Wielu z nas uważa, że najmniejszy produkowany seryjnie polski ciągnik to Ursus C330 i jego wcześniejsze wersje. Jednak 40 lat temu Polska produkowała udany ciągnik ogrodniczy, który był prekursorem dzisiejszych kompaktowych maszyn.
Historia polskiego ciągnika TUR-10D
Koncepcja i wyzwania
Koncepcja budowy małego, sprytnego ciągnika ogrodniczego czy sadowniczego była znana polskim inżynierom już w czasach PRL-u. Jednakże Ursus, będący monopolistą na rynku produkcji ciągników, niechętnie podchodził do wdrożenia mniejszego modelu, argumentując, że duże sady i kombinaty ogrodnicze były państwowe, a prywatni rolnicy nie stanowili interesującej klienteli. Ponadto, istniało przekonanie, że „trzydziestka” (Ursus C330) wystarczy obu grupom.
W czasach odgórnie sterowanej gospodarki partyjnej takie podejście było „normalne” dla konsumenta/klienta. Zaprojektowanie i wdrożenie nowego małego ciągnika rolniczego do masowej produkcji wymagało znacznych środków finansowych, o które trudno było w Polsce targanej kryzysem od połowy lat 70. W tym czasie Ursus był zajęty uruchomieniem produkcji licencyjnych MF-ów (Massey Ferguson) i spłatą narastających zobowiązań finansowych.
Niespodziewany twórca: WUKO
Pomimo braku zainteresowania ze strony Ursusa, pomysł na mały ciągnik nie został zapomniany. Projekt podjęli ludzie z Wytwórni Urządzeń Komunalnych WUKO, którzy na co dzień tworzyli beczkowozy asenizacyjne, piaskarki, polewaczko-zmywarki i śmieciarki. Tak, na początku lat 80. - w szczycie kryzysu PRL - powstał polski ciągnik sadowniczy. Mimo braku wcześniejszego doświadczenia w konstruowaniu ciągników, wiedza i chęci inżynierów z WUKO okazały się wystarczające. Nazwa tego poważnego ciągnika pochodziła od wymarłego 400 lat wcześniej gatunku dzikiego wołu, kojarzonego z siłą i wytrzymałością.
Przyglądając się temu ciągnikowi, trzeba przyznać, że ludzie od śmieciarek i polewaczek mocno zawstydzili gigantyczne biuro konstrukcyjne Ursusa.

Konstrukcja i parametry TUR-10D
Konstrukcję TUR-10D oparto na półramie rurowej, do której w poprzecznych kołyskach zamocowano oparty na gumowych poduszkach silnik. Z tyłu rama zamontowana jest do zewnętrznej obudowy osłaniającej skrzynię biegów. Ciągnik napędza wysokoprężny, jednocylindrowy 4-suwowy chłodzony powietrzem silnik Andoria 1CA90/R1 o pojemności 573 cm³ i mocy 10 KM. Moc przekazywana jest do skrzyni biegów z 3 przełożeniami do przodu i biegiem wstecznym. Ciągnik posiadał także pełną instalację elektryczną i silnik można było uruchomić za pomocą rozrusznika.

Poza wspomnianym tylnym sterowanym hydraulicznie TUZ-em (trójpunktowy układ zawieszenia), ciągnik wyposażony był w górny zaczep transportowy, dolny rolniczy hitch, belkę narzędziową oraz wałek odbioru mocy (WOM). TUR-10D wyglądał jak młodszy brat Ursusa C330, co potęgowało wykorzystanie maski z „trzydziestki”, którą jednak trzeba było przyciąć i dospawać pod kątem, tworząc deskę rozdzielczą. Ten mały 10-konny ciągnik przeznaczony był do sadów, ogrodów oraz lekkiego transportu. Jego szerokość wynosiła zaledwie 120 cm, co pozwalało na pracę w szklarniach czy tunelach foliowych. Wysoki na 138 cm i długi na zaledwie 255 cm, był niezwykle zwrotny nawet w ciasnych pomieszczeniach.

