Choć pewnie niewiele znajdzie się osób, które nie widziały tego pojazdu, to jednak, gdy pierwszy raz się go zobaczy, na myśl przychodzą dwa pytania: w którą stronę to coś jeździ? i po co to komu? W historii pojazdów i ciągników rolniczych pojawiały się takie konstrukcje, do których ich twórcy za greckich bogów nie chcieli się przyznawać. Jednak z ciągnikiem Mercedes MB-Trac tak nie było. Może dlatego, że jego twórcy wcześniej nie zajmowali się ciągnikami rolniczymi i, jak się okazało, mieli do nich zupełnie inne podejście. Może też dlatego, że chcieli, jak to w Mercedesie niejednokrotnie bywało, pokazać, że można coś zrobić inaczej i lepiej. Aha, i najważniejsze, żeby to coś działało jak Mercedes, czyli było niezawodne i wygodne.
Narodziny Legendy: Od Unimoga do MB-Traca
Historia ciągnika Mercedes MB-Trac sięga roku 1968, kiedy to w siedzibie Mercedesa w Stuttgarcie padła decyzja o rozszerzeniu portfolio firmy o ciągnik rolniczy. Praktyczni i zachowawczy niemieccy inżynierowie postanowili wykorzystać sprawdzone rozwiązania. Kluczową inspiracją stał się Unimog - produkowany od ponad 20 lat "nośnik narzędzi", znany ze swojej solidnej ramy, mocnego silnika i napędu na cztery koła, co pozwalało mu poruszać się w najtrudniejszych warunkach terenowych.
Z Unimoga zaczerpnięto jego kluczowe cechy: solidną ramę, mocny silnik oraz napęd na cztery koła. Następnie dokonano niezbędnych modyfikacji, aby dostosować konstrukcję do roli ciągnika rolniczego. Usunięto wszystko, co było zbędne, wzmocniono ramę, dodano odpowiedni silnik i skrzynię biegów ze skrzynią redukcyjną. Wprowadzono tylny trzypunktowy układ zawieszenia narzędzi (TUZ), duże koła o jednolitej wielkości oraz przesunięto kabinę bardziej centralnie. Prosta, kanciasta stylistyka maski i kabiny była zgodna z ówczesną modą.
W ten sposób, w 1972 roku, światło dzienne ujrzał pierwszy MB-Trac 65/70, ciągnik, którym można było orać. Sukces był natychmiastowy, co zaowocowało uruchomieniem masowej produkcji. Powstały trzy serie tych ciągników: lekka, średnia i ciężka. Łącznie wyprodukowano cztery serie (440, 441, 442 i 443) obejmujące dwadzieścia jeden różnych typów ciągnika MB-Trac, z czego powstało ponad 41 tysięcy sztuk.
Charakterystyka Techniczna i Wersje
Ciągniki Mercedes MB-Trac były cenione za swoją wszechstronność i wytrzymałość. W zależności od modelu, jednostki napędowe stanowiły czterocylindrowe silniki wysokoprężne, np. OM 364A.II/1 o pojemności 4 litrów w modelu MB-Trac 900 Turbo, czy silnik OM 314 o pojemności 3.8 litra i mocy blisko 75 KM w MB-Trac 800. Silniki te, mimo upływu lat, były uznawane za pancerne i niezawodne.
Przeniesienie napędu było typowo mechaniczne. Skrzynia biegów oferowała znaczną liczbę przełożeń: standardowo 14 biegów do przodu i 8 wstecznych, a opcjonalnie skrzynia z biegami pełzającymi z 22 przełożeniami do przodu i 16 do tyłu. Napęd na cztery koła, rozłączany napęd przedniej osi oraz pneumatycznie załączane blokady mechanizmów różnicowych na obu osiach, zapewniały doskonałą trakcję w każdych warunkach terenowych.
Cechą wyróżniającą MB-Traca była duża przestrzeń pod podwoziem, możliwa dzięki zastosowaniu osi portalowych, co zapewniało wysoki prześwit. Układ hamulcowy opierał się na hydraulicznych hamulcach tarczowych na wszystkich kołach. Sterowanie maszyną powierzono systemowi orbitrol, a układ hydrauliczny dysponował oddzielną pompą do sterowania kołami oraz drugą pompą o wydajności 40 l/min i ciśnieniu 180 bar, odpowiedzialną za pozostałe funkcje, w tym tylny TUZ o udźwigu 3000 kg. Z przodu i z tyłu znajdowały się gniazda hydrauliczne dwustronnego działania.
