Gąsienice gumowe stanowią niezmiernie ważny element wyposażenia koparki gąsienicowej. Dzięki nim maszyna może poruszać się po trudniejszym terenie, nie zapada się w piachu i jest o wiele bardziej stabilna niż na kołach. Dlatego warto dbać o gąsienice w koparce, regularnie sprawdzać ich zużycie oraz wymieniać. Utrzymanie odpowiedniego naciągu gąsienic jest podstawą długiej żywotności maszyny i ma bezpośredni wpływ na prawidłową pracę całego podwozia.

Znaczenie Prawidłowego Naciągu Gąsienic
Prawidłowe ustawienie naciągu gąsienic jest jedną z tych czynności konserwacyjnych, o której operatorzy ciężkiego sprzętu często zapominają. Tymczasem nawet drobne odchylenia od zaleceń producenta mogą prowadzić do poważnych konsekwencji - od zwiększonego zużycia paliwa po kosztowne awarie. Gąsienice stanowią bezpośrednie połączenie między podwoziem a napędem.
Konsekwencje Nieprawidłowego Naciągu
Zarówno zbyt luźna, jak i zbyt mocno napięta gąsienica prowadzi do lawiny problemów i drastycznie przyspiesza zużycie drogich komponentów. Niewłaściwy naciąg niszczy wszystkie komponenty podwozia.
- Zbyt mocny naciąg: Działa na hydromotor podobnie jak jazda na zaciągniętym hamulcu - obciąża układ, generuje większe opory i przyspiesza zużycie elementów napędowych. Prowadzi do przegrzewania hydromotoru, szybszego mechanicznego zużycia łańcucha, rolek i kół napędowych. W efekcie silnik spala więcej paliwa, a maszyna traci moc, szczególnie na podjazdach. Wpływa również na gorszą pracę hydromotoru.
- Zbyt luźny naciąg: Na ogniwach prowadzi do niestabilności podczas pracy maszyny. Gąsienice mogą spadać z rolek, co utrudnia poruszanie się maszyny, obniża jej efektywność i prowadzi do dodatkowych uszkodzeń mechanicznych podwozia, sworzni i tulei.
Okresowa kontrola napięcia gąsienic pozwala uniknąć niepotrzebnych kosztów serwisowych i utrzymać wysoką wydajność użytkowanego sprzętu. Warto pamiętać, że hydromotor jest jednym z najdroższych elementów układu napędowego. Nieprawidłowe napięcie gąsienic hydromotoru jest jednym z najczęstszych powodów spadku wydajności pracy koparek.
Jak Sprawdzić Napięcie Gąsienic?
Rozpoznanie nieprawidłowego napięcia gąsienic nie wymaga specjalistycznych narzędzi. Jeżeli podczas jazdy koparka traci moc, a na podjazdach wyraźnie zwalnia, przyczyną może być właśnie niewłaściwe napięcie gąsienic. Standardem w branży jest kontrola naciągu co 50-100 godzin pracy maszyny, lub nawet częściej, jeśli koparka jest intensywniej eksploatowana lub pracuje w trudnym terenie.
Procedura Pomiaru Zwisu/Prześwitu
- Przygotowanie maszyny: Ustaw maszynę na równym, twardym podłożu. Co najważniejsze, podwozie musi być czyste! Błoto i kamienie fałszują pomiar. Uruchom silnik na niskich obrotach biegu jałowego, aby maszyna jechała do przodu wzdłuż płyty gąsienicy na ziemi, a następnie powoli zatrzymaj maszynę.
- Pomiar zwisu/prześwitu:
- Połóż prostą listwę lub łatę na górnych rolkach podtrzymujących (jeśli są) lub wzdłuż górnego odcinka gąsienicy.
- Umieść żelazny pręt na płycie gąsienicy między kołem prowadzącym a pierwszym kołem pasowym. Zaleca się stosowanie jako prętów stalowych kątowników itp. ze względu na ich niewielkie ugięcie. Mierzony jest maksymalny prześwit "a" między prętem stalowym a płytą gąsienicy.
- Prawidłowa wartość zwisu dla większości minikoparek i koparek to od 20 do 50 mm. Mierzony prześwit standardowy między prętem a płytą gąsienicy powinien wynosić 10-30 mm. Inna metoda pomiaru wskazuje na konieczność uzyskania 10-20 mm luzu pomiędzy rolką środkową i wewnętrzną powierzchnią gąsienicy. Warto pamiętać, że każda maszyna ma określone przez producenta wytyczne.
- Testowanie i ponowna regulacja: Następnie przejdź do pracy koparką, aby przetestować dane ustawienia. Sprawdź po godzinie, czy naciąg odpowiada. Jeśli nie - reguluj ponownie, jeśli tak - zostaw, wszystko jest już w porządku.