Produkcja TUR-10D
Tę niewątpliwie ciekawą konstrukcję ciągnika sadowniczo-ogrodniczego produkowano w zakładach WUKO w Stąporkowie w latach 1983-1985. Ciągnik TUR-10D jest przykładem polskiej myśli technicznej i dowodem na to, że wspaniałe konstrukcje tych maszyn nie muszą być zawsze związane z wielkimi fabrykami, jak Ursus; wystarczy geniusz inżynierów i dobre chęci.
Współczesne małe ciągniki: Przegląd rynku
Segment małych ciągników to obecnie chyba najdynamiczniej rozwijająca się część rynku maszyn rolniczych i komunalnych. Poniżej przedstawiamy przegląd kilku popularnych modeli, z uwzględnieniem ich parametrów i cen.
Hanwo HWE254
Ciągnik Hanwo HWE254 występuje w dwóch wariantach: z kabiną oraz bez. Model bez kabiny z ramą ROPS kosztuje 44,9 tys. zł netto, natomiast wersja z kabiną - 54,9 tys. zł netto.
- Napęd: Chiński 4-cylindrowy silnik o pojemności 2 litrów (ten sam w modelach 35, 40, 50 KM).
- Moc: 26 KM.
- Masa: 2230 kg.
- Skrzynia biegów: Synchronizowana przekładnia 8x8 z mechanicznym rewersem.
- WOM: Dwie prędkości (540 i 1000 obr./min).
- Wydajność pompy hydraulicznej: 36 l/min.
- Wyposażenie standardowe: Dwie pary wyjść hydrauliki, ogrzewana i wentylowana kabina, fotel mechaniczny Grammer, zaczep dolny, przednie obciążniki.
- Prędkość maksymalna: Niemal 30 km/h.
- Zastosowanie: Rolnictwo (szczególnie małe gospodarstwa, uprawy ryżu na mokro), prace komunalne (zamiatarki, pługi śnieżne).
Hanwo HWE254, ze względu na swoją wagę i gabaryty, jest bardziej przystosowany do prac polowych niż typowo ogrodowych, co może być atutem w zastosowaniach komunalnych, ale utrudniać manewry w ogrodzie.

