Ciągniki marki Foton, choć pochodzą z Chin, zdobyły w Polsce pewną popularność, zwłaszcza wśród rolników szukających niedrogich i wszechstronnych maszyn. Często są postrzegane jako alternatywa dla droższych, nowych maszyn, a także jako zamiennik dla starszych, sprawdzonych konstrukcji, takich jak Ursus czy "ciapki". Artykuł ten przybliża dane techniczne wybranych modeli, analizuje opinie użytkowników oraz omawia historię marki Foton na polskim rynku.
Historia i ewolucja marki Foton w Polsce
Marka Foton, znana obecnie również jako Lovol, ma swoje korzenie w przedsiębiorstwie Beiqi Futian Automobile, założonym w 1996 roku w Chinach. Początkowo Foton Motor produkował samochody ciężarowe i użytkowe. W sierpniu 1998 roku w Weifang powstała fabryka rolnicza, która początkowo zajmowała się produkcją kombajnów zbożowych. W grudniu 2000 roku zakład rozpoczął produkcję ciągników rolniczych serii FT500, FT600, FT700, które wizualnie przypominały produkty New Holland, jednak bez żadnej licencji. Pod maską tych maszyn pracowały silniki serii 1000 produkowane przez Perkins Engines (Tianjin) Limited, które od 1997 roku. W 2001 roku Foton stał się największym producentem kombajnów w Chinach, a w 2002 roku fabryka otrzymała certyfikat jakości ISO9000.
W 2004 i 2005 roku chińskie ciągniki pod różnymi markami, takimi jak TerraTrac w Niemczech czy EuroTrac w Holandii, pojawiły się w Europie, wywołując dyskusję ze względu na podobieństwo do maszyn koncernu CNH. Pod koniec 2005 roku Pol-Mot Warfama S.A. z Dobrego Miasta nawiązała współpracę z chińskim koncernem, co miało umożliwić dystrybucję produktów marki Foton na rynku polskim i w krajach ościennych od 2006 roku. Chińskie ciągniki były przygotowywane do europejskich standardów i składane w Polsce z gotowych części. Mimo że w materiałach prasowych jako producent silnika często figurował Perkins, w 2007 roku, po wygaśnięciu umowy licencyjnej, Perkins Engines wydało oświadczenie, w którym oficjalnie odcięło się od silników produkowanych w Chinach.
Foton nie był zbyt długo dystrybuowany przez Pol-Mot. Mimo podpisania ponownej umowy w 2009 roku, w pewnym momencie chińską markę na polskim rynku przejęła firma Elrol z Łęczeszyc koło Grójca. W 2015 roku jeden z użytkowników zakupił model Foton 504 właśnie w firmie Elrol.
Charakterystyka wybranych modeli Foton
Foton 824
Jednym z modeli, który cieszył się powodzeniem w Polsce, był Foton 824. Do jego napędu zastosowano sprawdzoną, rzędową jednostkę marki Perkins - turbodoładowany silnik czterocylindrowy. W rozruchu pomagały świece żarowe Lucas, a jednostka wyposażona była w tłoczkową pompę zasilającą oraz system bezpośredniego wtrysku paliwa. Napęd przenoszony jest na cztery koła, a główne, suche sprzęgło ma dwie tarcze o średnicy 12 cali.
- Prędkość jazdy (bez reduktora biegów pełzających): 2,3 do 36,4 km/h.
- Blokada mechanizmu różnicowego: Sterowana mechanicznie.
- Prześwit: 380 mm w najniższym punkcie.
- Układ hamulcowy: Tarczowy.
- Wał odbioru mocy (WOM): Niezależny, 540 obr./min.
- Podnośnik hydrauliczny: Regulacja siłowa i pozycyjna.
- Układ zawieszenia narzędzi: Trzypunktowy.
- Hydraulika zewnętrzna: Cztery szybkozłącza, dwusekcyjny rozdzielacz.
- Wyposażenie seryjne: Górny zaczep transportowy, dolny zaczep rolniczy.
Obsługa ciągnika jest prosta - trzy dźwignie, w tym do zmiany biegów, umieszczono z prawej strony fotela kierowcy, obok lewarek do obsługi ramion TUZ. Maszyna jest zwrotna w relacji do swoich rozmiarów i przydatna do różnorodnych zadań, takich jak transport rolniczy, prace polowe czy prace w obejściu (np. z łyżką ładowaczową).
Foton 254
Model Foton 254 to mniejszy ciągnik o mocy 24.6 KM (18.3 kW) przy 2300 obr./min. Wyposażony jest w dwucylindrowy silnik diesla Foton TY295IR o pojemności 1.649 l. Chłodzenie silnika odbywa się cieczą. Ciągnik posiada napęd na cztery koła (4x4, MFWD, 4WD). Elektryka w Fotonie 254 bazuje na napięciu 12V, a WOM oferuje 540 obr./min.
