Filtry w opryskiwaczu rolniczym: Budowa, lokalizacja i konserwacja

Opryskiwacz jest jednym z narzędzi wykorzystywanych w każdym gospodarstwie rolnym. Jego prawidłowe działanie jest niezbędne, aby móc zapewnić roślinom właściwą ochronę, a co za tym idzie - wysokie plony. Aby narzędzie działało niezawodnie przez wiele sezonów, właściwa i regularna pielęgnacja czy konserwacja to absolutna podstawa.

Opryskiwacze są niezbędnym sprzętem znajdującym zastosowanie w rolnictwie, sadownictwie i ogrodnictwie. Maszyny można podzielić na różne rodzaje ze względu na zastosowanie (opryskiwacze rolnicze, sadownicze czy ogrodnicze), sposób napędu czy różnice między kątem sposobu rozpylania cieczy. Opryskiwacze polowe są używane do ochrony roślin i nawożenia upraw. Ich stosowanie ma swoje zalety, takie jak szybkość i wydajność pracy, oszczędność środków chemicznych oraz możliwość stosowania w różnych sezonach.

Budowa opryskiwacza składa się z wielu elementów, które współpracują ze sobą w celu optymalnego rozpylania środków ochrony roślin i nawozów. Braki w prawidłowym wyposażeniu, a także pewne niedostatki budowy spotyka się najczęściej w prostszych i tańszych opryskiwaczach zawieszanych. A taki sprzęt, ze względu na cenę i brak dużych ciągników w gospodarstwach, dominuje na naszych polach i wciąż jest przez rolników chętnie kupowany. Elementy opryskiwacza wymagają okresowej konserwacji i wymiany, np. zestawu rozpylaczy, rozpylacze szczelinowe, eżektorowe, filtry czy uszczelki.

Układ filtrowania cieczy w opryskiwaczu

Z innych elementów opryskiwacza warto zwrócić uwagę na rozwadniacz, układ filtrowania cieczy i końcówki opryskujące. Najczęściej spotykanym rozwadniaczem w opryskiwaczach zawieszanych jest sito we wlewie. Aby rozwadniacz spełniał zadanie, w pokrywie zamykającej wlew musi być dysza rozwadniająca sterowana osobnym zaworem. Dysza może być umieszczona także w samym sicie.

Rodzaje i lokalizacja filtrów

W układzie filtrowania cieczy muszą być bezwzględnie dwa podstawowe filtry:

• Filtr ssawny - umieszczony zwykle pod zbiornikiem lub w zbiorniku. Jest to pierwszy stopień filtrowania, chroniący pompę przed większymi zanieczyszczeniami.
• Filtr tłoczny - zintegrowany z zaworem sterującym. Zapewnia drugi stopień filtracji.

Warto też zwrócić uwagę, czy pompą opryskiwacza można czerpać wodę z cystern, np. za pośrednictwem filtra ssawnego.

Kolejnym etapem filtrowania są filtry indywidualne lub sekcyjne:

• Indywidualne filtry - w oprawach rozpylaczy, zapewniające trzeci stopień filtrowania cieczy. Powinny one mieć zaworki odcinające dopływ cieczy w momencie przerwania oprysku, zapobiegające kapaniu z rozpylaczy.
• Filtry sekcyjne - stosowanie filtrów sekcyjnych wydaje się być dobrym rozwiązaniem. Mają one dużo większą powierzchnię filtrowania niż suma pojedynczych filterków indywidualnych na sekcję. Łatwiej jest je czyścić, np. tylko 5 sekcji zamiast 30 filterków.

Filtry i dysze to części do opryskiwacza, które są najbardziej narażone na zapychanie, ponieważ odpowiadają za równomierne rozprowadzanie cieczy roboczej. Rozmiar otworków filtra, mierzony w mikronach, jest kluczowy dla efektywności filtracji i ochrony rozpylaczy.

Problemy z zanieczyszczeniami i osadami

Okres stosowania środków ochrony roślin oznacza tworzenie mieszanin zbiornikowych, co może prowadzić do ryzyka wytrącania się różnych osadów w opryskiwaczu. Możemy przypuszczać, że odpowiedzialne głównie są za to nawozy, a przede wszystkim mikroelementy, w szczególności mangan.

