wszystkim do oprysku, zapewnia wysoce ergonomiczny układ elementów sterujących, co oznacza, że operator ma wszystkie najważniejsze elementy pod ręką. Kabina opryskiwacza jest klimatyzowana, a o czystość powietrza dba filtr węglowy, co zapewnia duży komfort pracy.

Zaawansowane technologie i systemy

Opryskiwacze samojezdne są wyposażone w zaawansowaną elektronikę i technologię. Rozwiązania opierające się na zaawansowanej elektronice mają na celu zwiększenie precyzji przeprowadzania zabiegu oprysku, który powinien być wykonany w odpowiedniej dawce i w odpowiednim miejscu na polu. Maszyny tego typu wykorzystują dziś rozwiązania rolnictwa precyzyjnego, takie jak systemy GPS, automatyczne prowadzenie czy kontrola sekcji belki opryskowej.

Kluczowe innowacje technologiczne:

• Systemy satelitarne i Section Control: Rozwiązania technologiczne wykorzystujące do swojej precyzyjnej pracy sygnały satelitarne usprawniają opryski polowe. Dzięki nowoczesnej technologii, na przykład zastosowaniu obsługi sekcji Section Control, unika się nakładek, czyli podwójnie opryskanych miejsc na polu, lub miejsc, gdzie oprysk nie byłby przeprowadzony. Odpowiednie sekcje opryskiwacza są wyłączane w precyzyjnie ustalonym miejscu i czasie.
• Systemy precyzyjnej aplikacji: Nowoczesne modele są często wyposażone w automatyczne sterowanie belką opryskową oraz technologie zmniejszające zużycie cieczy i ograniczające straty środowiskowe, takie jak system ExactApply. Belka opryskująca w nowoczesnej maszynie powinna być tak skonstruowana, by aplikować dokładnie taką ilość cieczy, jaka jest niezbędna. Ilość oprysku można regulować przez zmiany wielkości kropli i obliczenia związane np. z wiatrem.
• Wysokowydajne pompy i szybkie napełnianie: Wysoka wydajność pompy opryskowej (dla modelu John Deere R4140i to aż 1000 l na oprysk) jest istotna, ale co kluczowe, liczy się czas reakcji i możliwość szybkiego wydatku, czego wymagają założenia rolnictwa precyzyjnego w oparciu o mapy nawozowe. W opryskiwaczu samojezdnym John Deere R4150i dzięki systemowi PowrSpray mamy możliwość napełniania cieczą w tempie 1200 l/min. Oznacza to, że w niespełna pięć minut napełnimy zbiornik o pojemności 5000 l bez wychodzenia z pojazdu. Ponadto niektóre modele posiadają system PrimeFlow, czyli system podawania cieczy do belki pod ciśnieniem, który gwarantuje szybkie zalewanie oraz zapobiega tworzeniu się osadów i zatykaniu.
• Automatyczne sterowanie dyszami: Jest również system automatycznego wyłączania dysz AutoNozzleControl, który umożliwia wyłączenie niektórych z nich podczas pracy na uwrociach oraz opryskiwania w pobliżu wrażliwych obszarów.
• Armatura i czujniki: Niezbędna jest niezawodna armatura na opryskiwaczu (zbiornik z dokładnym pomiarem ilości cieczy, czujnik ciśnienia, czujnik prędkości jazdy, odpowiednio zaprojektowane zawory i pompa, która jest sercem opryskiwacza, przewody prowadzące ciecz roboczą, elektrozawory, belka do oprysku...).
• Komfort i sterowanie w kabinie: W opryskiwaczu R4140i wyświetlacz uniwersalny 4640 podaje operatorowi wszystkie stosowne informacje w czytelny, logiczny sposób. Konsola CommandARM i dźwignia wielofunkcyjna umożliwiają regulację prędkości jazdy do przodu i do tyłu oraz łatwe sterowanie hamulcem postojowym przez wciskanie i wyciąganie przycisku. Pełna instalacja ISOBUS wraz z terminalem sterującym również może spełnić wiele wymagań rolnika.

