Ustawienie pługa, w szczególności obrotowego, jest kluczowe dla efektywnej i równomiernej orki. Wiele źródeł podaje różne informacje na temat regulacji, co może wprowadzać w błąd. Poniższy artykuł ma na celu uporządkowanie i wyjaśnienie najważniejszych aspektów związanych z ustawianiem pługa obrotowego, ze szczególnym uwzględnieniem modelu Rabewerk 3-skibowy.
Regulacja szerokości pierwszej skiby
Regulacja szerokości pierwszej skiby jest jednym z najbardziej dyskusyjnych zagadnień. W literaturze fachowej można znaleźć różne interpretacje jej przeznaczenia i sposobu wykonania:
- W Agromechanice wskazuje się, że szerokość pierwszej skiby dostosowuje się do rozstawu tylnych kół ciągnika.
- W RPT natomiast podkreśla się, że regulacji pierwszej skiby dokonuje się w drugim przejeździe. Pierwszy korpus powinien nieco nadkładać, aby wyrównać powierzchnię z poprzednim przejazdem.
Istnieją również opinie, że regulacja ta ma związek ze ściąganiem pługa lub wpływa na równomierną szerokość pozostałych skib.
Regulacja w starszych pługach zagonowych
W starszych pługach zagonowych ramowych zawieszanych, w stojaku znajduje się oś wykorbiona. Służy ona do regulacji pierwszej skiby, a zarazem punktu pociągowego. W obracalnych jednobelkowych pługach te ustawienia dokonuje się razem lub oddzielnie za pomocą śruby rzymskiej albo siłownika.
Warto zauważyć, że za pomocą osi wykorbionej za pomocą korbki nie zmienia się w rzeczywistości szerokości tylko pierwszej skiby, ale wszystkich jednocześnie, zmieniając przy tym jakby kąt natarcia lemieszy.
Zależność szerokości skiby od głębokości orki
Inne źródła podają, że zmiana szerokości pierwszej skiby powinna być następstwem zmiany głębokości orki, aby był zachowany jednakowy stosunek szerokości do głębokości korpusu. Oznacza to, że im głębiej, tym szerzej i na odwrót. Wyjątkiem jest orka na zimę, gdzie lepiej jest zostawić glebę w ostrej skibie (wysztorcowaną), czyli głęboko i wąsko.
Regulacja szerokości roboczej pługa
Regulacja szerokości roboczej pługa to odrębne zagadnienie, które nie występuje w starszych pługach. W nowszych modelach może być ona mechaniczna skokowa albo hydrauliczna płynna. Co ciekawe, zmiana tej szerokości nie zmienia kąta natarcia lemiesza, co jest związane z zasadą działania czworoboku przegubowego.
Zmiana szerokości orki poprzez odejmowanie i dokładanie korpusów
Innym sposobem zmiany szerokości orki jest odejmowanie i dokładanie korpusów. W takim przypadku belka pługa musi mieć budowę kołnierzową, lub jak kto woli, teleskopową, aby po odjęciu korpusu od tyłu nie wystawała "pusta" belka.
Pojawiają się również niejasności dotyczące "podłużnej regulacji szerokości orki", co wydaje się być mylącym określeniem. W artykule wspomina się także o potrzebie regulacji szerokości orki, co sugeruje istnienie co najmniej trzech różnych regulacji szerokości orki, co może być źródłem zamieszania.
Regulacja głębokości orki w nowszych pługach obracalnych
W kontekście regulacji głębokości orki w nowszych pługach obracalnych pojawiają się sprzeczne informacje. Często wspomina się o ustawianiu głębokości za pomocą kółka kopiującego, co w przypadku nowoczesnych pługów jest błędne. Obecnie stosuje się przede wszystkim regulację siłową, a nie kółko, chyba że mówimy o pługach przyczepianych, które są osobną kategorią.
Regulacja siłowa lub pozycyjna wyklucza zastosowanie kółka kopiującego. Jeśli ktoś chce pracować za pomocą regulacji kopiującej (kółka), musi ustawić podnośnik na dociążanie (regulację ciśnieniową), czyli podnoszenie pod mocno zmniejszonym ciśnieniem, tak aby pług nie podniósł się od ziemi. Należy jednak pamiętać, że wtedy tracimy dociążanie tylnej osi masą pługa.
Wzdłużne przesuwanie pługa w nowszych modelach
Jeszcze inną regulacją, występującą w nowszych pługach, jest wzdłużne przesuwanie pługa. Pozwala to na wychylenie pierwszego korpusu poza rozstaw kół ciągnika, dzięki czemu obydwa koła jadą po caliźnie. Praktycznym efektem tego rozwiązania jest lepsze prowadzenie pługa i bardziej równomierna orka, zwłaszcza na uwrociach.
Jak prawidłowo ustawić pług obrotowy? | FARMER.PL
Podsumowanie najważniejszych regulacji
W celu uporządkowania informacji, poniżej przedstawiono najważniejsze regulacje dla pługów zawieszanych (z wyjątkiem przyczepianych), ze szczególnym uwzględnieniem pługów obracalnych, takich jak Rabewerk 3-skibowy.
Pługi zagonowe (starego typu bez regulacji szerokości)
- Regulacja głębokości: Głównie poprzez ustawienie punktu zaczepienia na ciągniku i ewentualnie przez oś wykorbioną.
- Regulacja pierwszej skiby: Za pomocą osi wykorbionej, która zmienia kąt natarcia wszystkich lemieszy.
- Poziomowanie: Standardowe ustawienie pługa w pozycji poziomej względem ciągnika i podłoża.
Pługi obracalne (nowszego typu z regulacją szerokości)
- Regulacja głębokości:
- Regulacja siłowa: Automatyczne dostosowanie głębokości orki poprzez czujnik siły uciągu w ciągniku.
- Regulacja pozycyjna: Ustawienie stałej głębokości poprzez położenie ramion podnośnika.
- (Kółko kopiujące stosowane jest głównie w pługach przyczepianych lub w specyficznych warunkach, z odpowiednim ustawieniem podnośnika na dociążanie).
- Regulacja szerokości pierwszej skiby: Dostosowanie do rozstawu kół ciągnika oraz do wyrównania powierzchni w drugim przejeździe. Odbywa się to zazwyczaj za pomocą śruby rzymskiej lub siłownika.
- Regulacja szerokości roboczej pługa (Vario):
- Mechaniczna skokowa: Zmiana szerokości roboczej pługa w ustalonych, predefiniowanych krokach.
- Hydrauliczna płynna: Ciągła regulacja szerokości roboczej pługa z kabiny ciągnika, bez zmiany kąta natarcia lemiesza.
- Wzdłużne przesuwanie pługa: Umożliwia przesunięcie pierwszego korpusu tak, aby koła ciągnika jechały po caliźnie, poprawiając stabilność i równomierność orki.
- Poziomowanie: Podstawowa regulacja, zapewniająca prawidłową pracę wszystkich korpusów.
Zrozumienie tych regulacji i ich prawidłowe zastosowanie jest niezbędne do osiągnięcia optymalnych wyników orki, minimalizacji zużycia paliwa i obciążenia ciągnika, a także do zapewnienia długiej żywotności pługa.