Ciągnik T-150 K: Historia, Charakterystyka i Zastosowanie

T-150 K to obok MTZ-82 oraz T-25 jeden z najbardziej rozpoznawalnych w Polsce ciągników pochodzących z krajów byłego ZSRR. Jego popularność w Polsce rozpoczęła się w drugiej połowie lat 70. ubiegłego wieku, zwłaszcza gdy Ursusy serii 16 nie weszły do masowej produkcji. Mimo ponad 40 lat obecności na polskich polach, w obiegowej opinii jest on często uznawany za konstrukcję przestarzałą i niespełniającą współczesnych wymagań. Produkcja T-150 K rozpoczęła się na początku lat 70. XX wieku w Charkowskiej Fabryce Ciągników na północno-wschodniej Ukrainie i trwa do dziś.

Historia i Rozwój

Decyzja o masowej produkcji T-150 K okazała się "strzałem w dziesiątkę" w tamtym okresie. Na rynkach krajów bloku wschodniego brakowało ciągników, które sprawdziłyby się zarówno w wymagających pracach polowych, jak i podczas transportu. T-150 K nie był pierwszym ciągnikiem łamanym zaprojektowanym i produkowanym na terenie byłego ZSRR; jego poprzednik, model T-125, zawierający wiele zbliżonych rozwiązań technicznych, był jednak wyprodukowany w niewielkiej ilości i nie zyskał szerokiej rozpoznawalności. Ciągniki T-150 K są często błędnie nazywane "Kirowcami", jednak nazwa ta powinna być zarezerwowana dla ciągników K-700 i modeli pochodnych, których produkcja odbywa się od początku lat 60. w Fabryce Kirowa w Petersburgu. T-150 K został opracowany na bazie ciągnika gąsienicowego T-150, wprowadzonego w 1970 roku. Litera "K" w oznaczeniu typu oznacza "kołowy".

Charakterystyka Techniczna

Jednostki Napędowe i Moc

W ciągnikach T-150 K odnajdziemy jedną z dwóch jednostek napędowych: SMD-62 lub JaMZ-236. Oba silniki to widlaste, 6-cylindrowe diesle wyposażone w turbosprężarki. Nominalna moc silnika SMD-62 wynosi 9,9 kW (13,5 KM) przy 4000 obr./min. Wersja JaMZ-238NB w Kirowcu K-700A osiąga 161,5 kW (220 KM) przy 1700 obr./min. Zdaniem operatorów T-150 K znacznie przewyższa Ursusa 1604 siłą uciągu. Wynika to z dużej masy roboczej (ponad 8 ton) oraz umiejscowienia silnika przed przednią osią. Aby uzyskać optymalny rozkład masy na osie, zaleca się stosowanie narzędzi obciążających dodatkowo tylną część ciągnika, co jeszcze bardziej poprawia właściwości pociągowe. O wytrzymałości podzespołów świadczy fakt, że zarówno skrzynia, jak i mosty wytrzymują współpracę z jednostkami napędowymi o mocy przekraczającej 200 KM, co pozwala na częsty tuning T-150 K poprzez montaż silnika SW 680 (stosowanego oryginalnie m.in. w kombajnach Bizon).

Układ Napędowy i Skrzynia Biegów

Ciągnik T-150 K jest wyposażony w mechaniczną skrzynię biegów z hydraulicznym sprzęgłem dociskowym oraz reduktorem, co w połączeniu ze skrzynią rozdzielczą, daje możliwość uzyskania 8 prędkości do przodu i 4 do tyłu oraz 8 prędkości zredukowanych. Skrzynia biegów ma 3 główne biegi do przodu i wsteczny, a także 4 półbiegi, co daje łącznie 12 biegów do przodu i 4 do tyłu. Półbiegi włączane są pod obciążeniem za pomocą czteropoziomowego rozdzielacza suwakowego. Sprzęgło główne ciągnika jest cierne, suche, dwutarczowe z tłumikiem drgań skrętnych. Sztywna rama ciągnika gąsienicowego T-150 została zastąpiona dwuczęściową ramą, której przegub łączący może się obracać wokół osi wzdłużnej i pionowej, i jest sterowany hydraulicznym układem kierowniczym. Maksymalny kąt skrętu wynosi 30° w każdym kierunku. Niestety, mankamentem konstrukcji jest brak blokady mechanizmu różnicowego w obu mostach napędowych.

Ogumienie i Zwrotność

Standardowo T-150 K wyposażony jest w ogumienie o rozmiarze 21.3 R24, ale spotykane są również koła 23.1 R26. Nierzadko ciągniki z Charkowa pracują na kołach bliźniaczych, co pozwala na uzyskanie jeszcze większego uciągu. Ciągnik zaskakuje także świetną zwrotnością - zewnętrzny promień skrętu wynosi około 6,7 m. Przestawianie kół umożliwia uzyskanie różnego ich rozstawu.

System Rozruchu

Wiele egzemplarzy T-150 K ma dość skomplikowany system rozruchu. Główny silnik Diesla jest odpalany za pomocą jednocylindrowego benzynowego silnika rozruchowego o mocy 13,5 KM, który z kolei jest uruchamiany za pomocą rozrusznika elektrycznego. Dwusuwowy, gaźnikowy silnik rozruchowy jest chłodzony cieczą z układu silnika głównego, jednak pompa wody nie pracuje podczas jałowej pracy silnika rozruchowego, co stwarza ryzyko przegrzania. Producent zaleca, aby silnik rozruchowy nie pracował na biegu jałowym dłużej niż 3 minuty. Benzynowy silnik rozruchowy można jednak zastąpić rozrusznikiem elektrycznym, co kosztuje około 1500 zł.

