Współczesne rolnictwo stawia przed producentami żywności wiele wyzwań, w tym te związane ze zrównoważonym zarządzaniem glebą. Kluczowe dla uzyskania obfitych i wysokiej jakości plonów jest odpowiednie nawożenie i właściwa uprawa. W tym kontekście, maszyny takie jak brona talerzowa i kultywator odgrywają niezwykle ważną rolę, zwłaszcza w kontekście wykorzystania nawozów zielonych.
Znaczenie nawożenia i nawozów zielonych
Nawożenie decyduje o tempie wzrostu roślin i jakości plonu. Rośliny pobierają z gleby makro- i mikroelementy przez cały sezon, co stopniowo zmniejsza zasoby glebowe. Dlatego nawożenie uzupełnia te braki i stabilizuje warunki wzrostu. Co więcej, dobrze prowadzona gospodarka składnikami poprawia strukturę gleby, sprzyjając rozwojowi systemu korzeniowego i zwiększając dopływ materii organicznej.
Poplony jako zielony nawóz
Poplony to rośliny wysiewane na polach po zbiorze w celu stworzenia zielonego, ekologicznego nawozu. Po przekopaniu ziemi substancje organiczne wracają do gleby, dostarczając jej potrzebnych składników odżywczych. W ten sposób rolnicy chronią ziemię przed wyjałowieniem i utratą wilgoci, polepszają strukturę gleby, pomagają w walce z chwastami oraz przygotowują ją do dalszych upraw.
Poplony są głównie stosowane w naturalnym nawożeniu ziemi, jednak mają one jeszcze jedno bardzo ważne zadanie: za sprawą działania odkażającego mają zapobiegać rozwojowi niektórych chorób i szkodników. Ich ogromną zaletą jest również to, że niwelują problem miejscowego nagromadzenia masy roślinnej, na którą są niewrażliwe maszyny talerzowe.
Rola mieszania nawozu z glebą
Samo wysiewanie nawozu nie kończy pracy - dopiero mieszanie nawozu z glebą uruchamia pełny potencjał składników. Nawóz pozostawiony na powierzchni łatwo traci wartość, ponieważ wiatr przenosi granule, a deszcz może przesunąć składniki w głąb gleby. Ponadto, część form azotu może ulatniać się do atmosfery, jeśli warunki sprzyjają stratom.
Gdy nawóz miesza się równomiernie, korzenie roślin spotykają składniki w większej liczbie miejsc, co prowadzi do bardziej wyrównanego wzrostu. Równomierne mieszanie poprawia również bezpieczeństwo siewu, ograniczając lokalne gniazda wysokiego zasolenia w bruździe.
Najczęściej mieszanie nawozu przynosi wyraźne korzyści w następujących obszarach:
- poprawa dostępności składników w strefie korzeniowej,
- mniejsze straty wynikające z pozostawienia nawozu na powierzchni,
- bardziej wyrównane wschody i rozwój roślin.
Brona talerzowa i kultywator - wybór maszyn do uprawy
Zarówno kultywator, jak i brona talerzowa to narzędzia bardzo przydatne w każdym gospodarstwie rolnym. Oba urządzenia mają swoje wady i zalety, mogą zastąpić pług oraz pracować w systemie uproszczonym i bezpłużnym. Ważny jest cel, dla którego maszyna ma być użyta - w tym, aby ograniczyć ilość zabiegów do minimum.
Charakterystyka brony talerzowej
Brona talerzowa to narzędzie rolnicze, które na ogół jest ciągnięte przez traktor. Jej istota oddziaływania na glebę polega na tym, że stalowe talerze, osadzone na ułożyskowanym w ramie wale, na skutek ruchu postępowego i oporze gleby obracają się. Zwiększenie prędkości powoduje zwiększenie oporów, co skutkuje wypłyceniem narzędzia.
Ze względu na rozkład sił powodowanych pracą talerzy, brony talerzowe zawsze pracują w układzie sekcji ustawionych pod przeciwnym kątem do kierunku jazdy. Dzięki dużej masie własnej, brony talerzowe są znane ze stabilności prowadzenia. Dobrze ustawiona brona talerzowa skutecznie miesza resztki pożniwne i poprawia strukturę wierzchniej warstwy gleby.
Zastosowanie brony talerzowej:
- Intensywne mieszanie wierzchniej warstwy gleby po wysiewie nawozów mineralnych, szczególnie przy płytkiej uprawie.
- Rozdrabnianie resztek pożniwnych, co poprawia strukturę i ułatwia równomierne rozmieszczenie nawozu w warstwie 0-10 cm.