Farmtrack 26 (rocznik modelowy 2024)
Cena: 42 tys. zł netto (wersja bez kabiny), około 48 tys. zł (wersja z kabiną).
- Moc: 24,7 KM.
- Silnik: Mitsubishi, 1,3 l.
- Skrzynia biegów: 9x3.
- Udźwig podnośnika: 750 kg.
Nex Avenger 26
Cena: 36 tys. zł netto z ramą ROPS (jedna z niższych na rynku).
- Parametry: Podobne do Farmtracka 26.
Prokmar T25
Cena: W granicach 53 tys. zł z kabiną.
- Silnik: Changchai 1,2 l, moc 24 KM.
- Skrzynia biegów: 9x3.
- Charakterystyka: Wyraźnie mniejszy i lżejszy niż Hanwo.
Lovol M254
Ciągnik często porównywany z Hanwo HWE254.
LS XJ25
Cena: 53,5 tys. zł netto (wariant bez kabiny i na mechanicznej skrzyni).
- Moc: 24,4 KM.
- Silnik: Trzycylindrowy Mitsubishi.
- Skrzynia biegów: Mechaniczna lub hydrostatyczna.
- Udźwig podnośnika: 650 kg.
Iseki TM3217 (rocznik 2024)
Cena: Około 49,9 tys. zł.
- Silnik: Autorski, 1,1 l, moc 24 KM.
- Przekładnia: 8x8.
- Udźwig podnośnika: 600 kg.
- Prędkość maksymalna: 23 km/h.
Kubota A211N
Cena: 47,9 tys. zł netto.
- Moc: 21 KM.
- Silnik: 1,0 l.
- Skrzynia biegów: 9x3.
- Udźwig podnośnika: 750 kg.
TOP 5 ciągników na MAŁE gospodarstwa | Rolnik Na Czasie
Valtra Seria A: Nowoczesne kompaktowe ciągniki
Seria A to kompaktowe ciągniki Valtra, które łączą wydajność z komfortem pracy. Piąta generacja Serii A została uproszczona, a modele różnią się w zależności od mocy i konfiguracji silnika.
Charakterystyka i silniki
- Modele z silnikiem czterocylindrowym: Przekładnia HiTech 4.
- Modele o mocy poniżej 100 KM: Silnik trzycylindrowy, tradycyjna skrzynia biegów z opcjonalnym dwustopniowym powershift.
- Zmodernizowane modele A105 i A115: Dodatkowe wyposażenie kabiny, nowe funkcjonalności i elektronika (Valtra Guide, ISOBUS).
Moc w piątej generacji pochodzi z nowoczesnych, kompaktowych silników AGCO Power:
- Trzy najmniejsze modele: Trzycylindrowe silniki o pojemności 3,3 litra.
- Dwa największe modele: Czterocylindrowe silniki o pojemności 4,4 litra.
Silniki te charakteryzują się:
- Nowoczesnymi technologiami (wtrysk paliwa common rail 1600 barów, czterozaworowe głowice cylindrów).
- Okresem serwisowym wynoszącym 600 godzin.
- Kompaktową konstrukcją, która pozwala na zmniejszenie maski i poprawia widoczność.
- Jednostką oczyszczania spalin zgodną z normą Stage V, umieszczoną pod kabiną dla optymalnej widoczności.
Komfort i funkcjonalność
Seria A została zaprojektowana z myślą o pełnej kontroli nad ciągnikiem i ładowaczem czołowym, zapewniając bezpieczną i wydajną pracę. Kompaktowe rozmiary gwarantują mały promień skrętu, a duże okna kabiny zapewniają doskonałą widoczność ładunku i otoczenia. Rama wsporcza ładowacza czołowego jest fabrycznie zintegrowana z ramą ciągnika, a wyważone podwozie ułatwia pracę z wysokiej jakości ładowaczami czołowymi Valtra.
Indywidualna konfiguracja
Valtra oferuje setki akcesoriów i elementów wyposażenia, co pozwala na niemal nieskończoną liczbę konfiguracji. Dostępne są również przystępne cenowo pakiety opcji, które ułatwiają wybór i mogą zwiększyć cenę odsprzedaży maszyny. Pakiety wyposażenia są tańsze niż indywidualne dobieranie opcji.
Valtra umożliwia dopasowanie ciągnika do indywidualnych potrzeb, zadań i stylu pracy, oferując program Unlimited dla spersonalizowanych rozwiązań.
Zoomlion RK 504: Wydajność w rozsądnej cenie
Nowy ciągnik marki Zoomlion, model RK 504, można nabyć już od 56 tys. zł netto.
- Silnik: 4-cylindrowy wolnossący, spełniający normy emisji spalin Stage III A.
- Moc maksymalna: 50 KM przy 2400 obr./min.
- Układ przeniesienia napędu: Mechaniczna przekładnia z 4 biegami głównymi i 3-stopniowym reduktorem.
- Rewers: Mechaniczny, 12 przełożeń w obu kierunkach.
- WOM: Dwie prędkości (540 i 1000 obr./min).
- Podnośnik: Druga kategoria, sterowany mechanicznie, udźwig 1,5 tony.
- Hydraulika: Pompa zębata o wydatku 28 l/min, maksymalne ciśnienie 170 bar.
- Wyposażenie standardowe: Układ pneumatyczny do sterowania hamulcami przyczep z rozłączanym kompresorem, ogrzewana i przestronna kabina (klimatyzacja w opcji).
- Zbiornik paliwa: 58 litrów.
- Masa: Około 2,5 tony (gotowy do pracy).

Arbos 3055 Gold Limited +: Kompaktowy i uniwersalny
Arbos 3055 Gold Limited + to limitowana edycja jednego z popularnych ciągników w Polsce. Maszyna ta idealnie wpasowuje się w potrzeby różnych gospodarstw - od małych po średnie i większe - a dzięki swojej kompaktowości, skrętności i funkcjonalności zyskała uznanie również w firmach sadowniczych.
Specyfikacja Arbos 3055 Gold Limited +
- Silnik: 4-cylindrowy silnik Diesla z bezpośrednim wtryskiem, pojemność 3168 cm³.
- Moc: 50 KM (36,8 kW zgodnie z normą ECE R120).
- Przekładnia: Prosta, mechaniczna, 4 biegi w przód i 4 w tył, w połączeniu z 3 zakresami (ślimak, żółw, zając), co daje łącznie 12 biegów w obie strony.
- Napęd: Na 4 koła z blokadą mechanizmu różnicowego.
- Osie: Wytrzymałe.
- Układ hydrauliczny: Dwie pompy hydrauliczne.
- Tylny TUZ: Kategoria II, zakończenia hakowe, udźwig około 2,5 tony.
- WOM: Dwie prędkości (540 i 1000 obr./min).
- Zaczepy: Tylny zaczep górny i dolny.
- Kabina: Sterowanie hydrauliką i WOM z wnętrza kabiny (z prawej strony operatora), panel sterowania zapewniający ergonomię i komfort. Klimatyzacja latem, ogrzewanie zimą.
- Fotel: Marki Grammer na specjalnie zaprojektowanych, mocnych sprężynach.
- Dodatkowe wyposażenie: Hakowe zakończenia ramion, przednie błotniki, obciążenie na tylne koła (po 170 kg na stronę), LED-owe lampy.

