Wprowadzenie do MPWiK Lubin
Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w Lubinie (MPWiK Sp. z o.o.) jest kluczowym podmiotem odpowiedzialnym za zarządzanie systemem zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na terenie miasta Lubina. Firma dąży do zapewnienia mieszkańcom nieprzerwanego dostępu do wysokiej jakości wody pitnej oraz do efektywnego funkcjonowania infrastruktury kanalizacyjnej.
MPWiK Sp. z o.o. przypomina swoim klientom o konieczności zabezpieczenia wodomierzy przed mrozem, szczególnie w okresach przejściowych, kiedy temperatura może spaść poniżej zera.
System zaopatrzenia w wodę
Źródła i uzdatnianie wody
System zaopatrzenia w wodę miasta Lubina oparty jest na ujęciach wody podziemnej. Woda pobierana jest z pokładów czwartorzędowych oraz w niewielkim zakresie trzeciorzędowych. MPWiK Sp. z o.o. w Lubinie eksploatuje cztery Zakłady Uzdatniania Wody (ZUW), w tym jeden rezerwowy, które zapewniają odpowiednią jakość dostarczanej wody.

Zakład Uzdatniania Wody Nr 1 przy ul. Wierzbowej
Ujęcie Miejskie nr 1 przy ul. Wierzbowej jest najstarszym ujęciem wody na terenie miasta, ujmującym do eksploatacji czwartorzędowy poziom wodonośny. Pierwsze studnie, eksploatowane dotychczas, wybudowane zostały na tym ujęciu na początku XX wieku (około roku 1906), natomiast studnia „najmłodsza” odwiercona została w roku 2010. Zakład jest zlokalizowany na północ od osiedla „Polne” u zbiegu ulic Wierzbowej, Niepodległości i Jaśminowej, na terenie strefy ochrony bezpośredniej ujęcia wody.
Woda z pięciu studni głębinowych rurociągiem zbiorczym o przekroju 200 mm wprowadzana jest do budynku ZUW (obiekt z 1906 r.), gdzie zainstalowany jest aerator o przekroju 1000 mm i objętości czynnej 2,3 m³. Powietrze do aeratora doprowadzane jest z agregatu sprężarkowego typu WAN-NK 40/5,5/10 o wydajności 30 m³/h, współpracującego ze zbiornikiem powietrznym o pojemności 400 l. Filtracja napowietrzonej wody prowadzona jest w sześciu filtrach ciśnieniowych o przekroju 1800 mm każdy i powierzchni filtracyjnej 2,54 m² każdy, wypełnionych piaskowym złożem filtracyjnym. Filtry wyposażone są w przepustnice z napędem pneumatycznym.
Płukanie filtrów odbywa się powietrzem i wodą; przed płukaniem złoże wzruszane jest powietrzem z dmuchawy przez okres 10 minut. Płukanie poszczególnych filtrów odbywa się pojedynczo, podczas pracy pozostałych jednostek filtracyjnych i przy włączonych wszystkich sprawnych studniach głębinowych. Częstotliwość płukania 1 filtr/dobę jest wystarczająca dla uzyskania jakości wody pitnej zgodnej z wymogami rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Popłuczyny z filtrów odprowadzane są grawitacyjnie rurociągiem o przekroju 150 mm do dwukomorowego osadnika wód popłucznych (napełnianie komór naprzemiennie) znajdującego się na zewnątrz budynku głównego. Sklarowana, po około 48-godzinnym odstaniu, woda nadosadowa odprowadzana jest poprzez miejską kanalizację deszczową do rzeki Zimnicy. Sterowanie napełnianiem i opróżnianiem komór osadnika wód popłucznych odbywa się automatycznie. Okresowo osadnik jest czyszczony, a nagromadzony osad wywożony jest samochodem asenizacyjnym do głównego kolektora sanitarnego przy oczyszczalni ścieków. Dezynfekcja wody, z użyciem roztworu podchlorynu sodu, prowadzona jest w sposób ciągły w trybie automatycznym (wydatek pompy dozującej uzależniony jest od ilości wody podawanej do sieci miejskiej). W budynku głównym znajduje się oddzielne pomieszczenie chlorowni z wydzieloną częścią magazynową. Do dozowania roztworu podchlorynu sodu do rurociągów wody uzdatnionej (2 punkty dozowania) stosowany jest zestaw do dezynfekcji typu DMS 4 - 11 AR firmy Grundfos.