Dane techniczne Foton 254:
- Maksymalna moc: 24.6 KM (18.3 kW)
- Obroty znamionowe: 2300 obr./min
- Rodzaj paliwa: Olej napędowy (diesel)
- Typ silnika: Foton TY295I, 2-cylindrowy, 4-suwowy
- Pojemność silnika: 1.649 l
- Średnica tłoka: 100 mm
- Skok tłoka (suw): 105 mm
- Chłodzenie: Silnik chłodzony cieczą
- Turbosprężarka: Brak
- Napięcie zasilania rozrusznika: 12 V
- Akumulator: 12 V, 1 sztuka
- Liczba obrotów WOM: 540 obr./min (sterowanie ręczne)
- System ABS: Nie
- System wspomagania hamulców: Nie
- Długość: 2708 mm
- Wysokość: 1366 mm
- Szerokość: 1250 mm
- Prześwit: 254 mm
- Rozmiar kół z przodu: 6-12
- Napęd: 4x4, MFWD, 4WD
- Układ kierowniczy: Drążkowy
- Liczba biegów do przodu: 8
- Liczba biegów do tyłu: 2
- Górny zaczep transportowy: Tak
Foton 504
Foton 504 to model 50-konny z 4-cylindrowym silnikiem produkowanym w Chinach na licencji Perkinsa, o pojemności ok. 3,1 l. Ciągnik posiada mechaniczną, zsynchronizowaną przekładnię 12x12 z rewersem mechanicznym. Jeden z użytkowników zakupił ten model w 2015 roku za około 80 tys. zł netto. Jego następca, Lovol M504, kosztuje obecnie 98 tys. zł netto.
Prezentacja nowej odsłony Foton 504
Model Foton 504 Narrow to ciągnik sadowniczy, produkowany w całości w jednej fabryce w Chinach. Wyposażony jest w czterocylindrowy silnik Perkinsa o mocy 50 KM przy 2400 obr./min. Spalanie wynosi około 3 litrów na motogodzinę w pracy z opryskiwaczem lub rozdrabniaczem.
- Hamulce: Na przedniej osi w kąpieli olejowej, co zwiększa ich trwałość.
- Szerokość: 130 cm (mierzone po zewnętrznej stronie błotników).
- Napęd: 4x4 załączany mechanicznie.
- Filtr powietrza: Suchy, dwustopniowy.
- Układ hydrauliczny: Dwie sekcje, wydajność pompy 42 litry na minutę. Cztery wyjścia hydrauliczne euro (możliwość montażu z przodu).
- Wyposażenie standardowe: Obciążniki na przód (30 kg sztuka na jedno koło).
- WOM z tyłu: Dwie opcje prędkości (540 obr/min i 1000 obr/min). Możliwość instalacji opcjonalnego przedniego TUZ i WOM.
- Skrzynia biegów: Mechaniczna z reduktorem i biegami pełzającymi (16 do przodu, 8 do tyłu). Minimalna prędkość to około 1 km/h, maksymalna 30 km/h.
- Masa ciągnika (z kabiną): Około 2,5 tony.
- Opony: Standardowo 12/4 R28, opcjonalnie szersze 14/9 R24.
- Kabina: Reflektory robocze (2 z przodu, 2 z tyłu), wycieraczki, drzwi otwierane po obu stronach.
- Gwarancja: 12 miesięcy lub do 500 motogodzin.
- Cena (wersja podstawowa): 68 500 zł brutto.
Opinie i doświadczenia użytkowników Foton
Opinie na temat ciągników Foton są zróżnicowane. Wielu użytkowników podkreśla, że jest to ciągnik prosty i tani w naprawie w razie awarii. Wspominają również o bezkonkurencyjnej cenie w porównaniu z innymi nowymi maszynami, wskazując, że Foton jest tańszy nawet od "jego polskiej podróbki Ursusa 5034". Jeden z rolników stwierdził, że za premię dla młodego rolnika nie mógł kupić lepszej rzeczy, a Foton świetnie zastępuje starsze modele takie jak Ursus C-360, C-330, a nawet w wielu przypadkach Ursus C-385.
Z drugiej strony, pojawiają się obawy dotyczące awaryjności i dostępności części. Niektórzy użytkownicy wyrażają sceptycyzm co do chińskich produktów, porównując je do innych marek, które składane są w Polsce z chińskich części, a mają problem z niezawodnością. Pojawia się pytanie, czy warto kupić taki ciągnik do prac wymagających, jak odśnieżanie czy praca turem z przyczepą. Sugeruje się, że "nowy nie zawsze znaczy lepszy" i że "płacąc niższą cenę zgadzasz się na niższą jakość".
W kontekście trwałości, podkreśla się, że "z założenia nowy ciągnik powinien minimum posłużyć 10 lat bez awarii". Jednakże, w dzisiejszych czasach, gdy "w nowych samochodach renomowanej marki silniki zacierają się po 100 tyś. km", trudno jest mówić o trwałości, zwłaszcza w przypadku produktów chińskich. Jeden z właścicieli Fotona 504, który kupił go 10 lat temu, stwierdził, że przez ten czas "nic się z nim nie działo", ale jednocześnie wskazał, że ciągnik ma tylko 180 motogodzin na liczniku. To sugeruje, że przy sporadycznym użytkowaniu, nawet chińskie ciągniki mogą służyć długo.
Kwestia serwisu i dostępności części zamiennych jest często podnoszona. W przypadku starszych, sprawdzonych maszyn, takich jak Władimiriec czy Ursus, "do dziś kupisz wszystko". Obawy te pojawiają się także w odniesieniu do Farmota 25D, gdzie próba zakupu części do skrzyni biegów może być problematyczna. To podkreśla trudność wyboru między nowym, tańszym ciągnikiem, a starym, ale sprawdzonym sprzętem, który bywa "skarbonką bez dna", ale z łatwiejszym dostępem do części.