Opryskiwacze są niezbędnym sprzętem znajdującym zastosowanie w rolnictwie, sadownictwie i ogrodnictwie, służąc do ochrony roślin, nawożenia upraw oraz oczyszczania roślin uprawnych, drzew, krzewów i kwiatów. Pełne i wygodne wykorzystanie ich możliwości w dużej mierze zależy od wyboru odpowiednich lanc.
Budowa i działanie opryskiwaczy
Opryskiwacze składają się z wielu elementów, które współpracują ze sobą w celu optymalnego rozpylania środków ochrony roślin i nawozów. Maszyny te można podzielić na różne rodzaje ze względu na zastosowanie (opryskiwacze rolnicze, sadownicze czy ogrodnicze), sposób napędu czy różnice w kącie rozpylania cieczy. Do głównych elementów należą:
- Zbiornik na ciecz - jego pojemność może różnić się w zależności od rodzaju opryskiwacza.
- Pompa do opryskiwacza.
- Lance z dyszami, które zmieniają ciśnienie oraz wielkość kropel.
Elementy opryskiwacza wymagają okresowej konserwacji i wymiany, np. zestawu rozpylaczy, rozpylaczy szczelinowych, eżektorowych, filtrów czy uszczelek.

Rodzaje opryskiwaczy
W zależności od rodzaju opryskiwacza, zastosowania oraz wielkości obszaru upraw, można wybrać odpowiednią konfigurację:
- Opryskiwacze ciągnione
- Opryskiwacze zawieszone
- Opryskiwacze ręczne - najprostsze urządzenia do opryskiwania drzew, krzewów i kwiatów. Występują w wersjach ciśnieniowej i pulsacyjnej. Ze względu na niewielką budowę najlepiej sprawdzają się w małych ogrodach, na tarasach i balkonach. Lance do opryskiwaczy ciśnieniowych są w stanie wytrzymać spory napór cieczy.
- Opryskiwacze naramienne - zakładane na ramię, przenoszone w ten sposób. Powietrze jest wytłaczane ze zbiornika na skutek przytrzymywania przez operatora pompy. Lance są dłuższe niż w przypadku opryskiwacza ręcznego, a ciecz przedostaje się przez dysze zamontowane na końcu lanc.
- Opryskiwacze plecakowe - zakładane na plecy, wyglądem i działaniem przypominają opryskiwacz naramienny.
- Opryskiwacze wózkowe i akumulatorowe - rzadziej, ale jednak, wykorzystywane w ogrodnictwie. Opryskiwacz wózkowy nie wymaga noszenia, natomiast akumulatorowy jest dodatkowo wyposażony w akumulator, co eliminuje ręczne pompowanie. Mają zamontowane specjalne, przedłużone lance umożliwiające oprysk o sporym zasięgu i sprawdzają się w większych ogrodach.
Prezentacja opryskiwacza John Deere HD 200 GPS
Lance do opryskiwaczy polowych
Lance do opryskiwaczy polowych zostały wykonane z profili zamkniętych grubościennych, co gwarantuje wydajne użytkowanie, trwałość i wysoką odporność na lata. Charakteryzują się precyzyjnym wykończeniem, uzyskiwanym w procesie starannego oczyszczania i piaskowania. Tak przygotowaną powierzchnię lancy pokrywa się podkładem cynkowym oraz farbą (metoda elektrostatyczna), co czyni je odpornymi na korozję, uszkodzenia mechaniczne oraz warunki atmosferyczne.
Właściwości i dostępne rozmiary
Lance montuje się na belce hydraulicznej opryskiwacza, często o długości 15 m. Ich specjalistyczna konstrukcja pozwala na unoszenie systemu za pomocą wciągarki lub siłowników. Optymalna wysokość urządzenia podyktowana jest rodzajem wykorzystywanego preparatu oraz typem chwastów lub insektów.
Lance opryskiwacza dostępne są w rozmiarach: 10 m, 12 m, 15 m, 18 m, 20 m, 21 m, 24 m, a także 28 m. Zalecana długość sprzętu, która sprawdzi się w każdym oprysku, to 15 m. Lance tego typu są uniwersalne i wydajne. Każda belka do opryskiwacza polowego skonstruowana została w taki sposób, by zapewnić możliwie najwięcej opcji kalibracji.
| Szerokość lancy | Zastosowanie |
|---|---|
| 10 metrów | Najlżejsza, dedykowana do mniejszych zbiorników i pracy w warunkach, gdzie liczy się zwrotność. |
| 12 metrów | Uniwersalny standard rynkowy, oferujący optymalny balans między wydajnością a stabilnością prowadzenia. |
| 15 metrów | Najbardziej wydajna wersja, często wybierana do dużych areałów w celu redukcji liczby przejazdów. |
Wyposażenie dodatkowe i systemy stabilizacji
Lance opryskiwacza warto wyposażyć w różnego rodzaju przelotki, zarówno pojedyncze, jak i potrójne. Ponadto można dołożyć do nich dysze, które zmieniają ciśnienie oraz wielkość kropel. Warto wybrać akcesoria dostosowane do używanego preparatu lub rodzaju upraw.
Systemy stabilizacji (opcje do wyboru):
- Stabilizacja mechaniczna: System wahadłowy z zestawem sprężyn, który samoczynnie poziomuje belkę względem opryskiwacza. Idealna na równe pola i przy umiarkowanych prędkościach roboczych.
- Stabilizacja hydrauliczna: Pozwala na wymuszoną korektę nachylenia belki z kabiny ciągnika. Rozwiązanie niezbędne przy pracy na zboczach i nierównym terenie, zapewniające precyzyjne utrzymanie wysokości nad uprawą.
Zaawansowane systemy rozpylania:
- Oprawy pojedyncze lub potrójne (głowice): Potrójne oprawy obrotowe pozwalają na szybką zmianę dyszy jednym kliknięciem (np. przejście z oprysku drobno- na grubokroplisty).
- Dysze przeciwwietrzne (eżektorowe): Specjalistyczne dysze eżektorowe napowietrzają krople, dzięki czemu stają się cięższe i odporne na znoszenie przez wiatr (nawet przy podmuchach 5-6 m/s). Pozwala to na wykonywanie zabiegów w mniej sprzyjających warunkach pogodowych bez strat preparatu.
- Dysze RSM: Specjalne wkładki do nawożenia płynnego, montowane w głowicach obrotowych.

