Rozrzutniki obornika są maszynami rolniczymi, które odegrały kluczową rolę w mechanizacji polskiego rolnictwa, w dużej mierze eliminując ciężką pracę fizyczną. Przed erą mechanizacji, a w mniejszych gospodarstwach jeszcze wcale nie tak dawno, zarówno załadunek, jak i rozrzucanie obornika na polu, odbywały się ręcznie przy pomocy wideł. Urządzenia te, choć być może nie tak często doceniane jako klasyki jak siewniki czy kosiarki, swego czasu pracowały w niemal każdym gospodarstwie prowadzącym produkcję zwierzęcą.
Budowa i zasada działania rozrzutnika obornika
Roztrząsacz obornika to maszyna rolnicza wyposażona w skrzynię z przenośnikiem podłogowym, który w tylnej części posiada urządzenie rozdrabniające i rozrzucające obornik. Podczas pracy, napędzany przez wał odbioru mocy (WOM) ciągnika lub silnikiem hydraulicznym z hydrauliki pojazdu, zespół noży zamocowany na specjalnych wałkach (tzw. adapter) obraca się, rozdrabniając i rozrzucając obornik po polu.
Wyróżnia się adaptery z wałami poziomymi oraz pionowymi. Przesuwanie obornika w kierunku zespołu rozrzucającego zapewnia taśma składająca się z listew napędzanych łańcuchem albo ścianki przesuwające się razem z podłogą. Roztrząsacz może służyć również do nawożenia takimi nawozami naturalnymi jak kompost, torf czy nawozy zielone (świeża masa roślinna).
Klasyczne jednoosiowe rozrzutniki obornika w Polsce
W XX wieku, polskie rolnictwo było wspierane przez maszyny produkowane krajowo oraz importowane z innych krajów bloku wschodniego. Fabryki Maszyn Rolniczych w Czarnej Białostockiej i Dobrym Mieście były wiodącymi producentami rozrzutników obornika.
Produkcja w Fabryce Maszyn Rolniczych „Agromet” w Czarnej Białostockiej
Według „Informatora Agromy” z 1979 roku, Fabryka Maszyn Rolniczych „Agromet” w Czarnej Białostockiej miała w ofercie różne modele rozrzutników do obornika, w tym jednoosiowe. Były to maszyny takie jak rozrzutnik obornika N219 i N213.
W ofercie fabryki znajdował się również rozrzutnik N218, zbudowany na podwoziu z kołami w układzie tandem, który mógł poruszać się po drogach publicznych z prędkością do 25 km/h. Chociaż N218 był modelem dwuosiowym, jest przykładem rozwoju technologii rozrzutników tej firmy.
Wytwórnia Wyrobów Precyzyjnych (dawniej Biafamar)
Historia produkcji jednoosiowych rozrzutników obornika w Polsce sięga również do Czarnej Białostockiej. 20 października 1952 roku w Puszczy Knyszyńskiej została utworzona Fabryka Maszyn Rolniczych „Biafamar” - Wytwórnia Chemiczna nr 14. W 1956 roku fabryka zmieniła nazwę na Wytwórnię Wyrobów Precyzyjnych i rozpoczęła produkcję jednoosiowych rozrzutników obornika RT I, a także innych produktów drewnianych i metalowych, jak stolarka budowlana czy puszki narzędziowe do motocykli.
Importowane modele z ZSRR
W latach 70. w Centrali Handlowej Sprzętu Rolniczego były dostępne również importowane z ZSRR jednoosiowe rozrzutniki obornika 1PTU-4,0, przystosowane fabrycznie do stosowania przy rozsiewaniu wapna.
Współcześni producenci i innowacje
Obecnie na rynku polskim i międzynarodowym działa wielu producentów rozrzutników obornika, którzy rozwijają technologię tych maszyn, oferując zaawansowane rozwiązania.
CynkoMet
Firma CynkoMet sp. z o.o. to polski producent maszyn rolniczych z siedzibą w Czarnej Białostockiej, który kontynuuje tradycje dawnego Biafamaru. Wśród oferty produktowej CynkoMetu znajdziemy współczesne rozrzutniki obornika, przyczepy wywrotki, przyczepy skorupowe oraz rozsiewacze wapna. Firma powstała 22 maja 2003 roku z inicjatywy Wiktora Gryki, na bazie zakupionych cynkowni na terenach byłej Fabryki Maszyn Rolniczych „Biafamar”.
CynkoMet wykorzystuje zaawansowane technologie produkcji i najwyższej klasy surowce. W cyklu produkcyjnym stosowane jest cynkowanie ogniowe (zanurzeniowe), polegające na zanurzaniu części stalowych w gorącej kąpieli cynkowej. Ta technika nie wymaga dalszej konserwacji i jest przyjazna dla środowiska, zapewniając długowieczność i niezawodność wyrobów.
Pronar
Firma Pronar Sp. z o.o. z Narwi, znana jako polski producent przyczep, maszyn rolniczych, zielonkowych, komunalnych i recyklingowych, rozpoczęła produkcję seryjną przyczep rolniczych oraz specjalistycznych (m.in. do przewozu zwierząt, transportu drewna) o ładowności od 2 do 23 t, a także rozrzutników obornika w 2003 roku. Pronar dynamicznie rozwija swoją ofertę, wprowadzając własne listwy tnące do kosiarek oraz inwestując w Centrum Badawczo-Rozwojowe.
Ludwig Bergmann GmbH
Ludwig Bergmann GmbH to rodzinna firma z ponad stuletnią tradycją z siedzibą w Goldenstedt w Dolnej Saksonii, która produkuje wysokiej klasy rozrzutniki obornika. Ich rozrzutniki obornika charakteryzują się wysoką jakością wykonania i bogatym wyposażeniem. Dzielą się na jednoosiowe, dwuosiowe i trzyosiowe, w zależności od pojemności i rodzaju adapteru. Wyróżniane są serie: M (z adapterem pionowym) i TSW (z adapterem poziomym i talerzami rozrzucającymi). Połączenie długoletniego doświadczenia i nowoczesnej, innowacyjnej techniki to największe atuty firmy Bergmann, której maszyny pracują codziennie na całym świecie.
Obsługa i technologia dawkowania
Współczesne rozrzutniki obornika oferują zaawansowane rozwiązania w zakresie obsługi. Dawkowanie obornika często odbywa się z kabiny ciągnika za pomocą dźwigni sterującej prędkość przesuwu przenośnika podłogowego oraz prędkość roboczą ciągnika, co zwiększa komfort i precyzję pracy operatora.
tags: #olx #rozrzutnik #obornika #jednoosiowy #kolo