- Rozprowadzanie nawozów organicznych i stabilizowanie powierzchni pola.
- Bronowanie poprzez pokruszenie i spulchnienie wierzchniej warstwy gleby, redukując zjawisko odparowywania wody.
- Wyrównywanie pola przed siewem lub pomaganie w pokryciu nasion po jego zakończeniu.
- W gospodarstwach bezorkowych uzupełnianie prac z udziałem wałów, kultywatorów czy głęboszy.
- Pocięcie i przykrycie obornika po rozrzuceniu oraz nawozów zielonych małej i średniej wielkości.
- Przedsiewna uprawa gleb zwięzłych i zaoranych przed zimą (oprócz gleb zakamienionych), przy wilgotności zapewniającej prawidłową pracę.
- Rozrywanie i kruszenie zadarnionych skib po orce na łąkach i innych użytkach zielonych, a także wykonywanie podorywki ściernisk bezpośrednio po ścięciu roślin.
Charakterystyka kultywatora
Kultywator jest historycznym rozwinięciem brony zębowej. Brona zębowa dobrze sprawdzała się na lekkich glebach, natomiast na glebach zwięzłych jej działanie było zbyt delikatne i płytkie. Kolce wydłużano, pojawiły się zęby gęsiostopkowe, co zapewniało samoczynne zagłębianie się narzędzia. Te rozwiązania jednak nie pozwalają kopiować powierzchni i intensywnie kruszyć brył.
Po przejściu zębów kultywatora powierzchnia gleby jest lekko bruzdowana, z dużym rozwinięciem powierzchni parowania, co często wymaga dodatkowych zabiegów, takich jak bronowanie lub wałowanie. Współczesne kultywatory oparte są o koncepcję zębów sztywnych z redlicami dłutowymi lub z redlicami dłutowymi wraz z przykręcanymi po bokach nożami podcinającymi. Noże podcinające można mocować na 2 wysokościach względem dłuta. Maszyny te mają mocną konstrukcję i zabezpieczenia przeciążeniowe, umożliwiające pracę w przedziale głębokości 5-20 cm.
Zastosowanie kultywatora:
- Mieszanie nawozu w warstwie roboczej i rozluźnianie gleby.
- Wprowadzanie składników odżywczych do strefy korzeniowej.
- Przygotowanie gleb ciężkich do rozluźnienia i napowietrzenia.
Wybór między broną talerzową a kultywatorem
Nie ma jednej odpowiedzi, czy lepsza jest brona talerzowa, czy kultywator. Ważny jest cel, dla którego urządzenia mają być użyte. Gospodarstwa mają różne warunki glebowe, a nawet to samo pole w kolejne lata zachowuje się inaczej w zależności od wilgotności. Różne są też potrzeby sianych roślin i pozostawiane przez nie resztki pożniwne.
- Dla ciężkich gleb lepszym rozwiązaniem będą brony talerzowe i ich agregowanie z innymi narzędziami.
- Kultywatory okażą się bardziej przydatne, gdy będzie trzeba takie gleby rozluźnić i bardziej napowietrzyć.
- W uprawie płużnej lepsze będą rozwiązania z agregatami opartymi na bronach talerzowych.
Dla profesjonalnego gospodarstwa towarowego z oczywistą zmiennością glebową i pogodową nie będzie więc dylematu - oba narzędzia znajdą swoje zastosowanie. W przypadku ograniczonego budżetu, należy dokładnie przeanalizować warunki glebowe i specyfikę upraw, aby wybrać najbardziej efektywne narzędzie.
Talerzówka czy kultywator na ściernisko? Spór ostatecznie rozstrzygnięty! Docieracze Profi #7
Agregaty uprawowe i siewniki - kompleksowe rozwiązania
W procesie nawożenia i uprawy pracują nie tylko rozsiewacze, brony talerzowe i kultywatory. Równie ważne stają się inne maszyny uprawowe, które wprowadzają granule lub nawóz organiczny do właściwej warstwy. Wdrażanie wymogów polityki węglowej i klimatycznej do Wspólnej Polityki Rolnej sprawia, że coraz większe znaczenie mają technologie uproszczone uprawy roli oraz technologie bezorkowe.
Rozsiewacze nawozów
Rozsiewacz nawozów nadaje ton całemu zabiegowi. Nowoczesne konstrukcje pozwalają ustawić dawkę i utrzymać ją na całym polu. Równy wysiew ułatwia późniejsze mieszanie, ponieważ maszyna uprawowa pracuje wtedy na jednorodnej warstwie nawozu, a nie na plamach o różnym zagęszczeniu. Ważne jest, aby przed wyjazdem w pole wykonać kalibrację rozsiewacza, kontrolować szerokość roboczą i utrzymywać stałą prędkość jazdy.