Przegląd producentów i modeli opryskiwaczy samojezdnych

Na rynku dostępna jest szeroka gama opryskiwaczy samojezdnych, oferowanych przez renomowanych producentów. Do zachodnich marek popularnych w Polsce należą Amazone, Lemken, Gaspardo, Berthoud. Polski producent KRUKOWIAK również oferuje swoje rozwiązania.

Krukowiak HERKULES

Opryskiwacze samojezdne HERKULES rodzimej, krajowej produkcji (producent Krukowiak) to samobieżne, wydajne maszyny przeznaczone do wykonywania oprysków w sposób szybki i niezawodny. Wyposażone w 6-cylindrowe silniki z turbodoładowaniem IVECO (dostępne są moce silnika 170 i 230 KM) zapewniają odpowiednią moc do pracy nawet w trudnych warunkach terenowych. Napęd hydrostatyczny 4x4 zapewnia przeniesienie mocy silnika na siłę uciągu. Zbiorniki główne wykonane z polietylenu, dostępne są w pojemnościach 3500, 4000 lub 5000 litrów. Duża pojemność zbiornika na ciecz daje dużą niezależność i autonomię. Bogate wyposażenie seryjnie usprawnia pracę opryskiwaczem. Opryskiwacze samobieżne mogą być wyposażone w belki do oprysku o dużej szerokości roboczej. Ciekawym rozwiązaniem w opryskiwaczach samobieżnych Krukowiak HERKULES jest możliwość zastosowania belki wyposażonej w rękaw powietrzny - takie rozwiązania mają licznych zwolenników wśród rolników. Dodatkowo, możliwość ręcznej regulacji rozstawu kół opryskiwacza, komputer BRAVO 300 S lub opcja pełnej instalacji ISOBUS wraz z terminalem sterującym, sprawiają, że opryskiwacz może spełnić wiele wymagań rolnika.

Berthoud RAPTOR

Samojezdne opryskiwacze Berthoud RAPTOR to nowoczesne, bardzo wydajne maszyny do przeprowadzania zabiegów oprysku. Charakteryzują się niepowtarzalnym stylem i designem wykonania, specjalnie zaokrąglonymi liniami i nowoczesnymi kształtami. Co najważniejsze, posiadają najnowsze, zaawansowane technologie, takie jak dynamiczna przekładnia napędowa, która zapewnia optymalne zużycie paliwa i umożliwia czerpanie większej przyjemności z prowadzenia dużej, samobieżnej maszyny, komfort pracy oraz bezpieczeństwo wykonywania zabiegów oprysków z jednoczesnym zachowaniem wysokich osiągów i wydajności w pracy. Seria nowoczesnych opryskiwaczy samobieżnych Berthoud RAPTOR składa się z trzech głównych modeli.

John Deere

Opryskiwacze samojezdne John Deere oferują wiele innowacyjnych rozwiązań. Oprócz wspomnianej prędkości roboczej i transportowej, model R4150i wyróżnia się systemem PowrSpray, umożliwiającym bardzo szybkie napełnianie zbiornika. Kluczowe jest również automatyczne prowadzenie, system oprysku z ExactApply, intuicyjna obsługa wewnętrznego i zewnętrznego panelu opryskiwacza oraz płynna praca lekkiej karbonowej belki. Koszty eksploatacyjne są utrzymane na niskim poziomie; obsługa codzienna maszyny następuje co około 10 mtg, po 50 mtg - kontrola szczelności układu cieczy, 100 mtg - silnik i następny co 250. Po zasięgnięciu opinii od użytkowników maszyn konkurencyjnych, okazało się, że obsługa serwisowa i części zamienne do nowego opryskiwacza John Deere są bardzo niskie.