Centralnie umieszczona kabina, homologowana dla dwóch osób, zapewniała komfort pracy i doskonałą widoczność. Drzwi wejściowe były zdejmowane, a okna boczne można było otwierać. Przednia szyba wyposażona była w wycieraczkę i spryskiwacz. Ogrzewana kabina oraz resorowana oś przednia znacząco podnosiły komfort pracy operatora, nawet podczas jazdy po nierównościach.
Wersje ciągników MB-Trac były zróżnicowane pod względem mocy i przeznaczenia:
- MB-Trac 65/70: Pierwszy model, wprowadzony w 1972 roku.
- MB-Trac 900 Turbo: Popularny model z lat 1987-1991, oferujący moc 90 KM.
- MB-Trac 800: Ceniony za swoją wytrzymałość, często z silnikiem OM 314 (ok. 75 KM), uznawany za "woła roboczego".
- MB-Trac serii 700/800, 1000/1100: Modele, które do dziś pracują na polach, świadcząc o niezawodności konstrukcji.
- Wiele modeli, zwłaszcza te słabsze, mogło być wyposażonych w silniki z samochodów dostawczych Mercedesa, np. silnik 2,4 l o mocy 65 KM z Mercedesa 207.
Zastosowania w Rolnictwie i Leśnictwie
MB-Trac został zaprojektowany, aby sprostać wszystkim pracom w leśnictwie i rolnictwie. Napęd na 4 koła z blokadą mostów na obu osiach ułatwiał pracę w trudnych warunkach terenowych. Z tyłu maszyna posiadała trzypunktowy układ zaczepiania narzędzi, wałek WOM oraz zewnętrzne gniazda hydrauliczne, które znajdowały się również z przodu pojazdu.
Centralnie umieszczona kabina, oprócz komfortu operatora, umożliwiała montaż różnych narzędzi za kabiną, nad tylną osią. Szwedzkie przedsiębiorstwo Motordrift AB importowało ciągniki MB Trac wyposażone w żurawie do drewna firmy FMV, co praktycznie przekształcało je w forwardery do zrywki drewna. Sterowanie żurawiem odbywało się z pozycji kierowcy w kabinie.
Zamiast przyczepy, ciągnik można było doposażyć w mygłownicę do zrywki drewna dłużycowego i wykorzystywać go jako skider chwytakowy. Wałki WOM (WOM przedni i tylny) miały możliwość ustawienia obrotów na 540 lub 1000 obr./min i były pneumatycznie załączane i rozłączane.
💚 Mercedes-Benz Werbefilm "MB-trac - die Ackerschlepper von Mercedes-Benz"
Wartość Kolekcjonerska i Rynkowa
Pomimo zakończenia produkcji w latach 90., ciągniki Mercedes MB-Trac nie tracą na wartości. Wręcz przeciwnie, ich ceny są wysokie, co wynika przede wszystkim z ich niezrównanej trwałości i jakości wykonania. Traktory te nabrały ogromnej wartości kolekcjonerskiej i są traktowane jako lokata kapitału.
Do dziś ciągniki MB-Trac są bardzo poszukiwane na rynku wtórnym. Dobrze utrzymany i sprawny egzemplarz, zdolny do dalszej ciężkiej pracy, może osiągać ceny od 40 do nawet 80 tysięcy złotych, a znalezienie takiego jest niełatwe. "Gwiazda na masce zobowiązuje", ale także znacząco wpływa na cenę, potwierdzając, że ciągnik ten sprawdza się doskonale, pokonując kolejne generacje "nowoczesnych" maszyn.
Mb-Trac 800, jako prawdziwy wół roboczy i ikona inżynierii rolniczej z lat 1975-1982, nie jest maszyną, którą się po prostu wyrzuca. Regularnie trafiają na gruntowny serwis, dowodząc swojej nieśmiertelności. Wytrzymałość i jakość wykonania sprawiają, że te maszyny są cenione przez rolników i kolekcjonerów na całym świecie.