Zakład Uzdatniania Wody Nr 5 przy ul. Gajowej
Zakład Uzdatniania Wody Nr 5 przy ul. Gajowej wraz z ujęciami wody głębinowej Osiek zostały wybudowane na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych według standardów i przepisów obowiązujących w tym okresie. W roku 2006 wykonana została kompleksowa modernizacja zakładu. Prace modernizacyjne prowadzone były przy praktycznie nieprzerwanym ruchu „starego” zakładu, a podpisana umowa opiewająca na kwotę ponad 22 milionów złotych świadczy o znaczących inwestycjach w infrastrukturę. W roku 2008 włączona została do pracy w układzie automatycznym nowa studnia awaryjna, z której woda podawana jest do miejscowości Pieszków oraz do zakładu uzdatniania przy ul.
Technologia uzdatniania w ZUW nr 5 obejmuje następujące etapy:
- Woda podziemna ujmowana jest za pomocą dziewięciu studni głębinowych i tłoczona rurociągiem o przekroju 400 mm i długości około. Woda surowa ujmowana jest z 9 studni głębinowych (dodatkowo 3 studnie awaryjne pracujące naprzemiennie ze studniami podstawowymi) i tłoczona do dwóch mieszaczy wodno-powietrznych (aeratorów) oraz sześciu filtrów, a następnie do dwóch zbiorników retencyjnych wody uzdatnionej o pojemności czynnej 1400 m³ i 2500 m³.
- Napowietrzanie wody surowej ma na celu utlenienie związków żelaza i manganu i przeprowadzenie ich do postaci, w której będą mogły być usunięte na filtrach. Proces ten realizowany jest w dwukomorowym zbiorniku kontaktowym o łącznej pojemności czynnej 120 m³. W każdej komorze zbiornika kontaktowego zamontowana jest głębinowa turbina napowietrzająca typu Aqua Jet. W czasie około 0,5-godzinnego kontaktu wody z powietrzem uzyskuje się natlenienie wody do poziomu 8 - 10 gO₂/m³.
- Sercem procesu uzdatniania wody jest filtracja. Jej celem jest usunięcie z wody związków żelaza, manganu, oraz obniżenie barwy i mętności. W sposób innowacyjny rozwiązana została konstrukcja płyty drenażowej. W tradycyjnych rozwiązaniach jest ona płaska, tu natomiast wykonana jest w postaci czaszy. Kolejnym udoskonaleniem jest zastosowanie wielowarstwowego wypełnienia filtrów. Popłuczyny powstające z płukania filtrów odprowadzane są do dwukomorowego osadnika, skąd, po około. Popłuczyny zbierane są w dwukomorowym osadniku wód popłucznych o pojemności 2x 75 m³.
- Woda po procesie filtracji poddawana jest procesowi dezynfekcji małą dawką roztworu podchlorynu sodu.
- Dla zachowania pewności zasilania układu sieci wodociągowej oraz umożliwienia obniżenia kosztów zużycia energii elektrycznej - dzięki produkcji wody w godzinach nocnych - woda uzdatniona gromadzona jest w dwóch zewnętrznych zbiornikach retencyjnych o łącznej pojemności czynnej 3000 m³. Ze zbiorników retencyjnych, zestawem pompowym II stopnia wyposażonym w trzy pompy sieciowe woda tłoczona jest do wodociągu zasilającego miasto Lubin przy stałym ciśnieniu 0,39 - 0,4 MPa.
Sieć wodociągowa i hydrofornie
Miasto Lubin posiada dobrze rozbudowaną wodociągową sieć, przy czym większość głównych magistrali posiada przepustowość przekraczającą obecne potrzeby. Pozwala to na dobre rozprowadzenie wody i gwarantuje minimalne spadki ciśnienia. Całkowita długość sieci wodociągowej będącej w eksploatacji MPWiK Sp. z o.o. wynosi: 164,83 km rurociągu wody uzdatnionej oraz 31400 mb rurociągów wody surowej (od studni głębinowych do Zakładu Uzdatniania Wody).
