Marcin Kostyra to postać niezwykle wszechstronna - pedagog resocjalizacyjny, nauczyciel etyki, filozof oraz prekursor i popularyzator sztuki walki Tang Soo Do w Polsce. Jego życie i działalność są odzwierciedleniem głębokiego przekonania, że każdy człowiek ma prawo do definiowania szczęścia, pod warunkiem, że nie krzywdzi innych i ponosi konsekwencje swoich wyborów.
Edukacja i Działalność Pedagogiczna
Marcin Kostyra jest pedagogiem resocjalizacyjnym, pracującym w młodzieżowym ośrodku wychowawczym jako wychowawca i nauczyciel etyki. Zawodowo wychowuje młodzież, pracując z chłopcami uznanymi przez sąd rodzinny za zdemoralizowanych. W swojej pracy opracowuje programy resocjalizacyjne i szuka sposobów, jak pomóc wychowankom odnaleźć się w społeczeństwie, być w nim szczęśliwym, wolnym i mieć poczucie dumy ze swojego życia.
Początki tej trudnej misji to pokazywanie chłopcom, że nie są przestępcami, lecz dziećmi, które mają prawo do drugiej szansy. Gdy już zaufają, rozpoczyna się nauka wolności i tego, jak z niej korzystać. Marcinowi Kostyrze szczególnie zależało, by jego wychowankom pokazać świat, do którego część z nich niestety aspiruje, aby mogli zastanowić się, czy „te poryglowane ciężkie drzwi z każdej strony to jest rzeczywiście to, czego sobie na przyszłość życzą”.
Jednym z sukcesów był chłopiec, który początkowo twierdził, że "i tak będzie w więzieniu", bo "Ojciec siedzi, wszyscy u mnie siedzą", by później po doświadczeniach z Marcinem Kostyrą oświadczyć: "Nigdy więcej nie chcę tu wrócić". To świadczy o trudach, ale i o realnych efektach pracy pedagogicznej. Marcin Kostyra jest Magistrem filozofii - ukończył studia na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie (praca magisterska: "Humanistyczna teoria sztuk walki"). Ponadto ukończył studia podyplomowe w zakresie:
- pedagogiki resocjalizacyjnej,
- arteterapii i terapii pedagogicznej,
- zarządzania oświatą.
Teatr Moralnego Niepokoju
Kabaret Moralnego Niepokoju - Dżinn
Marcin Kostyra jest założycielem i prezesem (do 2023 r.) Teatru Moralnego Niepokoju. Pierwszy spektakl pod szyldem teatru nosi tytuł „Żywi zamykają oczy zmarłym, zmarli otwierają oczy żywym”. Adresatami teatru są zarówno widzowie, jak i aktorzy - wychowankowie. Spektakle służą wychowankom do nauki mówienia o trudnych, często autobiograficznych przeżyciach, a widzom do refleksji nad problematyką poruszaną w przedstawieniach. Teatr jest również przyczynkiem do rozmów o wartościach.
Każdy ze spektakli porusza ważne problemy społeczno-etyczne, takie jak:
- rozliczenie się z trudnym dzieciństwem,
- ukazywanie różnych postaw rodzicielskich,
- uzależnienia i sposoby radzenia sobie z nimi,
- pomoc bliskim i obcym w walce z nałogami,
- radzenie sobie z naciskiem małych grup,
- prawa i obowiązki wynikające z różnych ról społecznych.
W spektaklu „Bydlak” tytułowy bohater, złodziej, umiera w szpitalu na nowotwór, a pomaga mu chłopak, którego kiedyś zaatakował. Pytanie o motywację tej bezinteresownej pomocy okazało się dla wychowanków niezwykle trudne do zrozumienia, co ukazuje wagę poruszanych problemów.
Sześć sztuk napisanych przez Marcina Kostyrę i zrealizowanych w latach 2012-2019 otworzyło oczy światu na to, że "zdemoralizowani chłopcy są bardzo wrażliwi i utalentowani", a im samym - że przez swoją pracę mogą zyskać uznanie społeczne. Dzieci i młodzież trafiają do placówek resocjalizacyjnych, aby mieli warunki do rozwoju kompetencji społecznych, umiejętności komunikacji międzyludzkiej, a także aby nauczyli się radzić sobie z agresją, własnymi emocjami i deficytami szkolnymi.
Marcin Kostyra podkreśla, że ważniejsze jest odkrywanie zasobów drzemiących w nastolatkach. "Często jest tak, że chłopak z ośrodka uważa, że nie ma nic w sobie wartościowego i dobrego. Nic zatem dziwnego, że postrzegany jest jako młody łobuz w dresie z krótko przystrzyżoną głową".
Drugi spektakl, "Wataha", porusza problem funkcjonowania ludzi w grupach, gdzie często pojawiają się hierarchie z samcem/samicą alfa, betą i kozłem ofiarnym (omega). Spektakl ukazuje, że w kontekstach takich jak klasa szkolna, wojsko, policja, korporacje, a nawet małe firmy, gdy brakuje szacunku i empatii, "stajemy się zwierzętami - homo homini lupus (est)".