Procedura Regulacji Napięcia
Sam proces regulacji odbywa się poprzez napinacz hydrauliczny lub śrubowy - w zależności od modelu. Jeżeli podczas pracy minikoparki zauważysz luz w gąsienicach lub trudności w ich poruszaniu, może być konieczna wymiana lub regulacja kilku elementów - rolki napinające, ogniwa, śruby i nakrętki oraz smary. Pamiętaj, jeśli nie masz pewności, jak wykonać tę czynność, lepiej skorzystaj z pomocy serwisu.
Zwiększanie Napięcia
Aby napiąć gąsienicę (zmniejszyć zwis), wtłocz smar do kalamitki za pomocą smarownicy. Smar jest napełniany smarownicą przez dyszę smarowania. Smar można dodawać, aż wymiar "B" między płytą prowadzącą koła prowadzącego a końcem ramy gąsienicy zmieni się na 0 mm. Jeśli napięcie jest nadal niskie, wałek sworznia i tuleja są mocno zużyte. W takim przypadku należy odwrócić lub wymienić kołki i tuleje.

Zmniejszanie Napięcia
Aby poluzować gąsienicę (zwiększyć zwis), BARDZO OSTROŻNIE i powoli poluzuj zawór obok kalamitki. Smar pod wysokim ciśnieniem zacznie wypływać. Nie odkręcaj zaworu o więcej niż 1 obrót. Po spuszczeniu smaru, dokręć zawór. Po regulacji ponownie sprawdź napięcie gąsienicy zgodnie z powyższymi metodami.
Zakopiesz się w terenie, bez właściwego napięcia gąsienic. Regulacja naciągu gąsienic w JCB 8018.
Czynniki Wpływające na Naciąg i Eksploatację Gąsienic
Podłoże, po którym porusza się koparka, ma ogromne znaczenie. W błotnistych i miękkich warunkach zaleca się mniejsze napięcie, natomiast w skalistym terenie - większe. Koparka gąsienicowa świetnie sprawdzi się w zróżnicowanym terenie, co nie znaczy, że należy eksploatować ją ponad normę.
- Warunki terenowe: Jeśli pracujemy na terenie skalistym, nierównym czy żwirowym, należy poruszać się wolniej i z wyczuciem. Gąsienice poradzą sobie lepiej niż koła, co nie znaczy, że są one niezniszczalne.
- Zanieczyszczenia: Nie bez znaczenia będzie też dla gąsienic wpływ zanieczyszczenia solą czy olejami - należy unikać pracy w miejscach, które mogłyby narazić gąsienice na kontakt z tymi substancjami.
- Unikanie biegu wstecznego: Odradza się raczej pracę na biegu wstecznym, ponieważ osłabia to sworznie i tuleje. Jeśli więc nie musimy, nie wykonujemy tego manewru.
- Osłony przeciwko kamieniom: Warto też używać osłon przeciwko kamieniom, aby nie dostawały się one w mechanizm gąsienicy aż do podwozia.
Dodatkowe Wskazówki Dotyczące Konserwacji Gąsienic
Brak regularnej konserwacji prowadzi do szybszego zużycia elementów jezdnych i zwiększonego obciążenia hydromotoru. W skrajnych przypadkach może skutkować jego awarią i przestojem maszyny, a koszty naprawy będą wówczas wielokrotnie wyższe niż okresowa kontrola i ewentualny serwis.
- Przegląd przed montażem: Przed montażem gąsienic koniecznie sprawdź, czy układ napędowy nie wymaga serwisu. Jeśli którykolwiek podzespół - np. rolki czy koła napędowe - wymaga wymiany, zrób to jeszcze przed instalacją gąsienic.
- Naprawy na bieżąco: Podczas eksploatacji nie bagatelizuj nawet najmniejszych zniszczeń gąsienic. Naprawiaj od razu, gdy tylko wychwycisz uszkodzenia.
- Czystość systemu: Utrzymanie całego systemu w czystości jest podstawą podstaw. Wspiera to prawidłową eksploatację i pomaga w doglądaniu maszyny.
- Transport i przechowywanie: Gąsienice gumowe wymagają ostrożnego transportu oraz przestrzegania kilku zasad odnośnie przechowywania. Przede wszystkim nie wolno narażać ich na nadmierną ekspozycję na promienie słoneczne. Każde źródło ciepła, a także deszcz, mogą spowodować zniszczenia na gąsienicach. Podczas transportu należy zadbać, by gąsienice nie były nadmiernie zginane. Nie można ich niczym przygniatać czy skręcać, ponieważ mogą powstać odgniecenia, które uniemożliwią użytkowanie.
Prawidłowe naciągnięcie gąsienic w minikoparce jest kluczowe dla bezpieczeństwa, stabilności i trwałości podwozia. Regularna kontrola napięcia, smarowanie rolek i wymiana zużytych elementów pozwalają uniknąć kosztownych przestojów i zapewnić długotrwałą, efektywną pracę maszyny.
tags: #naciag #gasienic #minikoparka