Przekaźnik świec żarowych: Działanie, Objawy Awarii i Wymiana

Przekaźnik świec żarowych to podstawowy element układu zapłonowego silnika diesla. Pełni on funkcję przekaźnika, który za pomocą sterowania elektrycznego przekazuje napięcie zasilające na świece żarowe. Przekaźnik zajmuje się kontrolowaniem zasilania żarowego w silniku, włączając dopływ prądu do świec żarowych w momencie załączenia zapłonu, co umożliwia ich nagrzanie i ułatwia uruchomienie silnika, zwłaszcza w niskich temperaturach. W reakcji na przekręcenie kluczyka w stacyjce, daje sygnał do sterownika świec żarowych, aby mogły rozpocząć działanie.

Rola świec żarowych w silnikach Diesla

Błędnym jest twierdzenie, że głównym zadaniem świec żarowych jest jedynie umożliwienie uruchomienia silnika. W teorii, nawet starsze diesle potrafiły pracować bez świec żarowych. Nowoczesne silniki wysokoprężne są znacznie sprawniejsze i jeszcze lepiej radzą sobie z właściwym sprężaniem powietrza, co oznacza, że do zapłonu mieszanki paliwowo-powietrznej dochodzi również bez ich bezpośredniego udziału. Jednak świece żarowe nadal okazują się niezbędne, ponieważ dbają o odpowiednią kulturę pracy silnika. Bez sprawnie działających świec żarowych, kultura pracy diesla staje się dużo niższa, co jest widoczne zarówno przy uruchamianiu samochodu, jak i podczas jazdy. I właśnie ta kultura pracy w pierwszej kolejności zaczyna spadać, gdy uszkodzeniu ulega przekaźnik świec żarowych.

Przekaźniki, co do zasady, są urządzeniami pozwalającymi nam sterować odbiornikami o wysokim poborze prądu. Biorąc pod uwagę to, że współczesne świece żarowe w przeciągu 2 sekund są w stanie rozgrzewać się do temperatury powyżej 1000℃, zdecydowanie należą do takich właśnie odbiorników. Bez sprawnego przekaźnika, świece żarowe nie są w stanie pełnić powierzonej im funkcji.

Objawy uszkodzonego przekaźnika świec żarowych

Awaria przekaźnika świec żarowych generuje problemy, których pojawienie się powinno być sygnałem skłaniającym do przeglądu całego układu. Oto najczęstsze objawy wskazujące na problemy z przekaźnikiem:

• Trudności z uruchomieniem silnika, zwłaszcza w niskich temperaturach: Jest to jeden z pierwszych i najbardziej oczywistych objawów. Bez prawidłowego działania świec żarowych, silnik nie będzie w stanie się uruchomić, lub rozruch będzie długi i utrudniony.
• Nieprawidłowe zachowanie kontrolki świec żarowych na desce rozdzielczej: Kontrolka powinna świecić się tylko wtedy, gdy silnik jest zimny i świeca potrzebuje podgrzania, po czym zgasnąć, gdy świece się rozgrzeją. Bark tej kontrolki w momencie, w którym świece powinny być podgrzewane, lub świecenie się jej na czas zdecydowanie dłuższy niż zwykle, a także ciągłe palenie się lub brak zapalenia się w ogóle, może wskazywać na uszkodzenie przekaźnika. Warto jednak pamiętać, że kontrolka może również informować o innych problemach, takich jak zwarcie w przewodach czy uszkodzenie samej świecy.
• Szarpanie silnika i nierówna praca po uruchomieniu: Jeśli przekaźnik nie działa poprawnie, świece żarowe mogą nie podgrzewać komory spalania równomiernie, co skutkuje nierówną pracą silnika i szarpaniem, szczególnie w pierwszych minutach po starcie. Auto może dymić gęstym białym dymem, a silnik hałasować i słyszalnie klekotać.
• Pojawienie się kodu błędu: Odpowiedni kod błędu (np. błąd P0380, choć ten może wskazywać na wiele problemów związanych z podgrzewaniem świec, takich jak czujnik temperatury czy przewody) to jeden z wyraźniejszych sygnałów, że z przekaźnikiem świec żarowych jest coś nie tak.
• Zmniejszona moc silnika: W przypadku, gdy świece żarowe nie działają prawidłowo z powodu uszkodzonego przekaźnika, silnik może nie osiągać swojej pełnej mocy, co objawia się słabszym przyspieszeniem i ogólnym spadkiem wydajności. Jest to szczególnie zauważalne podczas jazdy pod górę lub przy większym obciążeniu.
• Zwiększone zużycie paliwa: Nieprawidłowo działające świece żarowe mogą prowadzić do zwiększonego zużycia paliwa, ponieważ spalanie mieszanki paliwowej może być mniej efektywne, a silnik zużywa więcej paliwa, aby osiągnąć wymaganą moc, co prowadzi do zwiększonych kosztów eksploatacji pojazdu.