Jednym z wychowanków Teatru Moralnego Niepokoju był Adrian, który wygrał siódmą edycję programu "Mam talent". Marcin Kostyra zgłosił go do programu, opiekował się nim podczas prób i organizował mu występy, naukę oraz promocję. Ten sukces pokazał, "jak ludzie wspaniale na niego reagują, ile pozytywnej energii dostaje i jak rośnie".
Marcin Kostyra w Świecie Sztuk Walki: Tang Soo Do
Marcin Kostyra jest prekursorem i popularyzatorem nowej w Polsce sztuki walki Tang Soo Do. Jest pierwszym Polakiem, który zdał wszystkie egzaminy na czarne pasy w Polsce - od I do IV dan. Jego osiągnięcia to:
- I dan - 11 lipca 2005 r.
- II dan - 15 lipca 2007 r.
- III dan - 17 października 2009 r.
- IV dan (stopień mistrzowski) - 4 października 2013 r.
Posiada również I dan w kickboxingu i honorowy III dan w UFR. Sztukami walki zajmuje się od 1994 roku, pierwsze kroki stawiał w Klubie Taekwondo WTF “Fighter” w Dęblinie. Od 1995 roku związał się z karate kyokushin w Radomskim Centrum Karate, gdzie w 1999 roku uzyskał czarny pas. Już w 2000 roku rozpoczął trening Tang Soo Do w Polish Center Tang Soo Do.
Rozwój i Promocja Tang Soo Do w Polsce
W 2007 roku Marcin Kostyra założył Polską Federację Tang Soo Do, w której od początku pełni funkcje Prezesa Zarządu i Szefa Instruktorów Cheezic Tang Soo Do Federation. Jest pomysłodawcą i organizatorem Tang Soo Do World Cup (Mistrzostw Świata Cheezic Tang Soo Do Federation), które odbyły się 17-18 października 2009 roku. Jest również założycielem i wiceprezesem Klubu Sportowego Centrum Tang Soo Do Puławy oraz głównym trenerem w tym klubie w latach 2002-2009. Od 1 listopada 2004 roku pełni funkcję Lidera Stowarzyszenia Tang Soo Do Polska, a od września 2007 roku Prezesa Polskiej Federacji Tang Soo Do.
Jako trener wychował wielu Mistrzów Polski i Świata w Tang Soo Do, taekwondo (PUT) i kickboxingu. Jego uczniowie zdobywali medale na zawodach zagranicznych (Mołdawia, Holandia) oraz krajowych, startując w zawodach Tang Soo Do, taekwondo, kickboxingu, a nawet jujitsu. Był inicjatorem pierwszych turniejów TSD w Polsce:
- I Nieoficjalny Turniej Tang Soo Do w 2003 r.
- I Oficjalny Turniej Tang Soo Do w Końskowoli k. Puław (2004 r.)
Z jego inicjatywy PFTSD zorganizowała pięć edycji Mistrzostw Polski, Mistrzostwa Świata w 2009 roku i Wirtualne Mistrzostwa Świata w 2020 roku. Marcin Kostyra organizował również pierwsze wyjazdy na zawody zagraniczne. Z jego inicjatywy powstała i funkcjonuje pierwsza polskojęzyczna strona internetowa o Tang Soo Do - www.tangsooodo.pl. W 2006 roku napisał i wydał pierwszą książkę o Tang Soo Do, zatytułowaną „Elementarz TSD”.
Filozofia i Życie
Prywatnie Marcin Kostyra jest otwartym i konsekwentnym w działaniu człowiekiem, który nie boi się wyzwań stawianych mu przez świat. Wychował się w małej miejscowości we wschodniej Polsce, bez szkoły, przystanku autobusowego ani sklepu. Jako chłopiec, zainspirowany filmami z Jean-Claude'em Van Damme'em i Chuckiem Norrisem, marzył o trenowaniu karate. To marzenie pchnęło go do opuszczenia rodzinnej wsi i rozpoczęcia swojej "drogi".
Jego podróż od treningu sztuk walki, przez asystowanie swojemu mistrzowi, aż po założenie własnego klubu, była napędzana ciekawością i chęcią poznawania nowego. Po przeczytaniu, że karate to także filozofia, podjął studia filozoficzne na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej. Jak sam mówi: "Teraz wiem, że ta ciekawość i chęć poznawania nowego była dla mnie czymś cennym co na zawsze odmieniło moje życie i jeśli ponownie miałbym wybierać, to wybrałbym tak samo".
Przez lata poznał wielu wspaniałych ludzi na całym świecie, widząc, "jak wielu jest ludzi, którzy kochają tang soo do i chcą pomagać innym sięgać marzeń". Pomimo częstych wątpliwości ze strony innych ("nie uda ci się, to nie ma sensu co robisz"), Marcin Kostyra wyróżnia się profesjonalizmem i uporem, co jest kluczowe jako prekursor Tang Soo Do w Polsce. Dzięki jego motywacji do treningu osiągane są coraz lepsze wyniki w sztuce walki i współzawodnictwie sportowym.