Tak zapchane elementy będą powodować, że mniej cieczy zacznie się przez nie wydostawać, i po opryskaniu zakładanej powierzchni w opryskiwaczu jej część zostanie. Skoro osad wyłapują same głowice, to oznacza, że znajdziemy go także w filtrze głównym. Cały zatem układ trzeba przeczyścić. Warto też pamiętać, że w wodzie twardej osady powstają łatwiej, choć może to mieć miejsce przy mieszaniu konkretnych składników, a nie zawsze. W Polsce woda wodociągowa na większości obszaru kraju jest twarda, więc jeśli właśnie z wodociągowej korzystamy, warto ją zmiękczyć.

Konserwacja i czyszczenie filtrów w opryskiwaczu

Właściwa i regularna pielęgnacja jest absolutną podstawą dla niezawodnego działania opryskiwacza. Resztki cieczy roboczej zamrożone w pompie, filtrach lub przewodach pękają wraz z wodą i niszczą uszczelki, membrany i korpusy. Osady po herbicydach sulfonylomocznikowych chemicznie degradują gumowe elementy układu. Pierwsze widoczne ślady korozji mogą pojawić się już po 2-4 tygodniach, jeśli w układzie pozostały resztki cieczy roboczej lub woda. Uszczelki i membrany pompy zaczynają degradować już w pierwszym miesiącu, gdy są suche lub w kontakcie z resztkami pestycydów.

Pielęgnacja w trakcie sezonu

1. Po każdym oprysku należy dokładnie wypłukać zbiornik. Najlepiej zrobić to kilkakrotnie, używając specjalnych środków czyszczących, które są przeznaczone do usuwania resztek środków ochrony roślin.
2. Przed każdym użyciem opryskiwacza warto sprawdzić stan filtrów ssących, ciśnieniowych i dysz. Dodatkowo wymienione elementy wymagają regularnego czyszczenia, a jeśli są uszkodzone - niezwłocznej wymiany.

Dokładne czyszczenie i usuwanie osadów

Z osadem poradzi sobie ciepła woda z jakimś detergentem, np. płynem do mycia naczyń. Elementy trzeba zdemontować i umyć. W praktyce rolnicy radzą sobie też na inne sposoby. Na forach internetowych znaleźć można porady o płukaniu opryskiwacza roztworem octu, np. 2-2,5 l octu na 200 l wody. Przepuszczenie takiej cieczy pod dużym ciśnieniem przez cały układ ma dobrze go czyścić. Na rynku są też preparaty do płukania opryskiwaczy. Profilaktycznie stosuje się je tak samo, jak ocet. Bardzo zabrudzone elementy można zdemontować i wymoczyć w bardziej stężonym roztworze na kilkadziesiąt minut.

Konserwacja po sezonie (przygotowanie do zimowania)

Konserwacja opryskiwacza po sezonie to kilka konkretnych kroków, które chronią maszynę przed mrozem, korozją i uszkodzeniami mechanicznymi. Właściwe przygotowanie do zimowania to podstawa.