Wykończenie i trwałość lanc
Wszystkie modele lanc dostępne są w dwóch wersjach wykończenia:
- Malowanie proszkowe: Standardowe zabezpieczenie antykorozyjne.
- Ocynk ogniowy i malowane proszkowo (zalecane): Najtrwalsza powłoka, całkowicie odporna na agresywne działanie nawozów płynnych (RSM) i korozję mechaniczną.
Lance do opryskiwania punktowego i specjalistycznego
Rynek oferuje lance do opryskiwania trawników, lance do opryskiwaczy ogrodowych, lance do oprysku punktowego, oprysku inwentarza żywego, jak również do mycia ciśnieniowego. Część produktów jest na tyle uniwersalna, że może być stosowana do kilku rodzajów oprysków, sprawdzając się przy opryskiwaniu drzew, inwentarza żywego, a także myciu ciśnieniowym.
Producenci, z myślą o wygodzie użytkowników, wyposażają lance w uchwyty obracające się o 360 stopni, co umożliwia regulację strumienia aż do jego wyłączenia. Skonstruowane tak, aby ułatwić pracę operatora - posiadają króciec obrotowy, dzięki czemu nie trzeba martwić się o wąż. Z kolei specjalne przyłącza pozwalają podłączyć lance do rozpylacza czy rury dystansowej oraz wykonać oprysk na małej powierzchni.
Indywidualną kwestią jest dostosowanie konkretnego modelu. Inną ważną kwestią, zwłaszcza przy myciu ciśnieniowym, jest wytrzymałość na napór cieczy. Niektóre lance opryskujące wykazują dużą odporność na wysokie ciśnienie (nawet do niemal 300 barów) oraz temperatury (do 150 stopni). Są też takie, które stosuje się przy maksymalnym ciśnieniu 10 barów albo takie, które nie nadają się do skrajnych temperatur, bo ich zakres sięga jedynie około 50 stopni Celsjusza.
Lance teleskopowe
Stosując zabiegi z wykorzystaniem opryskiwacza, jedna osoba będzie dysponowała dużym obszarem, a inna niewielkim, nieraz istnieje potrzeba sięgnięcia wysoko, a nieraz opryskiwany krzew znajduje się na wysokości kolan. Rynek oferuje lance teleskopowe do opryskiwaczy, które, podobnie jak stosowane w wielu innych branżach wysięgniki, umożliwiają wydłużanie lub skracanie kija - w zależności od potrzeb w danym momencie. Istotne jest też to, że za pomocą opryskiwacza rozpyla się różnego rodzaju substancje - zarówno nawozy i preparaty biologiczne, jak i środki ochrony roślin.
Belka aluminiowa w opryskiwaczach
Opryskiwacz to jedna z tych maszyn, które posiadają ogromny wachlarz wyposażenia dodatkowego. Jedną z takich opcji jest wybór aluminiowej belki. Coraz częściej na polach możemy dostrzec opryskiwacze wyposażone w belkę aluminiową.
Zalety belki aluminiowej
Podstawową zaletą aluminiowej belki jest fakt, iż jest ona zdecydowanie lżejsza od belki stalowej. Kiedy warto wyposażyć opryskiwacz w belkę aluminiową?
Szeroka belka oznacza, że operator znajduje się w znacznej odległości od jej krańców, przez co omijanie wszelkiego rodzaju przeszkód na polu - np. słupów - bywa trudniejsze. Dlatego też wymagający klienci często decydują się na belki aluminiowe, które są znacznie lepiej zabezpieczone przed uszkodzeniami mechanicznymi powstałymi w wyniku chociażby uderzenia w przeszkody znajdujące się na polu. Aluminium ma w tym wypadku tę przewagę, że w takiej sytuacji nie będzie korodowało.
Lata temu, pewnym problemem była kwestia naprawy (spawania) uszkodzonych mechanicznie belek z aluminium. Obecnie technologia ta jest dużo bardziej rozwinięta.
Belka aluminiowa musi być zabezpieczona na wszelkiego rodzaju przeciążenia. O ile belka stalowa ma amortyzację wzdłużną, nie ma amortyzacji pionowej. W przypadku belki aluminiowej otrzymamy w pakiecie zmienną geometrię belki i to wówczas jest w standardzie.

Konserwacja lanc
Lance, jak każdy element opryskiwacza, trzeba regularnie konserwować, jeśli zależy nam na ich długiej i efektywnej pracy. Zawsze przed pierwszym użyciem nowej lancy warto opłukać ją wodą. Pamiętajmy, że rozpylane substancje zazwyczaj są szkodliwe dla otoczenia i nie powinny mieć kontaktu z powierzchniami czy obiektami, do których nie są przeznaczone. Nawet wielokrotne oczyszczenie lancy nie gwarantuje usunięcia kilkukrotnie czy wielokrotnie stosowanego płynu, stąd lepiej jej używać zawsze do jednego typu zabiegu z użyciem danej substancji.
tags: #opryskiwacz #ciagnikowy #lance