Agregaty uprawowe i uprawowo-siewne
Kultywator dobrze miesza nawóz w warstwie roboczej, a jednocześnie rozluźnia glebę. Agregaty uprawowe idą krok dalej, łącząc kilka sekcji: najpierw spulchniają i mieszają, a potem wyrównują i doprawiają, co skutkuje równą powierzchnią i stabilnymi warunkami do siewu.
Agregat uprawowo-siewny to narzędzie wielofunkcyjne, używane zarówno do wysiewu, jak i do uprawiania gleby. Łączy w sobie cechy wielu maszyn rolniczych, w tym siewnika, glebogryzarki, kultywatora oraz brony. Tego typu agregaty mogą też służyć do rozsiewania nawozu, a następnie mieszania go z glebą. Znacznie większy kultywator Terria może być doposażony opcjonalnie w przedni dwukomorowy zbiornik Amico, co pozwala siać dwa pojedyncze komponenty.
Połączenie sprawdzonych w praktyce sekcji z możliwością wysiewu nasion i/lub nawozów to przemyślna kombinacja, która pozwala wykonać kilka rodzajów prac za jednym przejazdem, znacznie zwiększając efektywność prac polowych.
Siewniki poplonów
Najpopularniejszą maszyną sprawdzającą się w równomiernym rozłożeniu poplonu na polach jest siewnik. Urządzenie rolnicze zbudowane jest z dużego zbiornika na materiał nasienny i tarczy rozsiewającej opartej na silniku pneumatycznym, mechanicznym lub elektrycznym. Siewniki poplonu umożliwiają wyrzucenie określonej ilości nasion na zadaną odległość, co zdecydowanie przyspiesza pracę na gospodarstwie rolnym. Mechaniczny siewnik poplonu skutecznie zastąpił mało efektywne rozsiewacze nawozu i siewniki zbożowe. Jedną z wielu zalet urządzenia do wysiewu poplonu jest to, że potrafi współpracować z innymi maszynami rolniczymi, takimi jak agregaty ścierniskowe.
Dofinansowania i wybór brony talerzowej
W obliczu wdrażania do Wspólnej Polityki Rolnej wymogów polityki węglowej oraz klimatycznej, rośnie znaczenie technologii uproszczonych uprawy roli oraz technologii bezorkowych. Ekoschematy, takie jak przyoranie obornika, stwarzają możliwości dofinansowania zakupu maszyn. Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 przewiduje możliwość uzyskania dofinansowania do zakupu brony talerzowej do wymieszania obornika z glebą.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze brony talerzowej?
Przed zakupem talerzówki warto poświęcić chwilę na sprawdzenie, z jakich komponentów będzie się składała wybrana maszyna, kto jest producentem talerzy i piast. Należy zwrócić uwagę, aby zapewnić możliwość osiągnięcia odpowiedniej prędkości i głębokości (100 mm i więcej) podczas pracy z obornikiem.
Za te w grę wchodzą brony talerzowe uprawowe, zapewniające możliwość wejścia na co najmniej 10 cm w glebę i osiągnięcia znacznej przepustowości, co oznacza talerze o średnicy od 600 mm.
Kluczowe elementy do rozważenia:
- Piasty bezobsługowe: Znacząco wpływają na zmniejszenie częstotliwości wymian łożysk względem tradycyjnych rozwiązań. Ma to duże znaczenie zwłaszcza podczas pracy z obornikiem, który ma tendencję do oklejania się na elementach i sprzyja korozji.
- Dobór wału: Wały rurowe, daszkowe, T-ring, Tandem, C-ring, sprężynowy, Packera, dyskowy oraz gumowy to tylko niektóre z dostępnych opcji, które mają wpływ na końcowy efekt pracy.
- Dodatki: Skrobaki do talerzy, opcje hydrauliczne (regulacja wału, unoszenie do transportu, składanie i rozkładanie maszyn o większej szerokości).
- Waga maszyny i wymagana moc ciągnika: Typowe szerokości robocze i odpowiadające im moce ciągników:
- 2 m dla ciągników o mocy około 75 KM
- 2,5 m dla maszyn 80-90 KM
- 3-3,5 m, do których potrzeba minimum 100-120 KM
- Jakość wykonania: Grubość profili, rodzaj materiału, producent talerzy i piast oraz sposób wykonania powłoki malarskiej są istotne dla trwałości maszyny.
tags: #nawoz #zielony #talerzowka