Pojawienie się każdego z przytoczonych objawów powinno skłonić do kontroli świec żarowych i przekaźnika. Jeśli sami nie czujecie się na siłach, najlepszym wyjściem jest udanie się do specjalisty.

Przyczyny awarii przekaźnika świec żarowych

Awaria przekaźnika świec żarowych nie zawsze musi oznaczać jego uszkodzenie fizyczne; może również wynikać z problemów w układzie, w jakim pracuje. Do najczęstszych przyczyn awarii przekaźnika świec żarowych należą:

• Brak zasilania: Wystarczy uszkodzenie lub wypięcie konektora doprowadzającego zasilanie do cewki przekaźnika.
• Brak połączenia z masą: Sytuacja podobna do powyższej, nie wynikająca ze stanu samego przekaźnika.
• Zwarcie wewnętrzne: Tu już mamy do czynienia z awarią oznaczającą uszkodzenie (zwykle poważne) przekaźnika świec żarowych.
• Wypalenie styków sterujących: Kolejny przykład awarii oznaczającej uszkodzenie omawianego przekaźnika.
• Przerwa w przewodzie lub jego zwarcie.

Nie są to jedyne możliwe przyczyny awarii przekaźnika świec żarowych, ale te z pewnością zdarzają się stosunkowo najczęściej.

Diagnostyka i testowanie przekaźnika

Diagnozowanie uszkodzonego przekaźnika świec żarowych może wymagać specjalistycznego sprzętu i wiedzy. Niemniej jednak, niektóre testy można wykonać samodzielnie:

• Sprawdzenie kontrolki świec żarowych: Jak wspomniano, jej nieprawidłowe działanie jest pierwszym sygnałem problemu.
• Pomiar napięcia i oporu: Do sprawdzenia przekaźnika świec nie potrzeba specjalistycznego narzędzia; można wykorzystać standardowy miernik elektryczny (multimetr). Najpierw należy wyjąć przekaźnik ze swojego miejsca, a następnie przetestować jego działanie na stykach.
  • Optymalne wartości napięcia dla przekaźnika wahają się pomiędzy 11 a 14 V.
  • Wartość oporu przekaźnika powinna być prawidłowa, wynosząc od 4 do 5 Omów. Oznacza to, że opór nie powinien być ani zbyt niski, ani zbyt wysoki.
• Weryfikacja przewodów: Należy sprawdzić, czy przewody prowadzące do świec żarowych i przekaźnika są w dobrym stanie i nie ma na nich uszkodzeń.
• Test przekaźnika specjalistycznym urządzeniem: Najlepszym sposobem na sprawdzenie przekaźnika świec żarowych jest podłączenie go do specjalnego urządzenia, które pozwala na sprawdzenie przepływu prądu i informacji z czujnika temperatury.

Dobre napięcie w akumulatorze jest niezbędne do prawidłowego działania przekaźnika świec żarowych.

Konsekwencje nieprawidłowego działania przekaźnika

Nieprawidłowe zachowanie przekaźnika może spowodować nadmierny czas pracy podgrzewania świec żarowych, co w konsekwencji może prowadzić do ich wypalenia. Nadmierne grzanie świec może prowadzić również do uszkodzenia innych elementów układu zapłonowego. Należy pamiętać, że ciągłe używanie świec skraca ich żywotność. Optymalne użytkowanie świec żarowych to ich włączanie tylko wtedy, gdy jest to konieczne, aby utrzymać prawidłowy poziom działania świec żarowych. Bez sprawnego przekaźnika świece żarowe nie będą działały prawidłowo, a kierowca odczuje to jako szereg rozmaitych objawów.

Wymiana przekaźnika świec żarowych

W przypadku awarii przekaźnika świec żarowych najwięcej trudności sprawia prawidłowa diagnoza problemu. Bardzo często kierowcy wymieniają w pierwszej kolejności same świece, następnie szukają używanych przekaźników, a dopiero na samym końcu decydują się na wymianę przekaźnika na nowy. Prawidłowe postawienie diagnozy i natychmiastowa wymiana uszkodzonego przzekaźnika na nowy (inwestowanie w przekaźniki używane jest ryzykowne) jest tu najważniejsze.

Sama wymiana jest stosunkowo prosta i wymaga następujących kroków:

1. Wyłączyć silnik i odczekać do całkowitego wyłączenia się systemu elektronicznego.
2. Odłączyć akumulator (o ile producenci auta nie zalecają inaczej).
3. Odnaleźć i odłączyć moduł sterujący świec żarowych.
4. Wypiąć stary przekaźnik i zastąpić go nowym.
5. Zainstalować (o ile zachodzi taka potrzeba) nowy sterownik.

Z nowym przekaźnikiem świece żarowe znów będą działać prawidłowo, a wraz z nimi sam silnik.

tags: #neuson #2000 #przekaznik #swiec #zarowych