Z uwagi na znaczne różnice wysokościowe terenu w obszarze miasta, dla zapewnienia wystarczającego ciśnienia wody dla budynków zlokalizowanych w najwyżej położonych rejonach, wystąpiła konieczność budowy hydroforni osiedlowych. MPWiK Sp. z o.o. eksploatuje dwie hydrofornie osiedlowe zasilające w wodę osiedla Ustronie IV oraz Ustronie II, a także jedną lokalną hydrofornię obsługującą budynki 11-kondygnacyjne na osiedlu Polne.
Produkcja wody i trendy
Na przełomie lat 80/90 produkcja wody w MPWiK Sp. z o.o. Lubin dochodziła do 20000, a nawet 24000 m³ na dobę. Ciągła modernizacja rurociągów wpływa na zmniejszenie się strat wody w sieci miejskiej, co ma pozytywny wpływ na efektywność dostaw.
Kanalizacja sanitarna w Lubinie
Charakterystyka i zakres sieci
Sieć kanalizacji sanitarnej obejmuje prawie całą zurbanizowaną część miasta i ma charakter systemu rozdzielczego. System kanalizacyjny w 95% objęty jest układem grawitacyjnym. Kanalizacja sanitarna zbudowana jest z rur kamionkowych, betonowych lub PVC o średnicach od 0,15 m do 1,2 m. Rurociągi ciśnieniowe wykonane są z rur PEHD o przekrojach od 0,05 m do 0,25 m. Łączna długość sieci kanalizacyjnej miasta Lubina będącej pod zarządem MPWiK Sp. z o.o. wynosi 141,90 km.

Eksploatacja i modernizacja sieci kanalizacyjnej
Przedsiębiorstwo prowadzi stale szereg prac w ramach eksploatacji kanalizacji sanitarnej. W latach 2000 - 2006 poddano inspekcji telewizyjnej ponad 15 km sieci kanalizacyjnej, ułożonej na znacznych głębokościach od 4 do 6 m p.p.t. W ten sposób typowane są odcinki wymagające remontu. Z uwagi na umiejscowienie większości kanałów w ciągach komunikacyjnych, coraz częściej stosowane są przez MPWiK bezwykopowe metody renowacji sieci kanalizacyjnej. Zdecydowaną większość sieci kanalizacyjnych na terenie miasta Lubina stanowią kanały grawitacyjne, jednak w pewnych rejonach występują konieczności podnoszenia ścieków, co wymaga stosowania przepompowni.
Bezwykopowe technologie budowy sieci uzbrojenia podziemnego
Laboratorium MPWiK Sp. z o.o.
Rola, akredytacja i działalność
Laboratorium MPWiK Sp. z o.o. jest kluczowym elementem w zapewnieniu jakości świadczonych usług, przeprowadzając badania wody i ścieków. Polskie Centrum Akredytacji (PCA) dokonuje corocznej oceny funkcjonowania Laboratorium pod względem zgodności z wyżej wymienionymi normami. Certyfikat Akredytacji Laboratorium Badawczego Nr AB 1724, wydany przez PCA, potwierdza kompetencje Laboratorium gwarantujące wykonywanie usług w sposób kompetentny, bezstronny, poufny, zgodny z dobrą praktyką laboratoryjną oraz zapewniający wydawanie wiarygodnych wyników badań.
Udokumentowany system jakości prowadzonych badań wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi corocznie zatwierdzany jest przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lubinie. Laboratorium realizuje procedury, w tym dotyczące pobierania przez Klienta próbek wody i ścieków do badań fizykochemicznych.
Lokalizacja i kontakt
Siedziba Laboratorium mieści się na terenie Oczyszczalni Ścieków w Lubinie przy ulicy Zielonej 2. Dodatkowe informacje można uzyskać dzwoniąc pod numer telefonu 76 841 03 04 w godzinach 7:00 - 15:00 od poniedziałku do piątku.