KIOTI Seria CX: Kompaktowy ciągnik komunalny
Seria KIOTI CX to linia ciągników kompaktowych o mocy 24,5 KM, zaprojektowana z myślą o maksymalnej funkcjonalności przy zachowaniu niewielkich gabarytów. Wypełnia ona lukę między subkompaktową serią CS a większymi ciągnikami serii CK.
Cechy wyróżniające KIOTI CX
- Moc: 24,5 KM.
- Wymiary: Szerokość ok. 120-130 cm, długość całkowita 2790 mm, wysokość z kabiną 2200 mm, prześwit 340 mm.
- Silnik: 3-cylindrowy Diesel KIOTI (model 3A165LWH), pojemność 1647 cm³ (typowa dla ciągników 30-35 KM).
- Zapewnia wysoki moment obrotowy w dolnym zakresie obrotów i dłuższą żywotność.
- Spełnia normy Stage V bez DPF (dzięki mocy poniżej 25 KM), co upraszcza eksploatację i redukuje koszty.
- Przekładnie:
- Mechaniczna (6F/2R): Synchronizowana, trwała konstrukcja.
- Hydrostatyczna (HST): Bezstopniowa z dwoma zakresami prędkości (Hi/Lo), sterowanie dwoma pedałami (przód/tył) dla płynnej zmiany kierunku bez sprzęgła i hamulca.
- Wydajność hydrauliczna: Całkowity przepływ 42,9 l/min (26 l/min na hydraulikę zewnętrzną + 16,9 l/min na wspomaganie).
- Tylny TUZ: Udźwig w punktach cięgieł 739 kg (ok. 546 kg w odległości 610 mm), co pozwala na agregowanie cięższych narzędzi.
- WOM: Tylny WOM o prędkości 540 obr./min.
- Dedykowany ładowacz czołowy KIOTI KL2510:
- Maks. wysokość podnoszenia 2230 mm.
- Udźwig 480 kg (na pełną wysokość).
- Szerokość łyżki 127 cm (idealnie pokrywa szerokość ciągnika).
- Szybkie mocowanie osprzętu (opcja Euro-ramki lub Pin-on).
Komfort pracy w serii CX
Model CX2510 jest dostępny z fabryczną, szczelną kabiną, która jest integralną częścią konstrukcji.
- Klimatyzacja i ogrzewanie: Wydajny układ HVAC zapewnia komfort termiczny w każdych warunkach.
- Płaska podłoga: W wersjach HST ułatwia wsiadanie i zwiększa przestrzeń na nogi.
- Hałas i wibracje: Fabryczne wygłuszenie kabiny znacząco redukuje poziom hałasu.
- Fotel z amortyzacją: Mechaniczna amortyzacja i regulacja wagi minimalizują drgania.
- Regulowana kolumna kierownicy: Wspomaganie hydrauliczne pozwala dopasować stanowisko do operatora.
- Tempomat (w wersji HST): Umożliwia zablokowanie stałej prędkości jazdy, co jest przydatne przy koszeniu dużych powierzchni czy dozowaniu materiału.

Główne obszary zastosowań serii CX
- Profesjonalne zakładanie ogrodów (Landscaping): Dzięki masie własnej powyżej 1,2 tony (wersja Cab) zapewnia lepszą trakcję, zachowując kompaktowe wymiary pozwalające na wjazd przez bramy.
- Prace szkółkarskie i transport w ciasnych przestrzeniach: Szerokość ok. 125-130 cm umożliwia pracę w międzyrzędziach, a wysoki moment obrotowy silnika 1.6L pozwala na holowanie przyczep.
- Utrzymanie czystości ciągów pieszych: Wersja z ogrzewaną kabiną jest idealna dla ZUK-ów do zimowego utrzymania chodników. Jest węższa od typowych ciągników komunalnych, co pozwala na pracę na chodnikach ograniczonych infrastrukturą miejską, przy jednoczesnej dużej wydajności hydraulicznej dla pługa i posypywarki.
Seria CX objęta jest unikalnym programem 7 Lat Gwarancji KIOTI.