Amazone Pantera

Jednymi z najbardziej rozpoznawalnych opryskiwaczy samojezdnych dostępnych na rynku są maszyny z serii Pantera marki Amazone. Model wyposażony w zbiornik o rzeczywistej pojemności 4800 litrów oraz szerokość roboczą od 21 do 40 metrów. Dostępna jest również wersja rozszerzona oferująca regulację zarówno rozstawu śladów, jak i prześwitu. To model zaprojektowany z myślą o szerokim zakresie regulacji rozstawu kół.

Hardi

Opryskiwacze Hardi są maksymalnie zoptymalizowane pod kątem produktywności i wyposażone w system rolnictwa precyzyjnego. Standardowo posiadają na swoim pokładzie PrimeFlow, czyli system podawania cieczy do belki pod ciśnieniem, który gwarantuje szybkie zalewanie oraz zapobiega tworzeniu się osadów i zatykaniu. Jest również system automatycznego wyłączania dysz AutoNozzleControl, który umożliwia wyłączenie niektórych z nich podczas pracy na uwrociach oraz opryskiwania w pobliżu wrażliwych obszarów.

Aspekty ekonomiczne i funkcjonalne - wybór opryskiwacza

Decydując się na wybór pomiędzy opryskiwaczem samojezdnym a przyczepianym, należy brać pod uwagę kilka czynników związanych z kosztami, funkcjonalnością czy też wygodą i ergonomią pracy. Na ostateczny wybór ma wpływ wiele czynników, zarówno aspekt finansowy, jak i ten związany z ergonomią pracy, ma ogromne znaczenie. W większych gospodarstwach rozpatruje się opryskiwacze o pojemności zbiornika od 5000 litrów wzwyż.

Koszty

Jeżeli chodzi o koszty, przy zakupie decydująca będzie cena zakupu maszyny. Kwestia kalkulacji kosztów jest ściśle związana z warunkami danego gospodarstwa. Jeżeli opryskiwacz przyczepiany pozwoli lepiej wykorzystać ciągnik, który jest już w gospodarstwie, jego zakup wydaje się uzasadniony. Jeżeli natomiast zakup opryskiwacza samojezdnego miałby pociągać za sobą konieczność zakupu kolejnego ciągnika (do ciągnięcia opryskiwacza przyczepianego, co byłoby nieefektywne), warto rozważyć opcję samojezdnej maszyny. Ponadto ciągnik współpracujący z opryskiwaczem należy odpowiednio doposażyć, choćby w koła o odpowiedniej szerokości. Istotne są także koszty eksploatacji.

Funkcjonalność

O ile kwestia kosztów jest związana z warunkami danego gospodarstwa, o tyle w kwestii funkcjonalności da się zauważyć większe rozbieżności pomiędzy zestawem składającym się z ciągnika i opryskiwacza przyczepianego a opryskiwaczem samojezdnym.

Przy bardzo intensywnym wykorzystaniu opryskiwacza zakup maszyny samojezdnej staje się uzasadniony, zwłaszcza w przypadku upraw wysokich, takich jak kukurydza. Firmy świadczące usługi rolnicze również mogą wymagać maszyny wysoce wyspecjalizowanej w celu świadczenia usług nie tylko najwyższej jakości, ale także na różnych plantacjach, niekoniecznie dostosowanych do określonego opryskiwacza przyczepianego (np. z powodu zbyt niskiego prześwitu czy braku możliwości regulacji rozstawu kół). Niepełne wykorzystanie takiej maszyny oznacza niepotrzebne koszty. Z kolei nowoczesne opryskiwacze przyczepiane oferują wysoki poziom ergonomii obsługi oraz funkcjonalność (automatyczne prowadzenie, sterowanie sekcjami roboczymi, zaawansowana elektronika), przy zachowaniu znacznie niższych kosztów zakupu i eksploatacji.

tags: #male #opryskiwacze #samojezdne