Układ Hydrauliczny i Inne Elementy

Dużymi atutami T-150 K są pneumatyczne hamulce oraz sterowanie sprzęgłem za pomocą pedału z pneumatycznym serwomechanizmem. Miłym zaskoczeniem jest również amortyzacja przedniej osi za sprawą resorów piórowych i amortyzatorów. Z tyłu ciągnika znajdziemy standardowy TUZ (Trzypunktowy Układ Zawieszenia) oraz WOM (Wałek Odbioru Mocy) pracujący w dwóch zakresach: 1025 i 560 obr./min. Wydajność pompy oleju zasilającej zewnętrzny układ hydrauliczny oraz podnośnik listwowy to 80 l/min. W wyposażeniu T-150 K znajduje się również hydrofikowany hak pociągowy, wczepiany zamiast cięgieł TUZ, przystosowany do dużych obciążeń (do 2 ton).

Kabina i Komfort Operatora

Kabina ciągnika jest hermetyczna, z termo-dźwiękową izolacją oraz urządzeniem wentylacyjnym z ogrzewaniem wodnym i nawiewem przedniej szyby. W kabinie fotel kierowcy z amortyzacją umiejscowiony jest po prawej stronie, a fotel pasażera po lewej. Drzwi kierowcy otwierają się do przodu, a drzwi pasażera do tyłu. Kabina jest wyposażona w wywietrzniki dachowe oraz właz podłogowy. Niestety, tylna i przednia szyba nie są opuszczane. Problemem jest wysoka temperatura w kabinie podczas upałów, choć częściowym rozwiązaniem jest tzw. odparowująca chłodnica powietrza, będąca odpowiednikiem współczesnych klimatyzatorów wodnych. Pewien poziom komfortu zapewniają opuszczane szyby w drzwiach. Umiejscowienie stanowiska operatora z prawej strony powoduje, że lewe przednie koło ciągnika pozostaje niewidoczne, co utrudnia niektóre prace polowe i transport po drogach publicznych. Niska, jak na współczesne realia, prędkość maksymalna (maks. 35 km/h) również ogranicza jego przydatność w transporcie.

Zastosowanie i Wydajność

Ciągnik kołowy T-150 K jest przeznaczony do wykonywania różnych prac w rolnictwie i transporcie. Jest przystosowany do współpracy z maszynami i narzędziami przeznaczonymi do ciągników klasy 3T, z narzędziami o podwyższonych prędkościach pracy, a także z przyczepami. W transporcie drogowym często wykorzystywano zestaw dwóch przyczep: pierwszej o podwoziu tandemowym z osią umiejscowioną w tylnej części (1-PTS 9), do której agregowana jest przyczepa trzyosiowa (3-PTS 12). Taki "pociąg drogowy" o ładowności 25-35 ton był często wykorzystywany w PGR-ach do przewozu np. płodów rolnych. W obiegowej opinii ciągniki zza wschodniej granicy są wyjątkowo paliwożerne, jednak T-150 K, podobnie jak inne radzieckie konstrukcje, nie odbiega od standardów pod względem spalania. Według danych katalogowych spalanie wynosi 241 g/kWh, a przy lekkich pracach, takich jak koszenie trawy, około 8 l/ha. Pomimo upływu lat, pochodne T-150 K są wciąż produkowane w krajach byłego Związku Radzieckiego. Producentów zza wschodniej granicy cechuje filozofia prostoty i niezawodności, z łatwością naprawy w przypadku awarii, co przekłada się na mniejszą liczbę zaawansowanych funkcji, z których i tak korzysta niewielu rolników.

T-150 K a "Kirowiec" (K-700A)

Chociaż T-150 K jest często błędnie nazywany "Kirowcem", właściwa nazwa "Kirowiec" jest zarezerwowana dla serii K-700, której produkcja rozpoczęła się w 1962 roku w Fabryce Kirowa w Petersburgu (dawniej Petersburskiej Fabryce Traktorów). Współczesna wersja to K-744R. Oba "łamane" ciągniki - T-150 K i "Kirowiec" - wyglądają podobnie, ale różnią się masą: T-150 K waży 7 400 kg, a K-700A - 12 000 kg.

Parametry Porównawcze

Dostępność i Koszty Eksploatacji

Znalezienie egzemplarzy T-150 K w stanie oryginalnym i z małym przebiegiem jest trudne, ponieważ ciągniki te były tworzone do pracy w gospodarstwach wielkoobszarowych. T-150 K to ciągnik o dużej mocy i możliwościach pociągowych, a jednocześnie bardzo tani. Ceny egzemplarzy w dobrym stanie, jak i tych wymagających remontu, są stosunkowo atrakcyjne - za egzemplarz po kapitalnym remoncie z 240-konnym silnikiem SW680 zapłacimy około 25-30 tys. zł, natomiast maszyna z oryginalną jednostką napędową w zadowalającym stanie technicznym to koszt zaledwie 10-15 tys. zł. Tania jest również eksploatacja ciągnika ze względu na niewygórowane spalanie i bardzo tanie części zamienne, które są łatwo dostępne na polskim rynku. To sprawia, że zakup maszyny do remontu nie musi budzić obaw.

tags: #olx #ciagnik #rusek #k150