Wybór odpowiedniej naczepy typu wywrotka jest kluczowy dla efektywności transportu materiałów sypkich. Na placach budów często spotykamy naczepy, które są wykorzystywane do przewozu agresywnych ładunków o silnych właściwościach ściernych, takich jak kamienie, gruz czy kruszywo. Są to tylnozsypowe naczepy samowyładowcze ze stalową skrzynią (muldą) półokrągłą, rynnową - tzw. half-pipe.
Konstrukcja i materiały
Najczęściej wybieranym materiałem do budowy skrzyni wywrotki jest produkowana przez SSAB stal Hardox 450, choć w ubiegłym roku pojawiły się w ofercie niektórych producentów - np. firmy Bodex - wywrotki z mocniejszej stali Hardox 500 TUF. W przypadku stalowych wywrotek budowlanych najlepiej byłoby mieć jak najkrótszą wywrotkę, w dodatku wykonaną ze stali o bardzo wysokiej wytrzymałości, co dotyczy zarówno podłogi, jak i ścian bocznych.
Przykładem zaawansowanej konstrukcji jest naczepa Wielton Strong Master, która posiada stożkową (klinową) muldę rynnową o kubaturze 26-33 m3 w całości wykonaną ze stali Hardox 450. Większą wytrzymałość konstrukcji zapewniają dodatkowe wzmocnienia ścian bocznych, a grubość blach dostosowywana jest do wymagań klienta (np. podłoga może mieć grubość 4−7 mm, ściany 3−5 mm).
Kluczowe aspekty eksploatacyjne
Kupując wywrotkę, użytkownicy często popełniają te same błędy, które wpływają na trwałość i wydajność pojazdu:
- Niewłaściwa ładowność: Pojazd bywa za mały pod względem ładowności, co dotyczy szczególnie zabudów samowyładowczych montowanych na podwoziach samochodów ciężarowych.
- Objętość skrzyni: Skrzynia ładunkowa może być zbyt mała pod względem objętości, co jest odczuwalne zwłaszcza w uniwersalnych wywrotkach aluminiowych o przekroju prostokątnym.
- Wytrzymałość podwozia: Częstym błędem jest stosowanie „lekkiego” podwozia, przystosowanego do typowego użytku drogowego, w warunkach intensywnego użytkowania w terenie nieutwardzonym.
Bezpieczeństwo i obsługa techniczna
Ważne są aspekty związane z bezpieczeństwem: przy długości muldy przekraczającej 7,5 m bezpiecznie rozładowywane na całkowicie równym podłożu mogą być wyłącznie suche ładunki sypkie. Niewłaściwą i niebezpieczną decyzją byłoby wykorzystanie wywrotek o takiej długości do transportu materiałów o dużej gęstości.
Podczas jazdy w terenie, zwłaszcza na luźnych podłożach, sensowne jest odpowiednie dostosowanie ciśnienia w ogumieniu. Niezwykle niebezpieczne są różnice ciśnienia występujące między stronami pojazdu - ciśnienie mniejsze o 4-5 bar z jednej strony zwiększa ryzyko przewrócenia się podczas rozładunku przy uniesionej skrzyni.
Wywrotki a wozidła przegubowe
Jeszcze 10-15 lat temu ulubioną ciężarówką samowyładowczą była wersja 8×8, jednak dziś coraz powszechniejszym widokiem na dużych budowach są wozidła przegubowe. Pomimo podobnych zadań, wywrotki „all-wheel drive” mocno różnią się od wozideł:
| Cecha | Wywrotka samochodowa | Wozidło przegubowe |
|---|---|---|
| Ładowność | Mniejsza | Większa |
| Dzielność terenowa | Wysoka | Bardzo wysoka |
| Koszt zakupu | Niższy | 2-3 razy wyższy |
| Zastosowanie | Drogi publiczne i budowy | Tylko teren budowy |
Rynek naczep samowyładowczych w Polsce
Według danych IBRM Samar w 2021 r. w Polsce zarejestrowano 3271 naczep samowyładowczych różnych typów o dmc powyżej 16 t. Liderami rynku w tej grupie produktowej były firmy Bodex, Wielton, Kempf, Inter Cars (Feber) oraz Schmitz Cargobull. Łącznie ta pierwsza piątka sprzedała 2290 naczep, co stanowiło 65% całości rynku.
Fruehauf Aggregate HALFPIPE Tipping Trailer
tags: #naczepa #samowyladowcza #typu #wozidlo