Zabytkowy opryskiwacz plecakowy marki HOLDER
Wśród zachowanych zabytków techniki rolniczej szczególną uwagę zwraca opryskiwacz plecakowy marki HOLDER o pojemności 6 litrów, wyposażony w lancę. Charakterystyczną cechą tego modelu jest nitowany zbiornik, co jednoznacznie wskazuje na jego produkcję na początku XX wieku.
Konstrukcja urządzenia różni się od późniejszych rozwiązań: zawór odcinający znajduje się bezpośrednio przy zbiorniku, a lanca jest połączona z nim za pomocą węża i nie posiada własnej rękojeści. W późniejszych modelach producenci wprowadzili rękojeść zintegrowaną z zaworem. Choć w zbiorach muzealnych znajdują się już opryskiwacze marki HOLDER, egzemplarze o tak małej pojemności należą do rzadkości. Eksponat ten, przekazany do Muzeum DDD przez Piotra Małkowskiego z firmy „Green Style”, posiada jednak ślady niewłaściwej konserwacji - zbiornik został w przeszłości wyczyszczony papierem ściernym i polakierowany, co pozostawiło widoczne zarysowania i zacieki.
Opryskiwacz plecakowy firmy Carl Platz
Kolejnym istotnym zabytkiem jest opryskiwacz niemieckiej firmy Carl Platz, wyprodukowany w miejscowości Ludwigshafen. Firma, założona w 1864 roku jako Maschinenfabrik, od 1899 roku wyspecjalizowała się wyłącznie w produkcji aparatury do zwalczania szkodników.
Historia marki i identyfikacja modelu
Losy fabryki były burzliwe: po zniszczeniach wojennych w 1944 roku została odbudowana, a pod koniec lat 50. przeniesiona do Frankenthal. W 1966 roku, w obliczu spadku sprzedaży, firma ogłosiła upadłość, a jej majątek przejął główny konkurent - firma Holder. Na wierzchu opryskiwacza znajduje się wytłoczony monogram „CPL”, oznaczający Carl Platz Ludwigshafen.
Datowanie tego konkretnego eksponatu, przekazanego przez Piotra Jancewicza z firmy „EKO-WET”, umożliwia trójkątna naklejka. Był to znak najwyższej jakości sprzętu rolniczego, przyznawany od 1948 roku przez Instytut Rolnictwa, co pozwala określić czas powstania urządzenia na lata 1949-1959.
Charakterystyka techniczna dawnych konstrukcji
Zabytkowe opryskiwacze plecakowe z okresu 1945-1989 często charakteryzowały się solidną konstrukcją. Typowy opis takiego urządzenia obejmuje:
- Lancę wykonaną z miedzi.
- Zbiornik z blachy stalowej.
- Wewnętrzne sito oraz plecione szelki nośne.
Urządzenia te działały na zasadzie wytwarzania ciśnienia wewnątrz zbiornika, co umożliwiało równomierne rozpylanie cieczy. Choć dzisiejsze modele wykorzystują nowoczesne materiały odporne na korozję i chemikalia, zasada działania polegająca na wypychaniu cieczy przez dyszę pozostaje niezmienna od dekad.
Współczesne cuda: Technologia zbiorów karmi świat (S11, E49) | Cały odcinek | Historia
Konserwacja i dbałość o eksponaty
Warto pamiętać, że niewłaściwe czyszczenie zabytkowych przedmiotów (np. użycie materiałów ściernych) bezpowrotnie niszczy ich historyczną wartość. Prawidłowa dbałość o sprzęt, zarówno dawny, jak i współczesny, wymaga przede wszystkim dokładnego płukania zbiornika po każdym użyciu. Należy przy tym pamiętać o ekologii - woda z płukania może zawierać resztki środków ochrony roślin, dlatego nie powinna trafiać bezpośrednio do kanalizacji.
tags: #opryskiwacz #plecakowy #zabytkowy