1. Czyszczenie układu cieczowego:
   • Czyszczenie opryskiwacza po sezonie zaczynasz od dokładnego wypłukania zbiornika głównego i zbiornika płuczącego, a następnie całego układu cieczowego.
   • Opróżnij zbiornik główny i przepłucz go czystą wodą minimum trzy razy. Uruchom pompę, żeby woda przepłynęła przez wszystkie przewody, zawory, sekcje i dysze.
   • Po herbicydach - szczególnie sulfonylomocznikowych - samo płukanie wodą nie wystarczy. Użyj dedykowanego środka czyszczącego lub roztworu sody oczyszczonej (ok. 3 kg na 100 litrów wody). Napełnij zbiornik roztworem, uruchom mieszadło hydrauliczne i przepuść ciecz przez cały układ, w tym przez dysze.
2. Demontaż i czyszczenie filtrów:
   • Zdemontuj i wyczyść wszystkie filtry: ssawny, ciśnieniowy, sekcyjne i dyszowe.
   • Sprawdź drożność filtrów samoczyszczących oraz stan przewodu zwrotnego. Płucz wkłady filtrów pod bieżącą wodą miękką szczoteczką.
3. Czyszczenie dysz:
   • Zdemontuj dysze z belki polowej i wyczyść je miękką szczoteczką lub sprężonym powietrzem.
   • Sprawdź wzorzec rozpylania każdej dyszy - nieregularny obraz lub nierównomierny strumień to sygnał do wymiany.
   • Przechowuj dysze w suchym pojemniku, osobno od wilgotnych elementów.
4. Spuszczenie wody z układu:
   • Otwórz wszystkie zawory spustowe w układzie.
   • Odkręć korki spustowe w pompie, filtrach i najniżej położonych punktach instalacji. Otwórz zawory sekcyjne i pozwól, żeby woda swobodnie spłynęła.
5. Zabezpieczenie układu cieczowego przed mrozem:
   • Najskuteczniejsza metoda to przepuszczenie przez układ płynu niezamarzającego - glikolu propylenowego rozcieńczonego wodą zgodnie z instrukcją producenta lub oleju parafinowego. Glikol propylenowy jest bezpieczny dla środowiska i materiałów gumowych - w przeciwieństwie do glikolu etylenowego, który jest toksyczny. Płyn do spryskiwaczy samochodowych zawiera zwykle glikol etylenowy lub izopropanol, które są toksyczne dla środowiska i mogą uszkadzać gumowe uszczelnienia układu cieczowego opryskiwacza. Do zabezpieczenia opryskiwacza używaj wyłącznie glikolu propylenowego - jest bezpieczny dla gum, dopuszczony w rolnictwie i nie pozostawia szkodliwych osadów w układzie.
   • Poluzuj paski napędowe pompy, żeby odciążyć łożyska i uszczelnienia podczas przechowywania.
6. Czyszczenie zewnętrzne i smarowanie:
   • Umyj ramę, belkę polową, osłony i pozostałe elementy zewnętrzne myjką ciśnieniową lub węzłem wodnym. Usuń resztki ziemi, błota i osady chemiczne z uszczelek i połączeń.
   • Po czyszczeniu i zabezpieczeniu układu cieczowego przejdź do smarowania wszystkich punktów smarnych maszyny. Użyj smaru wskazanego przez producenta - zwykle smaru łożyskowego do zastosowań rolniczych lub smaru litowego.
   • Pokryj metalowe elementy ramy, uchwyty, mocowania i śruby środkiem antykorozyjnym lub warstwą smaru. Zwróć uwagę na miejsca, w których odpadła farba - te miejsca rdzewieją najszybciej. Drobne ubytki lakieru możesz uzupełnić farbą podkładową przed przechowywaniem.
7. Zabezpieczenie elektroniki:
   • Odłącz wszystkie sterowniki, komputery polowe i panele operatorskie. Zabezpiecz złącza elektryczne zaślepkami lub owiń je folią stretch, żeby nie wnikała wilgoć.
   • Czujniki ciśnienia i przepływu przechowuj w temperaturze powyżej zera. Jeśli czujnik zawiera wodę w układzie pomiarowym i zamarznie, może być trwale uszkodzony. Zdemontuj wszystkie urządzenia elektroniczne i przenieś je do suchego, ogrzewanego pomieszczenia. Urządzenia przechowuj w oryginalnych opakowaniach lub torbach strunowych z pochłaniaczem wilgoci.
8. Notatka i planowanie:
   • Na koniec konserwacji opryskiwacza przed zimą sporządź notatkę o wykrytych usterkach i zużytych częściach. Taką listę możesz przekazać do serwisu lub samodzielnie zamówić części zamienne do opryskiwaczy przed kolejnym sezonem.
   • Zlecenie przeglądu serwisowi to dobry wybór, jeśli nie masz pewności, czy samodzielnie sprawdzisz wszystkie elementy układu cieczowego i mechanicznego. Profesjonalny technik wykryje usterki, które są trudne do zauważenia bez doświadczenia, i przeprowadzi konserwację zgodnie z wymaganiami producenta.

Wymiana uszczelek

Zalecamy sprawdzenie stanu uszczelek przed sezonem. Jeśli glikol propylenowy był prawidłowo zastosowany, uszczelki powinny być w dobrym stanie. Wymień uszczelki, jeśli zauważysz: kruszenie, pęknięcia, trwałe odkształcenia lub przecieki podczas pierwszego uruchomienia pompy wiosną.

tags: #opryskiwacz #gdzie #sa #filtry